
چندی از گذشت آن روز نمی سپرد، اما حس میکنم سالهاست در دلم جا خوش کرده؛ انگار آن روز نه لحظهای گذرا، بلکه نقطهای برای تقسیم زندگیام شد؛ قبل از آمدن شهید و بعد از رفتن آن. خبر آوردند که قرار است پیکر یک شهید گمنام را به کانون ما برای زیارت بیاورند و من، همراه سه نفر دیگر، مسئول حمل و استقبال تابوتش باشیم. مسئولیتی که در ظاهر ساده و سبک بود، اما در باطن، وزنش اندازهٔ تمام سالهایی بود که این سرزمین در انتظار بازگشت فرزندان بینامش می سوخت و میساخت.
از همان صبح، هوای کانون شکل دیگری داشت؛سنگین و انگار آمیخته با احترام. جمعیت کمکم جمع میشد و کسی بلند حرف نمیزد. سکوت مردم شبیه احترام بود احترام به حضور شهید؛ همان احترامی که حتی پیش از دیدن تابوت شهید، حس میکردی باید دستبهسینه بایستی و فقط سرت را به نشانه احترام پایین بیندازی. فقط باید آن لحظه را درک کنی تا متوجه حضورش در لحظه لحظه آن زمان باشی. بوی اسپند، صدای همهمهٔ آرام رسیدن زمان دیدار، و نوحهخوانی مداحی که مرثیههای جانسوز فاطمیه و مادرِ حسین(ع) را میخواند، همه فضای کانون را به مجلسی از بغض و نور تبدیل کرده بود. صدای مداح، آن حجم از سوگ و آتش از دست دادن مادر عالم و رسیدن شهید گمنام دلها را نرم میکرد و انگار در هر بیتش نام یک مادر داغدار دور از فرزند را صدا میزد. فکرش هم انسان را مدهوش میکرد.
لحظهای بعد، ماشین حامل پیکر شهید وارد شد. همان لحظه لرزشی در جانم نشست؛ نه از سر ترس و نه از سر سردی ها، بلکه از یک نوع هیبت آسمانی. ماشین ساده بود،خاکی بود، شاید از این شهدا زیاد جابه جا کرده بود اما چیزی در نگاه اول میگفت این خودرو دیگر یک وسیله نیست؛ گویی خودش هم از سفر غربت برگشته باشد. در همان ثانیه حس کردم این ماشین شاهد روزهای دور، جادههای پرغبار و رازهای ناگفتهای بوده که سالها با سکوت حملشان کرده است. همانجا فهمیدم که قرار است امروز با چیزی فراتر از یک مراسم روبهرو شوم.
بعد از چند دقیقه و آماده سازی، وقتی درِ عقب که باز شد، بوی عجیبی در فضا پخش شد؛ بویی که نه بوی گل بود و نه خاک، بلکه ترکیبی از آرامش و غربت. بویی که میگفت این پیکر سالها در دل خاکهای بینام خوابیده، اما نورش هنوز خاموش نشده است. قدمی جلو رفتم؛ دستم را روی لبهٔ تابوت گذاشتم و همانجا قلبم فرو ریخت. انگار داشتم تکهای از آسمان را لمس میکردم؛ آسمانی که در سکوت خودش هزار فریاد داشت و منی که هنوز در خود ظرفیت به دوش گذاشتن آن را نداشتم.
وقتی تابوت را بر دوش گرفتیم، وزنش با وزن هر چیزی که تا امروز حمل کرده بودم فرق داشت. سنگینیاش نه از جنس چوب و فلز، بلکه از جنس تاریخ و عهد بود؛ انگار تمام وصیتنامههای شهدا، تمام میثاقها،دعای عهد ها، تمام قولهایی که نسلها پشت سر هم داده بودند، روی شانههای ما نشسته باشد. هر قدمی که برمیداشتیم، انگار تپش قلب تابوت را میشنیدم؛ گویی شهید آرام زیر گوشم میگفت؛ [آرام باش؛ من با تو هستم.]
جمعیت همراه ما حرکت میکرد. اشکها ساکت و روان بود و سینهزنها آرام و همصدا ضربه میزدند و دل های خود را با ضربه بر آن آرام میکردند. انگار همهٔ مردم در آن لحظه یک خانواده شده بودند؛ خانوادهٔ مادری که سالهاست نام فرزندش را صدا زده و پاسخی نشنیده. میان جمعیت، چهرهٔ زنی را دیدم که آرام اشک میریخت. شاید مادر یک شهید بود و شاید تنها مادری که دلش برای پسران این سرزمین میسوخت. نگاهش سراسر دعا بود؛ دعایی شبیه نگاه حضرت زهرا(س) وقتی میدانست مظلومیت، تقدیر فرزندانش است.
تابوت آرام روی شانهام جلو میآمد، اما درون من چیزی سنگینتر و بزرگتر تکان میخورد؛ حس مسئولیتی که داشت بیدار میشد. در همان حال یاد وصیتنامههای شهدا افتادم؛ آنجا که گفته بودند: «امانتدار خون ما باشید… راه را ادامه دهید… حق ندارید خسته شوید.» حالا میفهمیدم چرا نوشته بودند امانت؛ این تابوت خودِ امانت بود، امانتی که نه فقط بر شانهها، بلکه بر دل آدمها گذاشته میشد.
وقتی مراسم رو به پایان رسید و تابوت آرام بر زمین قرار گرفت، حس کردم بخشی از وجودم با او روی خاک نشسته است. برگشتم به سمت ماشین حامل پیکر. ایستاده بود؛ ساده، خسته، اما باشکوه. انگار خودش هم میدانست امروز سفرش پایان رسیده و امانت را سالم تحویل داده. با خودم گفتم:
«تو هم شریک این شرافت شدی… تو هم امروز بوی آسمان گرفتی.»
باد سردی از میان جمعیت گذشت و همه چیز آرام شد. همانجا زیر لب، با دلی که شکسته و سبک شده بود، زمزمه کردم:
«ای شهید گمنام…
شهیدی که اسمش میان خاک های کشور گم شده، اکنون در این لحظه بدون آلایشی کنار من است ولی تو کجا و من کجا، تویی که در روزهای غربت فاطمیه، آمدی تا میان همه تیرگی ها یامان بیندازی که هدفی داریم و بخاطر تو تلاش میکنیم تا به آن برسیم، ما تو را مادرانه به خاک خواهیم سپارد؛ اما تو قلبهایمان را به آسمان سپردی. خوش آمدی به خانه؛ مسافری که رسیدنش، بیداری یک نسل است.»