وقتی سال آخر کارشناسی بودم، کتاب جنایات و مکافات را از کتابخانهی دانشگاه گرفتم. خواندن جنایات و مکافات نقطهی عطفی بود در زندگی و به خصوص علاقهی من به ادبیات. بیشتر از هر چیزی توصیفات حالات روانی و درونی شخصیتها در این رمان مرا شگفت زده کرده بود. مضاف بر اینها نسخهای از کتابخانهی دانشگاه گرفته بودم که متعلق به سالهای قبل از انقلاب بود و اون ورقهای زرد و گلبرگهای خشک شدهی لابلای کتاب جذابیت اونو برام دوچندان کرده بود.
وقتی آخر شبها ساعت دو و سه به در آشپزخانه مینشستم و این کتاب را میخواندم داشتم لذتی را تجربه میکردم که تا آن روز نچشیده بودم و برایم تازگی داشت. صحنههایی که داستایفسکی نقل میکرد تا مرز واقعیت پیش میبردم و مات و مبهوتم میکرد. اولین صحنهای که باعث شد قلم داستایفسکی را بشناسم رویارویی مارمادلوف پدر سونیا و مونولوگ آن با راسکلنیکلف بود. مامادلوف(اگر اسمش را درست گفته باشم!) یک شخصیت شکست خورده و ناامید است و در میخانهای، مست کرده با راسکلنیکلف روبه رو میشود و با او راجع به زندگی خود صحبت میکند. داستایفسکی که در شرح این صحنههای مواجهی دونفر با هم و دیالوگ کردن آنها استاد است را اینجا شناختم چه شاهکاری!
حالا بعد از گذشت دو سه سال و در سال آخر ارشد تصمیم گرفتم به سراغ اثر برجستهی دیگر داستایفسکی یعنی برادران کارامازوف بروم. میدونستم که این کتاب عمیق تر از رمان قبلی است و قطعا خواندن آن چالش برانگیز خواهد بود برای همین تا امروز به سراغ آن نرفته بودم، دیروز اما تصمیم گرفتم که خواندن این کتاب را شروع کنم. از آنجایی که دوست داشتم در کتابخانهی شخصیام این کتاب را داشته باشم یک سر به میدان انقلاب رفتم و این کتاب رو با ترجمهی احد علیقلیان گرفتم. چند صفحهی اول نشان داد که با اثری متفاوت از اثر قبلی مواجهیم، انگار که در اینجا داستایفسکی میخواهد عقاید فلسفیاش را در حیطههایی گستردهتری از رمان قبلی بیان کند. البته سه برادر ایوان، دیمیتری و آلیوشا هر کدام کارکتری دارند که هر نوع خوانندهای را جذب میکند به خاطر همین امیدوارم بعد از پایان این کتاب دوباره شگفت زده و متحیر از قلم داستایفسکی باشم.
سعی میکنم اگر توانستم در حین خواندن کتاب نوشتههایی راجع به آن اینجا بنویسم یا بخشهایی از آن را به اشتراک بگذارم تا با شما راجع به آنها صحبت کنم.
و در آخر اگر اینجا کسی بود که دوست داشت کتاب را با هم شروع کنیم به خواندن و مباحثه کنیم خوشحال میشم.