آتشفشان زمانی اتفاق می‌افتد که مواد آتشفشانی از داخل زمین به بالای سطح آن راه پیدا کند و سنگ های آتشفشانی را به وجود می‌آورد. مواد خارج شده از دهانه آتشفشان ها به سه دسته جامد،مایع وگاز تقسیم می شود.
آتشفشان ها از نظر فعالیت ممکن است فعال،نیمه فعال و یا خاموش باشند.
آتشفشان ها که در حال حاضر یا در سال‌های اخیر مواد آتشفشانی (جامد،مایع و گاز) از دهانه‌ی آنها خارج شود،آتشفشان فعال گفته می‌شود.
در آتشفشان های نیمه فعال مانند دماوند و تفتان،فقط گاز از دهانه ی آن خارج شود. به آتشفشان هایی که هیچ گونه ماده از دهانه آن خارج نمی شود،تشخیص شان خاموش گفته می شود،و سهند و سبلان.
