پیکان سوسکی مدل پنجاهونهِ بابا، آدم اگر بود، اسمش را میگذاشتم احسان. احسان دولوکسِ موتورانگلیسی با لاستیکهای فابریک دور سفید، چه عروس دامادها که نبرده بود تا خانهی بخت. احسان هفت سالِ تمام سهبار در هفته عزیزجان را بغل کرده و برده بود تا بیمارستان هاشمینژاد که خونش توی دستگاههای دیالیز چرخ بخورد و پاکتر از برگ گل برگردد توی رگهای آبی و نازکش.
اما آقاجان، آقاجان و احسان سری از هم سوا داشتند، پاسبان دههی 20 و30 شمسی با آن کلاهِ پوست برهی کلهقندیاش یک عکس مخصوص با احسان دارد. توی عکس دوتا دستش را گذاشته روی فرمان، مثل پدربزرگی که دست انداخته باشد گردن نوهاش، سرش را چرخانده سمت پنجرهای که شیشهاش تا ته پایین آمده و چشم دوخته به دوربین. ته چشمهاش برق میزند، از آن برقهایی که موقع بغض مینشست توی چشمهاش، از آن بغضهایی که سیب آدم را روی گلوش بالا و پایین میکرد و پوست شل و آویزان گردنش را میلرزاند.
آقاجان جاش همیشه آن جلو بود. سیزدهبهدرها چهار نفر میچپیدیم صندلی عقب، بابا داداش حمیدرضا را مینشاند بالای دنده و آقاجان آن جلو جوری با ابهت به صندلی شاگرد تکیه میداد که رضاخان میرپنج به تخت سلطنت شاهنشاهی. ماشین که راه میافتاد، دست میکرد توی جیب پالتوی بلند خاکستریش که تا چلهی تابستان همیشهی خدا تنش بود و کف دست هر کداممان یک مشت نخودچی کشمش میریخت، سر تکان میداد و به تک تکمان میگفت: «بخور ضعف نکنی.»
اما انگار آخرین سیزدهبهدر عمرِ آقاجان قرار بود طورِ دیگری باشد، اینطور که آفتاب نزده، احسان، مامان را که از درد تو خودش مچاله شده بود، بغل کرده و رسانده بود تا درمانگاه. دکتر یک کلمه گفته بود آپاندیس و سیزدهبهدرِ ما همان آفتاب نزده تمام شده بود. ولی من حتی همین الان هم میتوانم ببینم که آقاجان چطور بیخبر از همه جا، مثل همهی سیزدهبهدرها، در انتظار آمدن ما، کت بلند خاکستریش را تن کرده، عصاش را از کنار جاکفشی برداشته و رفته تا سر کوچه، تکیه داده به نردههای آبی کلیدسازی مهربانی و توی خلوتیِ سرِ صبح چشم چشم کرده که آفتاب برق بیندازد روی پوست قهوهای پیکان سوسکی بابا، نه یکبار، نه دوبار، چندبار.
« نه یهبار، نه دوبار، چندبار رفت سر کوچه و برگشت. بهش گفتم حاجی امسال نرفتی سیزدهبهدر؟ گفت بچهها خیلی اصرارم کردن، من حوصله نداشتم.» اینها را سید احمد، همسایهی دیوار به دیوارشان، سه هفته بعد توی مراسم ختم آقاجان، به بابا گفته بود. یعنی که آقاجان فکر میکرده بدون او رفتهایم سیزدهبهدر .
آدم هیچوقت نمیفهمد که کدام دفعه آخرین بار است، فقط عبور میکند، مثل همان سیزدهبهدری که آقاجان فقط سه هفته بعدش برای همیشه رفت. بابا ولی میدانست آن دفعه که میرویم خانهی آقاجان آخرین بار است. همه جای خانه بوی آقاجان را میداد، عصاش هنوز به جاکفشی تکیه کرده بود و پالتوی بلند خاکستریش، همان جای همیشگی، سر جارختی بود. بابا پالتو را برداشت، صورتش را به یقه انگلیسی آن چسباند. دست کرد توی جیب سمت چپ پالتو که برآمده بود، مشتش را که از جیب پالتو بیرون آورد، پر از نخودچی کشمش بود. بابا میدانست که این آخرین بار است، پالتو را زیر بغل زد و از اتاق بیرون رفت، وقتی میرفت چشمهاش برق میزد، از همان برقهایی که موقع بغض مینشست توی چشمهای آقاجان، از آن بغضهایی که سیب آدم را روی گلوش بالا و پایین میکرد و پوست شل و آویزان گردنش را میلرزاند.
حالا سالها گذشته، نه احسان مانده و نه آقاجان، بابا هم سه سال است که دیگر رانندگی نمیکند، ولی من هنوز هم گاهی خواب سیزدهبهدرها و پیکان سوسکی مدل پنجاهونهِ بابا را میبینم که اگر آدم بود، اسمش را حتما میگذاشتم احسان، احسان دولوکسِ موتورانگلیسی با لاستیک فابریک دور سفید.
لاستیکهای فابریک دور سفید.