شعر ، چكيده خلوص انساني ست
قطره قطره مي چكد
تابلكه اين ليوان پُر شود
نيمه خالي اش را هم اگر نخواهي ببيني
به نيمه ي پُرآن چيزي اضافه نمي شود
مگر كه از همه سو
خود را ميان خودمحاصره و
از انعكاس چكيدن قطرات …
خودرا بشوري و
آشغالهاي درونت را جارو كني …
به قول "شمس" :
هر نشاني كه هست نشان
طالب است ،
نه نشان مطلوب ….
نودو نه درصد از درون ما در تاريكي فرورفته و مخفي است
يعني بدون خودما در درون ما سياره هاي دور دستي زندگي مي كنند كه به دُور خورشيد هاي دروني تر ما بدون هيچ اطلاع از ما آرام مي گردند و ما هنوز نمي دانيم كدام طرف ما شب است وكدام طرف آن روز…
سياهي بشر امروز
از سياهي پشت ماه هم سياه تر وسرد تر واندوهگين تراست
به طوري كه نه از جلو ونه از پشت ِانسان ،
هيچ مهتابي نمي تابدومن دراين تاريكي…
دست و پای و گردن و حتا
خنده هاي ِصورت خویش را
با ضرب زور در چمدان و ساک تنم فشار میدهم
تا بلکه جا شوند ومي دانم كلا انسان موجود تقسيم پذيري نيست از ضرب خوشش مي آيد اما از تقسيم متنفر است آنچه كه او را وادار به تقسيم مي كند ديگريست ويا اراده معطوف به ديگري …
چنان كه مقسوم هيج وقت دل خوشي از مقسوم عليه ندارد
ما در ميان جنگ تجربه ها گير كرده ايم
ما در ميان حسادت تجربه ها ما در ميان دروغ و كينه ي تجربه ها ..
امروز صبح وقتي كه داشتم صبحانه مي خوردم فهميدم ما تجربه اي به غير از تجربه ي ديگري نيستيم تجربه هايي چنان سركوبگر كه مارا از روبروي ما كم ، تا خود را به روبروي مااضافه كند .
براي همين
گاهی وقتها ننوشتن،
با احتیاج به نوشتن،
دچار تعارض می شود .
من همواره طرفدار ننوشتنم ...
واحتیاج را، فقط همان تقاضای قدیمی آب و نان میدانم .
زادو ولد هم یکی از قدیمی ترین احتیاج هاست ،
که تقریبا در آن شير را روباه مزاج میکند.
ولی ننوشتن نه حادث است نه قدیم .
یک حالتی است که موسیقی خودش را دارد .
تازه اگر هم بگویی مخالفت تو با کیست ؟
هرگز نمی گوید : بانوشتن و احتیاج به تعارض با آن
ایشان،فقط سرش را پایین می اندازد و می گوید :
نمیدانم …
البته اين راهم مي دانم
غلط رایج چون رایج است غلط نیست
به خصو ص اگر دست جمعی و باشکوه باشد که بعد می بایست آنرا به چالش کشید واز آن سوال کرد …
اما امر غلط از آنجا دچار شُبهه می شود که صاحب ویا صاحبانی بخواهند غلط دیگری را با حُقه بر روی آن سوار کنند که به نظر من دیگر غلط رایج نیست غلط اضافیست
امروزبود كه متوجه شدم بيشتر مردم فرق بين اين دو را متوجه نيستند به خصوص اگرغلط اضافي با شكوه تَر از غلط رايج بيان شود.
به هر حال در من هميشه باورداشتن به چيزي
توسط باور نداشتن به همان چيز تهديد مي شود به طوري كه تو از ترس اين عدم باور…
مجبوري هميشه با كساني كه به همان چيز باور دارند دستجمعي زندگي و تنهايي ات را نابود واحساس هاي ديگرت را سركوب و با خانواده اي دستجمعي طوري زندگي كني كه هر باوري را احمقانه مي كند …
براي من نشستن در جاي خالي يك باور
هميشه زيباتر اززندگي در پيش يك هم باور است
چرا كه تمام تاريخ بشرگفتگو با جاهاي خالي و سياره ي
زمين برايم تاس ِشش ِ ِتنهايي ست كه بشر به دنبال جُفت آن مي گردد تا بلكه باجُفت ششي نيرومند كائنات را فتح كند…
تمام جنگ هاي كثيف اخير و غير ِاخير هم محصول اين توهم است كه هركس فكر مي كند جُفت آن دست ديگري ست …
تنها شعر وشاعران هستند كه زمين را تاسي تنها و خودرا تنهاتراز زمين در جهان پرت مي كنند…نوشتن شعر براي به چالش كشيدن خود و اطراف خود است
چون از خودش شروع مي شود پس با ابر سوبژه و اينتر سوبژه مخالف است .ِهميشه اول خودش را در پرانتز مي برد وبعد دامنه هاي اطراف را …
بنده در ذهن خود هزار بار بيانيه شعر حجم را هم خوانده ام وهم هزار بار پاره كرده ام
بيانيه هم
از خواننده خود انتظاري بيش از اين نداشت
ما مجبوريم كه خود و پشت سر خود را هي بسازيم و هي خراب كنيم تا بلكه پيراهن يوسف را
با خود ِحضرت يوسف به كنعان ببريم …
در زندگاني بنده
سوال هايي ست
كه تا به حال هيچ جوابي نتوانسته در آن
خود رابه منزله ايقان مطرح…
و جوابهايي ست
كه هيچ سوالي تا به حال
نمي تواند از آن بپرسد ويا پرسش كند …
يعني دره و يا فاصله عميقي كه هر روز
مابين سوال ها و جوابهاي ما
خود را ميان خود
عميق تر مي كند
نه تنها من بلكه همه ما را به مهلكه انداخته وُ
براين پرتگاه
تنها شعر است كه مي تواند مارا به موسيقي و موسيقي را به مابرسانديعني در شعر بايدهمه چيز را به دقت از ابتدا بياد بياوري …
از اولين روز تولد تا الآني كه مثلا من شصت ساله شده ام ،
البته بنده دارم به پيشواز شصت سالگي مي روم …
جابجايي واقعيت هم اصلا اهميت ندارد كه تازه آن هم نوعي كوبيسم است وُ
به زعم من صاحبان كوبيسم هم از جابجايي واقعيت در به ياد آوري دوران كودكي به اين ژانر دست پيدا كرده اند
آنگاه كه بياد مي آوردم دستهاي كوچكم را مادرم فشار مي داد و در آن به قول هايدگر : توالی اکنون ها بی وقفه وبی گسل است .هر "قدر"هم که در"تقسیم"اکنون ژرفکاوی كنيم،بازهم اکنون هماره اکنون است
مورد جهان بودن هستي هم
تا مرزهاي شناخته شده …
هميشه از دوران نوجواني وجواني برايم موردسوال بود
تا اينكه با شعر حجم آشنا شدم كه مي گويد :هستي آن چيزي ست كه توليد فاصله وچيزها تا آنجايي مهم هستند كه به تحليل فاصله بين خود وديگري بپردازند
در شعر حجم ،هر چيزي در درون ما يك جا ي خالي دارد كه در قياس با
جاي پُرآن چيزدر درون ما توليد يك مسافت مي كند توليديك پرسپكتيو …مانند اين بيت "حافظ"
بي عمر زنده ام من و اين بس عجب مدار
روز فراق را كه نهد در شمار عمر…
بنده هيچ وقت نفهميدم كساني كه شعر حجم و يا اسپاسمانتاليسم را متوجه نمي شوند چگونه مثلا اين بيت حافظ رامتوجه مي شوند
از ديده گر سرشك چو باران چكد رواست
كاندر غمت چو برق بشد روزگار عمر
به هرحال در اين بيت قطعا كلمه برق الكتريسته ساكن نيست وحتما رعدي(كه همانا غم از دست دادن دوستي است) بااين برق مي خواهد توليد بُعد كند
در شعر حجم بُعد ،گرافيك پرسپكتيو حرف اول را مي زند همان گونه كه حافظ حرف اول را مي زد وقتي كه مي گفت :
بازآ كه ريخت بي گل رويت بهار عمر…
من تقريبا در طول بيست وچهار ساعت هميشه بيدارم و از چرت زدن در هنگام خواندن كتاب لذت مي برم به خصوص موقعي كه در حال خواندن ، آن كتاب روي سينه ام بيفتد
آنقدر لذت مي برم كه دوست دارم صداي آن برخورد را تا ابدبشنوم …در شعر حجم اشياء و نام اشياء…
چيزها وجاي خالي چيزها …
كلمات وآهنگ كلمات …
مثل افتادن كتاب بر روي سينه ام دائم به سمت هم ديگر پرتاب …
تا بلكه دنيا را باموسيقي دنيا
بر روي صفحه اي پخش وُبين مردگان وزندگان
آرايش ِمعنا،
جدي تر از خود ِمعنا،
مفهوم تازه حقوق انساني شود
جهان در كل برايم انبوه ازصداي موسيقي ست
مطلبي كه نتواند همزمان با صداي مخالفش مطرح شود
برايم آزار رسان است
ما بايد بر مبناي موسيقي دروني خودمان شعر بگوييم حالا كاري ندارم كه شعر آيا موسيقي ست ويا آيا موسيقي همان شعر …
بلكه هر تعريفي در هستي ممكن الوقوع ست مثلا بنده اگر در شعري مي پرسم "چگونه از ملكوت برف مي بارد "اين رخداد را به اشتراك گذاشته تا بفهمم صدايي كه من مي شنوم آيا همان صدايي ست كه شما مي شنويد
به نظر بنده تمام تعريف شعر پرسيدن از مخاطب براي صحت و سُقم شنيدن همين صداهاست
صداهايي كه ممكن الوقوع هستند و براي اطمينان از شنيدنشان بايد از ديگران پرسيد آيا شما هم اين صدا را مي شنويد يك روز كه در مسير برگشت
ميان جنگلهاي گرگان گُم شده بودم
به ياد تعريفي كه نيچه از شناخت ارائه كرده بودافتادم
كه مي گفت :شناخت يعني علامت گذاري چيزهاي نا آشنا توسط چيزهاي آشنا و
همين گم شدن
باعث پيدا كردن جاي پاي انساني شد
كه آن را مانند علامتي كه مي بايست در مسير رفت مي گذاشتم
در مسير برگشت پيدا نموده
و به جاي تعريف نيچه
تعريف حافظ از شناخت را در زير لب
زمزمه كردم
ما محرمان خلوت انسیم غم مخور
با یار آشنا سخن آشنا بگو
بعضي وقت ها راه مي روم تا بتوانم فكر كنم و بعضي وقتها فكر مي كنم و حتا به نفس نفس هم مي افتم ولي راه نمي روم
فكر كردن بدون لذت مسير، مثل بستني خوردن زير كرسي است همه چيز بوي اتاق ميدهد بوي منقلي كه آرام آرام فكر هايت را خاكستر وبستني تورا آب مي كند
يدالله رويايي و ديگر دوستان شعر حجم در ابتدا به پيروي از پديدار شناسي هوسرلي با حذف ميانجي و يا در پرانتز بردن هر گونه پيش فرض كه در بيانيه شعر حجم به حذف هر گونه "جاي پا" ترجمه شده بود وبه دليل داشتن تمايلات ِعرفاني ِعميق وبشدت خصوصي كه در قلب هاي مهربانشان موج مي زد وهمچنين تظاهراتي بشدت آزادي خواهانه كه احترام به آزادي را شرط اول جريان حجم گرايي مي دانست با حذف "رد پا " و" مسير"…
خواننده را وادار تا از مسير هاي بشدت خصوصي خود به مقصدي از پيش تعيين شده برساند …غافل از اينكه بعد از مدتي به دليل زياد شدن و گُنده گرديدن ِمقصد ،تمام خوانندگان ِ شعر حجم را مقصودگرا و شاعران آن را مقصد نشين نموده و اراده معطوف به قدرت درون اين نتيجه گرايي مفهومي (كانسپچوواليسم )آنها را تبديل به محفلي به رياست" يدالله رويايي "نمود
زندگاني بنده بعد از خانواده ….
پياده روي و شعر… پياده روي و موسيقي …
وپياده روي و فلسفه است گاهي اوقات آنقدر پياده روي مي كنم كه بدنم عين چرخ گوشت اين چند بحث رايكي مي كند يعني در آن مايكل جاكسون فوتبال بازي و مارادونا آواز مي خواند …
بحث نئواسپاسمانتاليسم باعث شد كه بنده به خاطرات زندان خود مراجعه تا همه چيز را در ابتدا از نظر يك محكوم در زندان نگاه و از زاويه ديد آنها خواندن و نوشتن وبعد به بحث زيباي تراوش كانتكس رسيده و بعد معناي زمان را دوباره تعريف نمايم به نظر بنده در زندان همه چيز معناي ابتداي جهان مي داد همه راه ها همه پل ها وبعد معناي آزادي …
حتا كتابها را نمي توان نيمه تمام رها …
ودر تمام تمام ها …
نه ازبوسه ها باجي و
نه از لبخندهاغنيمتي
نئواسپاسمانتاليسم زمان لازم
براي عبور از خويش را زمان ِ"هنري"يا زمانِ"وستينگهاوسي"( قبل از وستینگهاوس، چیزی به‌نام تعطیلی آخر هفته وجود نداشت و کارگران ۷ روز هفته را کار می‌کردند! او نخستین کسی بود که برای کارگرانش بیمه حوادث و بازنشستگی در نظر گرفت. همچنین، به تمامی کسانی که در شرکتش کار می‌کردند اجازه می‌داد اختراعاتشان را به‌نام خود ثبت کنند.)نام نهاده تا مابين زندگان و مردگان بدون گذشته و حال و آينده معناي ابديت را در گفتگو يي عميق با هستي به احوالي هندسي تبديل نمايد
من مهندس "وستينگهاوس" را در روزهاي نوجواني در زندان شناختم و درآنجا متوجه شدم كه چگونه با ايجاد يك روز تعطيل در هفت روز هفته يك دگرگوني در پيوستگي زمان ايجاد مي نمايد و همچنين ديدم همين رفتار را در زندان چگونه كتابهايي كه مي خواندم در درون من ايجاد مي كنند …يعني همين كه كتاب مثلا "ژان كريستوف" را مي بستم ديوارهاي زندان بلندتر مي شد همين كه ديوان حافظ را مي بستم دوباره ميله ها مرا مي بلعيد وهمين و همين و همين ها بودند كه بعدها به وجود "زمان هنري" اعم از نوشتن و خواندن پي برده ودر باز تعريف "زمان "در "نئواسپاسمانتاليسم "زمان طي شده در آن را "زمان هنري "
ويا زمان "وستينگهاوسي" نامگذاري وآن را مابين زندگان و مردگان جاي گذاري تا مردگان و زندگان گذشته و آينده ي زندانيان خودباشند…
بر گشت در تاريخ ،
برگشت به مورخه نيست بر گشت به شكستن شالوده هاو شكستن مورخه ها ست
تاريخ در نئو اسپاسمانتاليسم مقابله با تقسيم زمان است تقسيم زمان به حال و آينده و گذشته فر يبي ست كه سوبژكتيويته آن را بزرگ كرده است (نه آن كه نبوده و يا قابل تقسيم نيست) بل برجسته كردن آن
فريبي ست براي مسابقه ي مردم به عنوان يك زنداني درپشت ميله هاي يك زندان بزرگ…
انسان تاريخي در نئو اسپاسمانتاليسم توليد نسبت با تعريف اين مقابله هاست در گيري با هر چيزي كه معناي تاريخ را محدود و
درگيري با هر چيزي كه متافيزيك در ابعاد بزرگ و سوبژكتيويته در ابعاد پاييني آن خود را بزرگ كرده است
مانند شعر حجم در نئواسپاسمانتاليسم جهان پر از اضلاع ست وتعريف معنا ،چيزي جز فيگور اين اضلاع نيست
جمعيت استبداد زده خود را معرفي نمي كند چون مي گويد:پر رويي است …وهمچنين ديگران را معرفي نمي كند چون مي گويد: پر رو مي شوند
نئو اسپاسمانتاليسم
نه پُر روست نه پُررويي مي كند
فقط با به رسميت شناختن خود و ديگري …ساعت فلسفي خود را با هر سه زمان كوك تا بلكه نه شير سلطان جنگل باشد نه طوطي پادشاه گفتگو
ما همه همزمان با مُردگان خود زندگاني مي كنيم
نئواسپاسمانتاليسم مي گويد : كه تعريف آينده فعلاچيزي به جز تعويض مردگان نيست
كه بزرگترين حامي آن متافيزيك و سوبژكتيويته ايي كه از طريق زندگي بعد از مرگ پولهاي سرشاري به جيب مي زنند به همين دليل نئو اسپاسمانتاليسم مي خواهد گذشته و آينده و حال را باهم يكي كند تا بلكه مردگانش را ازاين عذاب وجدان لعنتي رها كند…
چه زرتشت" از كوه بالا برود
و يا چه "زرتشت" از كوه پايين بيايد …
براي يك شاعر نئو اسپاسمانتاليسم تعريف "آبشار"بالا رفتن هم زمان "سنگ "وپايين ريختن هم زمان آب است چرا كه ما همه هم زمان آمده ايم كه در هر شش جهت با هم زندگي كنيم بدو ن جنگ و خونريزي و لااقل بدون به گند كشيدن محيط زيست ….
وبعداينكه "آينده"تاريخي ست كه مورخه اش ممكن الوقوع و"گذشته" در آن تعريف مورخه نيست قبل از آن كه شعار "بودن ويا نبودن "فقط براي اول شخص مفردسروده و با بازي ضمير به گند كشيده شود
بزرگترين اشتباه متافيزيك آن است كه مردگان يك ملت را از آمار و ارقام خارج و زندگان را فقط با آمار و عدد و رقم محاسبه مي كند واعتراض از آن جايي صورت مي گيرد كه مردگان دست به شورش و اجتناب از خوردن چند ظرف غذاي نذري و چند تكه حلوا وغيره…
وزندگان هم به خصوص آنهايي كه خودشان راقم اين محاسبه بودند مي خواهند از طول و عرض اين جدول فرار كنند
يعني كه هر انقلابي انفجار مردگان وزندگان يك ملت و فرهنگي ست كه مي خواهد ريشه هايش فقط سهم مردگان خودباشد
نئواسپاسمانتاليسم مي داند
كه مردگان امروز به اعتقاد مردگان ديروز اعتقادي ندارند
پس صميمانه مقابل متافيزيكي كه نظرات همه مردگان را يكي مي داند ودر برابرسوبژكتيويته ي تماميت خواهي كه با وجود تعويض مردگان از مرگ مي خواهد معناي واحد بسازد مي ايستد
مقاومتي كه چه به شكل درست و چه به شكل غلط از بيانيه شعر حجم توسط يدالله رويايي و شاعران شعر ديگروحجم (به خصوص در كتاب هفتادسنگ قبر) شروع گرديدوحالا مي خواهد از تفاوت مردگان
تعريف هاي متغير از مرگ بسازد
ما بايد به عقايد مردگان خود احترام بگذاريم به تغيير مجالس ترحيم آنها …
به اطلاعيه هاي خبرفوت آنها ….
به تغيير نوشته هاي روي سنگ قبر آنها وهچنين چيز هاي ديگر …
براي اولين بار اين "يدالله رويايي "بود كه به بنده در كتاب "هفتاد سنگ قبر" تغيير آرايش در زندگاني ونظرات مردگان را گوشزد كردو برايم در نامه اي نوشت: علي جان مرگ را مي بيني ؟
حتا همين سياسيون هم وقتي كه مي ميرند مسامحه را كنار گذاشته وچيزهاي عجيب وغريبي بر روي سنگ قبر هاي خود مي نويسند
"زمان هنري" ويا "زمان وستينگهاوسي "با به رسميت شناختن اين تغيير آرا و عقايد نئواسپاسمانتاليسم رامجاب ميكند كه براي مفهوم جديد "آزادي" به دست اندر كاران بگويد : فقط به سنگ قبر ها نگاه كنيد….
"رويايي" در اولين جمله كتاب "هفتاد سنگ قبر" تمام مردگان را شهيد مي خواند چرا كه آنان زنده ،
با مرگِ خويش اندوبعد…معناي غربت وهمچنين مهاجرت راتا قبرهاي دور و نزديك "بهشت زهرا "امتدادداده و مسئله ي بودن يانبودن رامسئله ي مردگان هم مي داندو مي نويسد: اين كتاب را به همه شهيدان رفته به، ورانده از ،بهشت زهرا وبه چهره ي ديگر آنها كه منم
تقديم مي كنم
در تراوش كانتكس خواندن همان نوشتن است
وقتي كه يك زنداني نصف كتاب را در سلول خود دارد ونصف كتاب را مامورها به هر دليلي توقيف كرده اند …راهي به غير از تراوش كانتكس نيست حتا يك سوم كتاب هم براي يك زنداني كافي ست تا بوف كور را زيباتر از هدايت و ژان كريستوف را زيبا تر از رومن رولان بنويسدتا بلكه نويسندگان ِكتاب را دوباره مجبور به خواندن كتاب خود كند
با ذكر اين فرض كه آزادي همواره چند متر از ما جلوتر است …پس در تراوش كانتكس خواندن همان نوشتن و تا ابد نوشتن هميشه خواندن است
بحران شعر امروز ايران بحران مخاطب نيست بحران مسخره كردن مخاطب است بحران استعلا ،كه تراوش كانتكس را به هيچ مي گيرد وفوري در ذهن خود مخاطب را "مردم" مي نامد و آن بحث هاي احمقانه ي پوپوليستيِ غير پوپوليستي را راه مي اندازد… بدون آنكه بداند چرا و چگونه واصلا معناي منفي در منفي چيست و همچنين نمي داندمنفي درمثبت چرا منفي وچرامنفي در منفي مثبت مي شودزمان هنري ويا زمان وستينگهاوسي ،محل ملاقات خواندن ونوشتن در درون خود را"تراوش كانتكس"مي نامد
جايي كه فيلسوف فقيد "برگسون" ويا كشيش "آگوستين" هم آن را پيدا نكرده بود يعني نمي دانستندزمان عبارت از تبديل پي در پي خواندن به نوشتن ونوشتن به خواندن است
زمان فعلي يعني زماني كه ماباهم قرار مي گذاريم و از آن پول در مي آوريم يا با آن هوش مصنوعي مي سازيم هم زير سيطره ي زمان "وستينگهاوسي"ست
تنها شاعران شعر حجم چه در بيانيه وچه در خارج از بيانيه متوجه شدندكه تنها زمان اصلي در جهان زمان هنري ست تراوش كانتكس ، تنها يك تاويل معمولي از خواندن نوشته ديگران نيست بلكه نوشتن تاويل از خواندن خودو خواندن نوشته تاويل ديگران از خواندن ِنوشتن مااست
چيزي كه همزمان هم خواننده را يك نويسنده ي حرفه اي و هم نويسنده را يك خواننده معمولي مي كندو اين دقيقا همان جايي است كه انسان راوارد ويا شامل زمان ويا زمانهايي مانند زمان گاليله اي ، زمان نيوتوني، زمان برگسوني ،زمان ريكوري يا زمان انساني، زمان اسطوره اي، زمان هگلي،زمان اگوستيني، زمان هوسرلي وسرانجام زمان ِتمام زمانها يعني زمان هايدگري مي كندزماني كه از مباحث انتيك فرار وبا هستي مانند آزاد شدن يك زنداني به چيزها اجازه مي دهد براي مطابقت با خود …متافيزيك را به هيچ بگيرد و مانندمرگ ِبعد از اين زندگاني به وجود ِمرگ در قبل از اين زندگاني هم زمان و به شكل يكسان نگاه كنددر زمان هنري يا وستينگهاوسي ،"كانتكس "خود به خود شروع به تراوش مي كند
و تكست راغافلگير فراموشي استعلا …
شروط استعلاي كانتي و كلا هر ابر سوبژه اي چنان محو مشخصات اين تراوش در كانتكس مي گرددكه تنها رياضيات وهندسه مي توانند دررسم مرزهاي خودبه كشف ابعاد آن بپردازند كه البته يكي از بزرگترين جذابيت هاي "هوسرل" براي "يدالله رويايي" همين احاطه بر دانش هندسه بود كه به وسيله ي آن مرزهاي جهان رامي خواست رسم و تعيين ابعاد كند (نمی توانم ، آه/ کویر را در پاکت کنم/ و باز گردانم/ برای آن همه طول. )بگذريم…
نئواسپاسمانتاليسم مي گويد :هر چيزي كه از "زمان هنري"ويا از محوطه آن شروع به عبور كند
خودبه خودمانند يك بعداز ظهر گرم ِتابستاني كانتكس رااز ديواره هاي كوزه خود وادار به تراوش و اطرف را از لذت ديدن خوددلپذير مي كند
همواره آزادي تعريف پنج حس يك زندانيست كه تبديل به حس ششم شده است چيزي كه براي نابودكردنش دنيا زندان وميله هاي بلندش راباعكس وتلويزيون وتبليغ… ازجاي واقعي خويش عقب ترو از ترس ِترسيدن وفرار چيزها… زندانيان خودراجلوتراز ميله ها و احساس شش گانه اش را خرافات ِاحمقانه مي پندارد
دنيا بدون "تراوشِ كانتكس"دوستان تعريف مجدد زنداني ست
هميشه احساس قدرت به خاطر چسبندگي بيش از اندازه آن از خود قدرت خطر ناك تراست حس داشتن قدرت در زندان همه محكومان را به يك چشم نگاه مي كند همه جرم ها يكي وهمه مجازات هابه اعدام و حبس ابد تقسيم و برايش همه مثالها سروته يك كرباسند (حتا مردم عادي هم تا چندين سال بعد از زندان بنده را كمونيست خطاب كرده و با ما به شكل مجرم برخورد مي كردند)
قدرت چنان اشياء و چيزها و آدم ها را يكي مي كند كه حتا حكم قاضي را سهل انگارانه تلقي ومجازات هاي ديگري از طرف ديگران بر زنداني اعمال وآدم را به ياد ديوارپينگ فلويد مي اندازد
(وقتي تمام آدمها ومعنا ها را در چرخ گوشت مي انداختند تا همه چيز تبديل به يك چيز بشود )
بنده در زندان بود كه معنا و اهميت پرسپكتيو را متوجه ودر ذهنم تنها وسيله مقابله با اعمال قدرت وچسبندگي بيش از اندازه آن را دادن پرسپكتيو به اشياء وچيزها و پديده ها و همچنين احساس انسانها ،
قدرت هيولاي بزرگي ست وقتي كه راه مي رود اطراف رانابود مي كند اصلا براي همين يونانيان باستان يك كاسه كردن خدايان را قبول نمي كردندزيرا براي همين از ترس راه افتادن اين ديو…پيغمبران بزرگ و برجسته الهي را تا خانه هايشان تعقيب مي كردند
چسبندگي در قدرت از آب كله پاچه هم غليظ تر است
سوبژكتيويته ي غليظي كه حتا انگشتهاي آدميزاد را به هم مي چسباند وبعد …پرداختن به هرگونه جزئيات را از ترس ِ ترسيدنش مزخرف و پرسپكتيو را مخصوص آدمهاي بي درد وعلاف مي داند
يعني كه مي گويند :دانستن فضاي ِبين دو صندلي
به چه درد مي خورد يا آن كه بين بوسه وماه يعني كه ازدور ،بوسه ي توبراي ماه چه فايده براي جامعه دارد
در حبس بود كه من فهميدم "قدرت"كلاهبردار است
سمساري بدي كه تاريخ و جغرافيا و فرهنگ را يك جا به صورت فَله خريده و بعد در بسته بندي جديد ِماهواره اي با چند برابر قيمت به عرضه گذاشته و از پول آن دوباره احساس ملت رابه صورت فَلّه از بازار مي خرددر هر ملاقاتي ويا در هر ملاقات يك زنداني …هميشه بسته هاي بزرگي از بيرون به درون زندان وبسته هاي كوچكي از درون به بيرون زندان منتقل مي گردد ردو بدل شدن ناگهاني تمام اين بسته ها در لحظه هاي اوليه خروج يك زنداني از زندان را نئواسپاسمانتاليسم تعريف ِآزادي مي نامد جايي كه فارغ از جرم ويا مدت محكوميت ويا زبان ، رنگ، مذهب ، مليت، شغل وجنسيت و غيره …تراوش كانتكس در هر فرد به حداكثر موجودي خود رسيده است يعني كه ديگر زنداني سابق محيط زيست را لااقل مي بيند حقوق زنان وكودكان …پرهيز از كهنسال آزاري و رعايت قوانين راهنمايي رانندگي
احترام به اقليت ها
وهچنين رعايت حق و حقوق حيوانات و…
در آن لحظه است كه يك زنداني ناگهان گذشته و آينده ي تمام خواندن ونوشتن را باچشمهاي خود مي بيند
وبه غير از زبان قدرت و زور كه به دليل چسبندگي بيش از اندازه آن خواندن و نوشتن را به هم مي چسباند با زبان چيزها با چيزها صحبت و با دستخط خود چيزها برا ي چيزها پيغام مي فرستد
تعريف آزادي در نئواسپاسمانتاليسم مجموعه ي پروسه اي ست كه از ملاقاتي يك زنداني با بيرون شروع وتا اولين لحظات خروج از زندان ادامه وتا قبل از جلورفتن ميله هاي ِجديد ِيك زندان ِجديد لااقل براي چند لحظه محيط زيست و محيط اطراف واقعي خود را مي بيند…
اما از آنجايي كه هستي زنداني است كه هميشه بيرون را در درون خود دوباره محبوس مي كند(نسبيت ِعام) براي آزادي و مبارزه باچسبندگي قدرت احتياج مجدد به ملاقاتي و ملاقات هاي تازه و براي تراوش كانتكس ودر نهايت ديدن لحظه زيباو خوب ِآزادي …خواندن هميشه كتاب و هميشه كتاب نوشتن مي خواهد با آگاه بودن از اينكه همه ما زندانياني هستيم كه چند قدم ازميله هاي هستي عقب تر زندگي مي كنيم
براي تبديل وضعيت خيال به يك "رخداد" تنها از طريق تعريف يك زندان انفرادي مي توان به رسم ابعاد آن پرداخت (يك سلول ِدو در سه ويك عددلامپ سقفي و يك پتو يك بالش )بنده تا قبل از ورود به زندان انفرادي حقيقت خيال را در خود وديگران به مسخره مي گرفتم در حالي كه ديدم در هفته اول كم كم چشمهاي من جايي بيشتر از يك متر را نمي ديد پاهاي من چيزي بيشتر از يك متر جلوتر نمي رفت گوشهايم كه هـيچ چيز غير از صداي خودم را نمي شنيد كم كم اين حقيقت خيال بود كه جايي در حس ششم بنده كه در ابتدا نداشت مرا وادار به تمكين حتاتبديل به حس پنجم و آهسته آهسته حس چهارم ودر ماه اول ِسلول ِ انفرادي تبديل به اولين حس من شد وبعد كنترل تمام بدنم را در دست گرفت …يعني اين خيال بنده بود كه به چشمهايم ميگفت جاهاي دورتر را ببيند اين خيال من بود كه به پاهايم مي گفت به جاهايي دورتر برود ودر ذهن خود اطراف را تصور كند وبعد به جاي گوشها وبعد كنترل تمام احساسات از تخيل من دستور مي گرفت
زنداني يك سلول انفرادي
كسي است كه حتما يك آدم خيال پُخته و گرم و سرد ِخيال كشيده است كه بعد از سه ماه انتقال به بند عمومي تازه معناي ِپُختن ِخيال وِاين بيت حضرت حافظ را مي فهمد :
خيال حوصله بحر مي پزد هيهات
چه هاست در سر اين قطره محال ِانديش
نزديك ترين احساس به احساس آزادي در يك زنداني ِدر بند ،حس فرار از زندان است
حسي كه در مخالفت ومسخره كردن معناي صورت گرفته ي آزادي يا تراوش كانتكس در تعريف معناي فرار با توسل بقدرت براي غلبه بر قدرت دوباره به زمان هايي به غير از پروسه ي زمان ِ"وستينگهاوسي "مي پيونددومردگان خود راتنها لايق دفن شدن وخلاف وصيت سقراط حتا خروسي هم به آسکِلِپیوس نمي دهند
(شاعر ورمان نويس بزرگ فرانسوي ويكتور هوگو هم در رمان بينوايان در چالش نقد فرار از زندان با تشبيهاتي بر عكس به اين نكات اشاره كرده است)
دروغ ، حسادت ، ريا،قتل ، تجاوز و هزاران چيز ديگر… تماما زير مجموعه هاي قدرتي مي باشند كه با قوانين يكسان در مكانيسم حس فرار نزديك ترين رقيب ِاحساس آزادي ست
به طوري كه سقراط عزيز بعد از تن ندادن به فرار به شاگردان خود مي گويد :
دغدغه به خود راه ندهید و به خود بگویید که فقط جسم مرا به خاک خواهیدگذاشت
در نئواسپاسمانتاليسم مستهجن ترين تعريف از آزادي تعريف فرار از زندان است و همچنين بزرگترين صاحبان قدرت در جهان را موفق ترين فراريان بزرگ جهان مي داند كه براي پيدا نكردن رقيب با توسل به سكس و ماهواره و تبليغات وديگرچيزها …
ميله هاي سوبژكتيويته را كمي عقب تر از مردم نشان داده وبا تمام وسيله شعر و ادبيات و هنر وفلسفه را مسخره مي كنند
شعر حجم آمده بود كه با تمامي اينها مخالفت و با تمامي اينها به مبارزه بر خيزدولي چون تعريف ِنا كاملي از اين مباحث داشت و يا هنوز ندارد اسير محاصره ي محاصره بازان و محاصره كنندگان و رمالان ومعامله گران و…
ای گُل تو دوش داغِ صَبوحی کشیده‌ای
ما آن شقایقیم که با داغ زاده‌ایم
#علي_مومني چاپ شده در نشریه استرآباد شماره ۳۷ بهار ۱۴۰۴
#نئواسپاسمانتاليسم
