ویرگول
ورودثبت نام
اذین بیگدلی
اذین بیگدلی
اذین بیگدلی
اذین بیگدلی
خواندن ۳ دقیقه·۶ سال پیش

یاخته ها و سازمان بندی آن

یاخته های پوستی، ماهیچه ای، عصبی و خونی انواعی از یاخته های بدن ما هستند. با همه شباهت هایی که این یاخته ها با هم دارند، هر یک از آنها ساختار منحصر به فردی دارند.

انوعی از یاخته ها
انوعی از یاخته ها


هر ساختار زنده ای که در بدن موجودات زنده وجود دارد، از یاخته تشکیل شده است و هر عملی که توسط بخشی از بدن انجام می شود، یاخته های آن قسمت، آن را انجام می دهند. به همین دلیل یاخته را واحد ساختار و عمل در موجودات زنده می نامند.

اگرچه انواع مختلفی از یاخته وجود دارد، همه آنها ویژگی های مشترکی دارند. مثلا: پوشش همه یاخته ها را احاطه می کند. این پوشش، غشای یاخته(غشای پلاسمی) نامیده می شود.

غشا ضمن محافظت از یاخته، ورود و خروج مواد را تنظیم می کند. غشا نفوذپذیری انتخابی دارد؛ یعنی فقط به مواد مورد نیاز یاخته اجازه ورود می دهد و مواد زائد و ترشحی را از یاخته خارج می کند.

غشایه یاخته عمدتاً از لیپید (چربی) ساخته شده است. همچنین انواعی از مولکول های پروتئین و کربوهیدرات (قند) نیز در غشا وجود دارد.

میان یاخته(سیتوپلاسم) بخشی از یاخته است که در آن اندامک‌ها و مواد مورد نیاز بقای یاخته، مانند نمک ها، آنزیم‌ها و مواد دیگر در آن قرار دارند. اندامک ها ساختار هایی درون یاخته اند که کارهای متفاوتی انجام می دهند.

هسته بخشی از یاخته است که فعالیت ها و ویژگی هایی مثل شکل و اندازه یاخته را تنظیم می کند.

یاخته جانوری
یاخته جانوری


هسته در گیاهان، جانوران، قارچ ها و آغازیان، پوششی دارد که آن را دربر می گیرد؛ اما در باکتری ها، مواد هسته‌ای در پوششی قرار ندارند و هسته مشخصی را تشکیل نمی دهند.

یاخته باکتری
یاخته باکتری


مشاهده ی همه ی یاخته ها بدون رنگ آمیزی امکان پذیر نیست، از این رو برای مشاهده ی بهتر یاخته ها آنها را رنگ می کنیم. رنگ ها به ترکیبات اصلی یاخته ها می چسبند و آنها را واضح می کنند؛ مقلا آبی متیل رنگی است که به پروتئین های غشا و هسته می چسبند و آنها را به خوبی مشخص می کند.

یاخته های گیاهی و جانوری در عین شباهت با هم تفاوت هایی نیز دارند؛ مثلاً یاخته های گیاهی، دیواره یاخته‌ای و سبزدیسه (کلروپلاست) دارند در حالی که یاخته های جانوری این دو را ندارند. با وجود دیواره یاخته‌ای، شکل یاخته های گیاهی نیز منظم‌تر است.


جانداران تک یاخته‌ای فقط از یک یاخته تشکیل شده‌اند و همه ی فعالیت های حیاتی خود را با همان یک یاخته انجام می دهند. در حالی که جانداران پر یاخته ای تعداد زیادی یاحته دارند.

در پر یاخته هایی مثل گیاهان و جانوران تقسیم کار صورت گرفته است. در این موجودات یاخته ها به شکل های مختلفی وجود دارند و هر کدام کارهای ویژه ای را انجام می دهند. بین نوع کار و شکل یاخته خا تناسب وجود دارد؛ مثلاً در بافت های پوششی، بسته به نوع کار، یاخته ها به شکل های متفاوتی دیده می شوند. یاخته های این نوع بافت در محل هایی که وظیفه محافظت را بر عهده دارند، مثل پوست، به هم فشرده و ضخیم هستند؛ اما در محل هایی که وظیفه تبادل مواد را انجام می دهند، مثلاً مویرگ ها یاخته ها نازک اند و منافذی بین آنها وجود دارد. یاخته های خونی برای آسانی حرکت در رگ ها شمل گرد دارند. یاخته های عصبی برای انتقال پیام دراز و کشیده اند.

تناسب شکل و کار یاخته
تناسب شکل و کار یاخته


در یاخته های گیاهی نیز چنین وضعی وجود دارد. برای نمونه در گیاهان، آوند ها که دراز و لوله ای مانند هستند، انتقال مواد را بر عهده دارند.

در جانداران پر یاخته ای از اجتماع تعدادی از یاخته های همکار و مشابه، بافت تشکیل می شود، در بدن ما چهار نوع بافت اصلی به نام های پوششی، پیوندی، عصبی و ماهیچه ای وجود دارد.

انواع بافت اصلی در بدن ما
انواع بافت اصلی در بدن ما


وقتی بافت های مختلف در کنار هم قرار می گیرند، اندام یا عضو تشکیل می شود؛ مثل معده، کلیه و قلب.

اندام ها یا اعضا در کنار هم دشتگاه را به وجود می‌آورند؛ مثل دستگاه گردش خون و گوارش.

با جمع شدن دستگاه ها در کنار هم موجود زنده به وجود می آید.

سازمان بندی یاخته ها
سازمان بندی یاخته ها


۳
۰
اذین بیگدلی
اذین بیگدلی
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید