تهویه مطبوع چیست؟
تهویه مطبوع فرآیندی است که برای ایجاد و حفظ شرایط خاص دما، رطوبت نسبی و خلوص هوا در فضاهای داخلی استفاده می شود. این فرآیند معمولاً برای حفظ سطحی از راحتی شخصی اعمال می شود.
همچنین در کاربردهای صنعتی برای اطمینان از عملکرد صحیح تجهیزات یا ماشینهایی که نیاز به عملکرد در شرایط محیطی خاص دارند یا به طور متناوب برای انجام فرآیندهای صنعتی خاص مانند جوشکاری که مقادیر قابل توجهی گرما تولید میکند و باید دفع شود، استفاده میشود. به نوعی یک سیستم تهویه مطبوع باید بدون توجه به شرایط اقلیمی خارجی موثر باشد و شامل کنترل بر چهار متغیر اساسی است: دمای هوا، رطوبت، حرکت و کیفیت آن.
تمایز بین کاربردهای صنعتی و شخصی همیشه واضح نیست. تهویه مطبوع صنعتی معمولاً از نظر کنترل دما و رطوبت به دقت بیشتری نیاز دارد. برخی از صنایع همچنین به درجه بالایی از فیلتر کردن و حذف آلاینده ها نیاز دارند.
از سوی دیگر، تهویه مطبوع خانگی، نیاز به تامین رطوبت دمای شخص و زمینههای دیگری مانند طراحی معماری، پیشبینی آبوهوا، مصرف انرژی و انتشار صدا را برای ایجاد شرایط ایدهآل برای سلامت روان فیزیولوژیکی انسان در بر میگیرد.با این حال فرآیند اصلی تهویه مطبوع مبادله گرما و بخار آب بین محیط های داخلی و خارجی است.

وظایف تهویه مطبوع
وظایف اصلی تهویه مطبوع به شرح زیر است:
کنترل دما
کنترل دما در تهویه مطبوع ضروری است. حتی اگر دمای خارج از منزل متغیر است، دمای داخل خانه ثابت می ماند که شرایط مطلوب است. بسته به شرایط اطراف، گرما ممکن است حذف شود یا به فضای مطبوع اضافه شود. زمانی که دما 20 درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی 60 درصد است، احتمالا فرد احساس راحتی میکند.
کنترل رطوبت
کنترل رطوبت به معنای افزایش یا کاهش میزان رطوبت در فضایی است که قرار است تهویه مطبوع شود. نه تنها برای آسایش انسان بلکه برای افزایش توانایی کار ضروری است. در تابستان رطوبت نسبی باید 60 درصد و در زمستان باید 40 درصد باشد.
فیلتر کردن هوا
یکی از مهمترین عواملی است که بر تهویه مطبوع تأثیر می گذارد، علاوه بر کنترل دما و رطوبت برای آسایش انسان، تمیز کردن هوا است. تهویه مطبوع هوای داخل خانه را عاری از گرد و غبار، کثیفی و بو می کند. لازم است فیلتراسیون و تصفیه مناسب هوا انجام شود و هوای عاری از گرد و غبار و کثیفی در فضای مطبوع انجام شود.
گردش مناسب هوا
حرکت هوا یا گردش مناسب هوا نیز از عواملی است که بر آسایش انسان تأثیر می گذارد. به منظور حفظ دمای ثابت در سرتاسر فضا، لازم است که هوای مطبوع در فضا توزیع یکسانی داشته باشد. حرکت هوا با سرعت مطلوب حدود 8 متر بر دقیقه با استفاده از سیستم توزیع مناسب، حفظ می شود.
عمده ترین وسایل مورد استفاده در تهویه مطبوع خانگی و صنعتی عبارتند از:
·
تهویه مطبوع پکیجی نظیر اسپلیت یا مولتی اسپلیت برای مصارف خانگی؛
·
پمپ های حرارتی مسکونی؛
·
واحدهای انتقال هوا برای فضاهای متوسط / بزرگ؛
·
واحدهای روفتاپ پکیج یا پکیج پشت بامی، واحدهای هواساز برای فضاهای کوچک؛
·
چیلرهای صنعتی و پمپهای حرارتی، واحدهایی که آب سرد یا گرم تولید میکنند و سپس از تهویه
· مطبوع محیط یا تجهیزات استفاده میکنند.
·
واحدهای کنترل بسته، واحدهای خنک کننده دقیق برای سرورها یا تجهیزات مخابراتی؛
·
فن کویل ها و سیستم های هیدرونیک، سیستم هایی با استفاده از مدارهای آب سرد و واحدهای ترمینال برای تهویه مطبوع ساختمان ها.
· سیستم نوین vrf

این دستگاه ها از نظر اندازه، پیچیدگی و ظرفیت خنک کنندگی به طور قابل توجهی متفاوت هستند. تفاوت ها را می توان در موارد زیر جست و جو کرد:
خنک کردن هوا یا آب؛
گرم کردن هوا یا آب؛
رطوبت زدایی هوا؛
رطوبت هوا؛
فیلتر/تصفیه هوا؛
اختلاط هوای داخل/خارج؛
تهویه.
تفاوت دستگاه های تهویه مطبوع
کولرهای خانگی عمدتاً هوای وارد شده از فضای تهویه مطبوع را در یک مدار بسته خنک می کنند. چنین خنککنندهای همچنین هوا را رطوبتزدایی میکند، زیرا مقداری از رطوبت موجود در داخل تهویه مطبوع (به شکل قطرات) متراکم میشود و سپس از طریق یک شلنگ لاستیکی به بیرون تخلیه میشود.
از سوی دیگر، واحدهای کنترل بسته، که برای محیطهای خاص طراحی شدهاند که سرورها یا تجهیزات مخابراتی را در خود جای دادهاند، نیاز به مدیریت دما و رطوبت هوا در یک فضای بسیار محدود دارند و بنابراین نه تنها هوا را خنک و رطوبتزدایی میکنند، بلکه کنترل دقیق دما و رطوبت را نیز اعمال میکنند.
چیلرها به جای هوا، آب را کنترل می کنند، که دمای آن در حدود 0 درجه سانتی گراد (یا کمتر در صورت مخلوط شدن با ضد یخ) خنک می شود یا با معکوس کردن چرخه تبرید گرم می شود.
عملکردهای تهویه، فیلتر کردن، مخلوط کردن و اغلب گرمایش با استفاده از اجزای اختصاصی نسبتاً ساده، به ترتیب فن، فیلتر، دمپر و بخاری یا دیگ های برقی مدیریت می شوند، در حالی که عملکردهای اصلی و پیچیده تر توسط سیستم های پیچیده ای مانند مدارهای مبرد و مرطوب کننده ها مدیریت می شوند.