تقریباً هر کسی یک بار این صحنه را دیده: تابلو یا قفسه را آماده کردهاید، دریل را روشن میکنید و بعد از یک دقیقه فقط گرد و صدا تحویل میگیرید؛ یا بدتر، کاشیِ حمام ترک برمیدارد. در بیشترِ این موارد مشکل از دستِ شما نیست، از ترکیبِ اشتباهِ «دستگاه + مته + جنسِ دیوار» است. این یادداشت همین سه را کنارِ هم میگذارد.
قبل از دست زدن به دریل، چند ثانیه دیوار را امتحان کنید. با یک میخِ کوچک یا پیچگوشتی به گوشهٔ نامحسوسی ضربه بزنید:
گچ و گچبرگ (کناف): صدای توخالی، میخ راحت فرو میرود. دریلِ معمولی بدونِ ضربه کافی است و مهمتر از مته، رولپلاکِ مخصوصِ کناف است.
آجر و بلوک: زیرِ گچ سفت است ولی گردِ قرمز یا خاکستری میدهد. دریلِ چکشی با متهٔ الماسه جواب میدهد.
بتن: میخ اصلاً جلو نمیرود و گردِ خاکستریِ ریز میدهد. اینجا دریلِ چکشی کُند است و بتنکن با متهٔ SDS لازم میشود.
کاشی و سرامیک: سطحِ لعابدار و سُر. متهٔ مخصوصِ کاشی و ضربهٔ خاموش.
«دریل» یک دستگاه نیست. دریلِ معمولی فقط میچرخد، دریلِ چکشی علاوه بر چرخش ضربهٔ سبک میزند، بتنکن با پیستونِ بادی ضربهای چند برابر قویتر تولید میکند و دریلِ شارژی برای جابهجایی و پیچکاری ساخته شده است. اگر برای خانه فقط یک دستگاه میخرید، دریلِ چکشیِ برقی بیشترین پوشش را میدهد. برای مقایسهٔ دقیقِ وات، دور و ولتاژِ باتری، راهنمای کامل خرید دریل جدولِ کاملی دارد.
مته ارزانترین بخشِ کار است ولی بیشترین اثر را روی نتیجه دارد. خلاصهاش این است:
چوب: متهٔ چوب با نوکِ پیکانی که خودش را مرکز میکند.
فلز و قوطی: متهٔ HSS (آهن)؛ برای استیل، متهٔ کبالت.
آجر و بلوک: متهٔ الماسه (نوکِ کاربید).
بتن: متهٔ SDS چهارشیار روی بتنکن.
ورقِ نازک با چند قطر: متهٔ کاجی (پلهای).
توضیحِ هر نوع و نکتههای دور و فشار را در مقالهٔ انواع مته و کاربرد آنها نوشتهایم.
۱. ضربهٔ روشن روی کاشی. حالتِ چکشی لعابِ کاشی را میترکاند. ضربه را خاموش کنید، یک تکه نوارِ کاغذی روی نقطه بچسبانید تا مته لیز نخورد، و با دورِ پایین و فشارِ ملایم شروع کنید. وقتی از لایهٔ کاشی گذشتید و به دیوارِ پشتش رسیدید، میتوانید ضربه را روشن کنید.
۲. فشارِ زیاد بهجای ابزارِ درست. فشار دادنِ دریلِ چکشی روی بتن کار را سریعتر نمیکند؛ فقط موتور و مته را داغ میکند. اگر بعد از چند ثانیه پیشرفتی نمیبینید، ابزار یا مته اشتباه است.
۳. دورِ بالا روی فلز. اگر بهجای برادهٔ رشتهای گردِ ریز میبینید، مته دارد میساید و نوکش میسوزد. دور را کم کنید، فشارِ یکنواخت بدهید و برای فلزِ سخت یک قطره روغنِ برش بزنید.
مسیرِ کابلکشی معمولاً عمودی از کلید و پریز به سقف یا کف میرود، و لولهها پشتِ شیرها. در همین امتدادها سوراخ نزنید. اگر مطمئن نیستید، ردیاب (دتکتور) دیوار ارزانتر از تعمیرِ یک لوله است.
سوراخِ تمیز حاصلِ سه انتخابِ درست است: دیوار را بشناسید، دستگاهِ متناسب با آن را بردارید، و متهٔ مخصوصِ همان جنس را بزنید. بقیهاش دورِ مناسب و صبر است.