ذهن،،،آرامش،،،عرفان
اورامان تخت علاوه بر داشتن جاذبههای طبیعی و معماری جذاب دارای جاذبههای معنوی خاصی از جمله کوچهای ییلاقی و مراسم سالانه پیر شالیار در زمستان است. اهالی اورامان در این مراسم با لباسهای کردی خاصی حاضر میشوند و موسیقیهای عرفانی و مراسم خاص پختن آش و... را برگزار میکنند. گفته شده پیر شالیار یکی از بزرگان منطقه اورامان بوده که به ترویج اسلام در این منطقه مشغول بوده است و مردم برای بزرگداشت وی هر ساله دو مراسم در دو فصل سال برگزار میکنند.
آنچه در این مراسم نظرها را به خود جلب میکند، آداب و رسومی است که در این بزرگداشت به چشم میخورد. در این آداب و رسوم، ریشههایی از باورهای زرتشتی و باستانی دیده میشود که نشان از قدمت تاریخی اورامان و ماندن رسوم خاص باستانی این منطقه در اذهان تاریخی مردم دارد. برخی نیز این مراسم را مربوط به آداب باستانی مردم میدانند که بعدها با اعتقادات اسلامی گره خورده است. مقبره پیر شالیار که از مریدان عبدالقادرگیلانی بوده است، در انتهای جاده آسفالته اورامان قرار دارد. این مراسم شامل ذبح دام قربانی، دف زنی، نوعی رقص، خوردن آش، و شبنشینی و خواندن شعر و دعا است.
رودخانه سیروان که در جنوب غربی استان کردستان جريان دارد، پس از دريافت آب از بخشهای جنوبغربی، غرب و مركز استان مانند قشلاق، گاوهرود و گردلان تبدیل به سیروان میشود. بخش عمده اين رودخانه در شهرستان سروآباد و منطقه باستانی اورامان جريان دارد و سپس در خاک عراق پس از پيوستن به رودخانه دياله، وارد رود بزرگ دجله میشود. در واقع اين رود طولانیترين رودخانه استان کردستان است. حواشی اين رود بسيار زيبا و بستر و كنارههای آن زيستگاه انواع پرندگان و ماهيانی است كه از لحاظ بهرهبرداری تفريحی و توريستی بسيار کاربردی هستند.
بهترين مسير و چشمانداز برای ديدن عظمت و زيبایی سيروان فاصله بين روستاهای اسپريز تا هجيج است كه بهعلت قرارگيری جاده شنی در راستای رودخانه دارای ايستگاههای مهم و باارزش بصری فوقالعاده برای فراغت، عكاسی و تصويربرداری است. اين رودخانه بهعلت خروشان بودن، محل تمرين و مسابقات قايقرانی داخلی و خارجی نیز است.
اورامان دارای طبیعت چشمنواز و زیبایی است. آبوهوای کوهستانی منطقه و طبیعت خاص آن سبب میشود که دیدن زیباییهای اورامان در هر فصلی از سال دلپذیر باشد. اما طبیعی است که اردیبهشت را باید از سایر زمانها جدا کرد، چراکه زیباییهای رویایی اورامان در اردیبهشت دوچندان میشود و تصویری که این ماه از فصل بهار در اورامان دیده میشود، باورنکردنی و رویایی است. شاید بتوان برای توصیف این تصویر رویایی و چشمانداز طبیعی فقط عنوان «تکهای از بهشت» را به کار برد. طبیعت اورامان و کوههای آن و رودخانه سیروان که در نزدیکی اورامان جریان دارد و سدهای آن جزو زیباییهای این شهر به شمار میروند.