شماره یک : نظریه ی برابری قدرت خرید ppp
قدیمی ترین و مشهوریترین تئوری در زمینه ی ارزیابی نرخ مبادله ی ارز
نظریه ی برابری قدرت خرید است
توسط مارتین د آزپیلکوتا ناوارو در سال ۱۵۵۶ میلادی ارائه شد
تئوری برابری قدرت خرید بیان میکند که قیمت کالا در یک کشور باید برابر قیمت همان کالا در کشور دیگر و قابل تبدیل با نرخ جاری باشد
یعنی میشود قانون یک قیمت :
هر گاه کالایی بر حسب ارزی سنجیده شود باید در دو کشور یک قیمت یکسان داشته باشد به طوری که قدرت خرید دو ارز برابر باشد
چرا؟ چون معامله گران کالا را در کشوری که ارزان تر میفروشد میخرند و در کشور ثانی گرانتر میفروشند
آربیتراژ : هر گاه شخصی ارز یا کالایی را در بازاری خریداری کند و به قصد کسب سود از تفاوت نرخ ها بفروشد عملیات وی سوداگری بدون ریسک یا آربیتراژ نامیده میشود
آربیتراژ باعث یکسان سازی قیمت در بازارها میشود
نظریه ی برابری قدرت خرید نظریه ای برای تعیین تغییرات بلند مدت ارز است و برای دوره های کوتاه مدت نمیتوان از این نظریه کمک گرفت
نمونه ای از کاربرد نظریه ی برابری قیمت خرید :
در سال ۱۹۸۵ ین ژاپن در برابر دلار امریکا ۲۴۰ بود کمتر از ارزش واقعی خودش ارزشگذاری شده بود
در این صورت قدرت خرید پول محلی ( دلار امریکا ) در خارج از کشور بیشتر است
زمانی که جریان دلار به سمت خارج از کشور حرکت میکند قیمت محلی یا نرخ پول داخل کشور امریکا کاهش پیدا میکند
در این حالت دلار با کاهش ارزش روبرو شده و قیمت ارز های خارجی افزایش میابد چون تقاضا برای ارز های خارجی ( ین ) افزایش یافته و زمینه برای تقویت ین فراهم میشود
این جریان تا زمانی که قیمت این دو ارز به برابری قدرت خرید برسند ادامه میباد
همان طور که گفتیم نظریه ی برابری قدرت خرید برای برآورد و بدست آوردن نرخ واقعی تعادل بازارهای جهانی روی این موضوع تاکید دارد که:
قیمت نسبی کالاها و خدمات بین کشور ها نرخ ارزها را تحت تاثیر قرار میدهد
این نظریه به دو صورت شرح داده میشود
۱- مفهوم مطلق قدرت خرید
۲- مفهوم نسبی قدرت خرید
مفهوم مطلق برابری قدرت خرید
بیان میکند که نرخ مبادله دو ارز سبب برابری سطوح قیمت در دو کشور میشود و از میانگین موزون تمام کالاهای تولید شده در دو کشور بدست میاید
اما این مفهوم در دنیای واقعی دوام نمی آورد
چون:
همه ی کشورها کالاهای مشابه تولید یا مصرف نمیکنند
هزینه ی حمل و نقل
محدودیت های وارداتی و بازرگانی
تفاوت در کیفیت تولید کالاها
علامت تجاری و شهرت برند ها
نادیده انگاشته میشود
مفهوم برابری قدرت خرید نسبی:
نظریه ی تغییر در نرخ ارز ها را به نرخ های تورم دو کشور مرتبط میسازد :
تفاوت میان درصد تغییر در سطح قیمت محلی و درصد تغییر در سطح قیمت خارجی باید با درصد تغییر در نرخ مبادله نسبت به مقدار پایه یا نرخ قبلی برابر باشد
مثال :
اگر قیمت ها در منطقه ی دلار سریعتر از قیمت ها در منطقه یورو افزایش یابد انتظار داریم که ارزش دلار کاهش پیدا کند
در سالهای ۱۹۸۵ تا ۱۹۸۹ سطح عمومی قیمت ها در امریکا ۶ درصد و سطح عمومی قیمت ها در آلمان ۲.۴ درصد بالا رفت نرخ دلار امریکا باید ۳.۶ درصد بالا میرفت اما دلار امریکا ۵۰ درصد افت قیمت داشت
پس باید گفت که مفهوم برابری قدرت خرید نسبی نیز بدون مشکل نیست
زیرا:
همچون مفهوم برابری قدرت خرید مطلق محدودیت های بازرگانی را نادیده میگیرد
انتخاب دوره ی زمانی برای آن مشکل است
به برند ها توجهی ندارد