وقتی صحبت از عضلهسازی و افزایش قدرت بدنی میشود، بیشتر افراد به دمبل، هالتر و دستگاههای بدنسازی فکر میکنند. اما آیا برای تقویت عضلات حتماً باید در باشگاه با وزنههای سنگین تمرین کرد؟
TRX یا تمرینات معلق یکی از روشهای تمرینی است که با استفاده از وزن بدن و ایجاد مقاومت از طریق تغییر وضعیت بدن، میتواند عضلات مختلف را درگیر کند. اما سؤال اصلی این است: آیا TRX واقعاً میتواند باعث افزایش قدرت و عضلهسازی شود؟
پاسخ کوتاه این است: بله، اما به شرط اجرای اصولی و پیشرفت تدریجی تمرین.
TRX چگونه باعث درگیری عضلات میشود؟
در تمرینات TRX بدن روی یک سطح کاملاً ثابت قرار ندارد و همین موضوع باعث میشود عضلات علاوه بر تولید نیرو، برای حفظ تعادل و کنترل وضعیت بدن نیز فعال باشند.
در حرکاتی مانند TRX Row، Push-up، Squat و Hamstring Curl، علاوه بر عضلات اصلی، عضلات ثباتدهنده و عضلات مرکزی بدن نیز درگیر میشوند.
یک مرور سیستماتیک روی مطالعات مربوط به تمرینات معلق نشان داده است که در حرکاتی مانند شنا، روئینگ، پل و همسترینگکرل معلق، فعالیت عضلات بالاتنه و عضلات مرکزی بدن میتواند از متوسط تا بسیار زیاد باشد.
به همین دلیل، TRX فقط یک تمرین هوازی یا حرکات ساده با وزن بدن نیست؛ بلکه میتواند بهعنوان نوعی تمرین مقاومتی مورد استفاده قرار بگیرد.
آیا TRX میتواند باعث عضلهسازی شود؟
عضلهسازی یا Hypertrophy در نتیجه سازگاری عضلات با محرک تمرینی مناسب اتفاق میافتد. بنابراین مهم نیست مقاومت دقیقاً از دمبل، دستگاه، کش یا وزن بدن ایجاد شود؛ مسئله اصلی این است که عضله در طول زمان محرک کافی دریافت کند.
در یک مطالعه ۱۲ هفتهای که تمرینات معلق را با تمرین مقاومتی سنتی در افراد سالمند مقایسه کرد، ضخامت عضلات بازو و ران و همچنین قدرت در هر دو گروه افزایش پیدا کرد و نتایج دو روش تفاوت قابلتوجهی با یکدیگر نداشت.
این موضوع نشان میدهد که تمرینات معلق میتوانند ظرفیت مناسبی برای افزایش توده عضلانی و قدرت ایجاد کنند؛ البته میزان نتیجه به برنامه تمرینی، شدت، حجم تمرین، سطح فرد و تغذیه نیز وابسته است.
نقش TRX در افزایش قدرت بدنی
قدرت فقط به معنی داشتن عضلات بزرگتر نیست. توانایی عضله برای تولید نیرو و کنترل بدن نیز بخش مهمی از قدرت محسوب میشود.
در TRX میتوان با تغییر زاویه بدن، محل قرارگیری پاها و میزان تکیهگاه، شدت بسیاری از حرکات را تغییر داد. به این ترتیب یک حرکت ساده میتواند برای فرد مبتدی قابلاجرا باشد و همان الگوی حرکتی برای فرد باتجربه به شکل بسیار سختتری اجرا شود.
این قابلیت، امکان Progressive Overload یا اضافهبار تدریجی را فراهم میکند؛ یعنی با افزایش تدریجی فشار تمرینی، بدن مجبور میشود خود را با محرک جدید سازگار کند.
راهنمای بهروز کالج پزشکی ورزشی آمریکا (ACSM) نیز تأکید میکند که تمرین مقاومتی میتواند باعث افزایش قدرت، هایپرتروفی و عملکرد بدنی شود و برای پیشرفت بلندمدت باید محرک تمرینی به شکل مناسبی افزایش پیدا کند.
کدام عضلات را میتوان با TRX تقویت کرد؟
یکی از مزیتهای مهم TRX این است که میتوان با آن حرکات مختلفی برای کل بدن طراحی کرد.
بالاتنه:
عضلات سینه
پشت و عضلات لت
سرشانه
عضلات بازو
پایینتنه:
چهارسر ران
همسترینگ
سرینی
عضلات ساق
مرکز بدن (Core):
راست شکمی
مایلهای شکمی
عضلات عمقی و ثباتدهنده ستون فقرات
در واقع، بسیاری از حرکات TRX به جای اینکه فقط یک عضله را هدف قرار دهند، چندین گروه عضلانی را بهصورت همزمان درگیر میکنند.
آیا TRX از بدنسازی بهتر است؟
مقایسه «TRX بهتر است یا بدنسازی؟» سؤال دقیقی نیست؛ چون هر کدام میتوانند برای هدف متفاوتی مناسب باشند.
اگر هدف فرد افزایش حداکثری قدرت یا حجم عضلات در سطح پیشرفته باشد، تمرین با وزنه و امکان افزایش دقیق بار میتواند مزایای مهمی داشته باشد.
از طرف دیگر، TRX برای افرادی که به دنبال تمرین تمامبدن، بهبود کنترل بدن، قدرت عملکردی، تعادل و تمرین قابلاجرا در محیطهای مختلف هستند، ابزار بسیار کاربردی است.
بنابراین بهتر است TRX را یک ابزار مؤثر در تمرین مقاومتی بدانیم، نه یک روش جادویی که همیشه جایگزین تمام روشهای دیگر شود.
برای عضلهسازی با TRX چه نکاتی مهم است؟
اگر هدف شما فقط کالریسوزی یا تحرک عمومی نیست و میخواهید با TRX عضلهسازی کنید، چند اصل اهمیت زیادی دارد:
۱. شدت تمرین باید کافی باشد.
حرکت باید متناسب با سطح فرد به اندازه کافی چالشبرانگیز باشد.
۲. باید پیشرفت ایجاد شود.
اگر بدن ماهها دقیقاً با یک زاویه، تعداد تکرار و شدت یکسان تمرین کند، محرک جدیدی برای ادامه سازگاری ایجاد نمیشود.
۳. حجم تمرین اهمیت دارد.
عضلهسازی تنها به انجام یک یا دو حرکت محدود نمیشود و برنامه باید حجم تمرینی مناسبی برای عضلات مختلف ایجاد کند.