
پردازش سیگنال گفتار (Speech Signal Processing) یکی از شاخههای بنیادین و پرکاربرد علوم کامپیوتر و مهندسی برق است که بر تحلیل، مدلسازی، سنتز و درک سیگنالهای صوتی تولیدشده توسط دستگاه گفتاری انسان تمرکز دارد. این حوزه با تلفیق ریاضیات سیگنالهای زمان-بسامد، مدلهای فیزیولوژیک آکوستیک و تکنیکهای پیشرفته یادگیری عمیق، پلی حیاتی میان ارتباطات طبیعی انسانی و سامانههای محاسباتی ایجاد میکند. امروزه با بلوغ مدلهای یادگیری عمیق، بازنماییهای طیفی چندبعدی و مدلهای پایه صوتی (Audio Foundation Models)، این علم نقشی محوری در توسعه سامانههای هوشمند چندوجهی (Multimodal AI) ایفا میکند.
تشخیص و احراز هویت گوینده (Speaker Recognition / Verification):
سامانههای امنیتی مبتنی بر زیست سنجی صوتی، اعتبارسنجی در سامانههای تلفنی و سیستمهای کنترل دسترسی.
بازشناسی خودکار گفتار (Automatic Speech Recognition - ASR):
تبدیل صوت به متن (Speech-to-Text) در دستیارهای هوشمند، پیادهسازی متون جلسات و سامانههای ارتباط انسان-ماشین.
سنتز و شبیهسازی گفتار (Text-to-Speech & Voice Cloning):
تولید گفتار طبیعی از روی متن، شبیهسازی دقیق ویژگیهای صوتی گوینده (Voice Casting) و دوبله خودکار.
تشخیص احساسات و حالات شناختی (Speech Emotion Recognition - SER):
تحلیل وضعیت خلقی و هیجانی گوینده، پایش سلامت روان و ارتقای تعامل انسان و رایانه (HCI) در محیطهای بالینی و خدمات مشتریان.
بهسازی و کاهش نویز گفتار (Speech Enhancement & Denoising):
حذف اعوجاج آکوستیک، نویز پسزمینه و اثر پژواک (Dereverberation) با استفاده از مکانیسمهای توجه (Attention)، فیلترهای پارامتریک و مدلهای طیفی-زمانی.
کدکها و فشردهسازی گفتار (Speech Coding & Compression):
انتقال بهینه با تأخیر ناچیز و پهنای باند کم در مخابرات بیسیم، سامانههای VoIP و شبکههای توزیع داده صوتی.
جداسازی منابع صوتی و تفکیک گویندگان (Speaker Diarization & Source Separation):
حل مسئله «ضیافت شام» (Cocktail Party Problem) جهت تفکیک صدای افراد همزمان در نشستها و پردازش فایلهای صوتی چندکاناله.
یک دغدغه مهم برای نویسندگان مقالات علمی، انتخاب مجله مناسب برای داوری و چاپ مقاله ژورنالی است. کیفیت و سطح علمی مجله و مدت زمان فرایند داوری و انتشار مقاله، جزو نکات کلیدی است. اینکه چه گزینه های مناسبی داریم شاید سوال مهمی باشد که البته در برخی اوقات در فرایند انتخاب مجله، برخی از نویسندگان بنابه دلایلی بعضی از مجلات معتبر و مناسب را نادیده گرفته و پیگیری نمی کنند. در این پست قصد داریم لیست مجلاتی که نویسندگان ایرانی حوزه پردازش گفتار (Speech Processing) برای چاپ مقالات ژورنالیشان انتخاب کرده اند را به ترتیب تعداد مقالات چاپ شده و با در نظر گرفتن بازه زمانی هفت سال اخیر (از ابتدای سال 2020 تا به امروز - سپتامبر 2026) بر اساس آمار استخراج شده از scopus حاوی کلمات speech یا spoken در عنوان یا چکیده یا کلیدواژه های مقالات در دامنه موضوعی (subject area) مهندسی و علوم کامپیوتر و ریاضی ارایه نماییم:


