
پردازش تصویر (Image Processing) و بینایی ماشین (Computer Vision) یکی از پویاترین و بنیادینترین شاخههای هوش مصنوعی است که هدف آن قادر ساختن سامانههای محاسباتی به درک، تحلیل و تفسیر دادههای بصری (مانند تصاویر دیجیتال و ویدئوها) مشابه سیستم بینایی انسان است. در گذشته این حوزه متکی بر الگوریتمهای سنتی پردازش سیگنال، استخراج دستی ویژگیها (مانند SIFT و HOG) و فیلترهای لبهیاب بود؛ اما با جهش یادگیری عمیق و بهویژه شبکههای عصبی پیچشی (CNN) و مدلهای مبتنی بر ترنسفورمرهای بینایی (Vision Transformers)، سیستمها توانستهاند بازنماییهای سلسلهمراتبی و معنایی عمیقی را مستقیماً از دادههای خام بصری استخراج کنند و دقتی فراتر از انسان در بسیاری از وظایف شناختی به دست آورند.
شاخههای اصلی این حوزه بر مبنای نوع تحلیل و سطح انتزاع به چند دسته کلیدی تقسیم میشوند: طبقهبندی تصویر (Image Classification) که وظیفه برچسبگذاری کل تصویر را دارد؛ آشکارسازی و محلیسازی اشیاء (Object Detection & Localization) که محل و محدوده موجودیتها را با کادرهای محاطی (Bounding Boxes) معین میکند؛ بخشبندی معنایی و نمونهای (Semantic & Instance Segmentation) که تفکیک پیکسلی عناصر صحنه را بر عهده دارد؛ و زمینههای نوینی چون بازسازی سهبعدی و تخمین عمق و مدلهای مولد (Generative AI) نظیر Diffusion و GAN برای تولید یا بازسازی تصاویر باکیفیت. علاوه بر این، ترکینگ و تحلیل حرکت در ویدئو (Video) نیز از زیرشاخههای پیشرفته و مکمل این حوزه به شمار میرود.
کاربردهای پردازش تصویر امروزه در صنایع و علوم مختلف نقشی حیاتی ایفا میکنند. در پزشکی و سلامت، تحلیل خودکار تصاویر رادیولوژی، MRI و پاتولوژی برای تشخیص زودهنگام تومورها و بیماریها به کار میرود. در حملونقل هوشمند، ستون اصلی خودروهای خودران و سیستمهای کنترل ترافیک به این فناوری وابسته است. همچنین در صنعت و رباتیک برای کنترل کیفیت خطوط تولید، در سیستمهای امنیتی جهت احراز هویت، بیومتریک و نظارت هوشمند، و در کشاورزی دقیق و سنجش از دور با تحلیل تصاویر ماهوارهای و پهپادی، نقشی تعیینکننده در بهینهسازی و اتوماسیون فرایندها دارد.

یک دغدغه مهم برای نویسندگان مقالات علمی، انتخاب مجله مناسب برای داوری و چاپ مقاله ژورنالی است. کیفیت و سطح علمی مجله و مدت زمان فرایند داوری و انتشار مقاله، جزو نکات کلیدی است. اینکه چه گزینه های مناسبی داریم شاید سوال مهمی باشد که البته در برخی اوقات در فرایند انتخاب مجله، برخی از نویسندگان بنابه دلایلی بعضی از مجلات معتبر و مناسب را نادیده گرفته و پیگیری نمی کنند. در این پست قصد داریم لیست مجلاتی که نویسندگان ایرانی حوزه پردازش تصویر (Image Processing) برای چاپ مقالات ژورنالیشان انتخاب کرده اند را به ترتیب تعداد مقالات چاپ شده و با در نظر گرفتن بازه زمانی هفت سال اخیر (از ابتدای سال 2020 تا به امروز - سپتامبر 2026) بر اساس آمار استخراج شده از scopus در دامنه موضوعی (subject area) مهندسی و علوم کامپیوتر و ریاضی ارایه نماییم:
مشخصات استخراج آمار:
- بازه زمانی: هفت سال اخیر (از ابتدای ۲۰۲۰ تا سپتامبر ۲۰۲۶)
- منبع داده: پایگاه Scopus
- معیار جستجو: مقالات حاوی واژههای image یا video یا computer vision در عنوان، چکیده یا کلیدواژهها
- دامنه موضوعی: مهندسی، علوم کامپیوتر، ریاضیات و فیزیک
- وابستگی: iran داشته باشد
- معیار مرتبسازی: تعداد مقالات چاپشده (بهصورت نزولی)
لازم به ذکر است که مجموع تعداد مقالات ژورنالی منتشر شده با مشخصات فوق حدود 8100 مقاله است، یعنی تقریبا میانگین حدود 1200 مقاله مجله چاپ شده در سال. اسامی مجلات به ترتیب تعداد مقالات منتشرشده در ذیل آورده شده است:




