🌧️ آب، چالش ژئوپلیتیکی آینده؛ زنگ خطر جنگهای آبی برای ایران به صدا درآمد
با تشدید بحران کمآبی و گسترش پدیده خشکسالی در بخشهای گستردهای از کشور، تحلیلگران حوزه امنیت و منابع طبیعی هشدار میدهند که جنگهای آینده ممکن است نه بر سر نفت، بلکه بر سر آب شکل گیرد. شرایط کنونی ایران، که در دهههای اخیر با کاهش شدید بارندگی، افت سطح آبهای زیرزمینی و سوءمدیریت منابع آبی مواجه بوده، نشان میدهد که آب میتواند به یکی از محورهای اصلی منازعات منطقهای و بینالمللی در سالهای پیشرو تبدیل شود.
براساس ارزیابیهای صورتگرفته، امنیت آبی کشور در آینده ممکن است مورد هدف تهدیدات خارجی قرار گیرد. دشمنان بالقوه ایران میتوانند با سوءاستفاده از نقاط ضعف موجود در مدیریت منابع آبی، بحرانهایی مصنوعی یا واقعی ایجاد کنند تا در ابعاد سیاسی، اقتصادی و اجتماعی فشارهایی گسترده وارد سازند.
کارشناسان بر این باورند که فقدان برنامهریزی بلندمدت، توسعه ناپایدار کشاورزی، و مصرف بیرویه منابع آبی، ایران را در مسیر یک بحران ساختاری قرار داده است. در چنین شرایطی، آب نهتنها یک نیاز زیستی بلکه یک دارایی استراتژیک محسوب میشود که حفظ و مدیریت آن در زمره اولویتهای امنیت ملی قرار دارد.
از اینرو، ضرورت دارد دولت، نهادهای مسئول و جامعه علمی کشور، از هماکنون اقداماتی جدی و آیندهنگرانه در حوزه "دیپلماسی آب"، مدیریت منابع، سرمایهگذاری در فناوریهای نوین تصفیه و بازیافت، و نیز اصلاح الگوهای مصرف اتخاذ کنند تا مانع از تبدیل بحران آبی به تهدیدی ژئوپلیتیکی شوند.
موضوع "آب" دیگر تنها دغدغهای محیطزیستی نیست؛ بلکه به معیاری برای سنجش تابآوری کشورها در برابر بحرانهای نوظهور جهانی تبدیل شده است. اگر اقدامات لازم از امروز انجام نشود، تهدیدی خاموش اما ویرانگر ممکن است آیندهای پرمخاطره برای منطقه رقم بزند.
