تازه رسیده بودیم به موکبشان و وسایل اتاق درمان را تحویل گرفتیم که طبق معمول با فرایند دوستنداشتنی مستندسازیهای زورکی و نمایشی مواجه شدیم؛ خانمی که مسئول عکاسی بود،دونفر از خانمهایی که در حال استراحت بودند صدا زد تا بیایند و ما در حال گرفتن فشارخون و تحویل دارو و ارائه توصیههای ایمنی صحنهی موردنظر برای ثبت را خلق کنیم.
تا کمی از نمایشی بودن موضوع بکاهم پرسیدم "از کدوم شهر اومدین؟"
میدانستم کاروان هرمزگانیها هستند که در شهربانوی منطقه ۱۶ اسکان داده شدهاند. حتی اگر نمیدانستم هم از آن رفتارهای گرم و چهرههای اغلب با آفتاب خو گرفته و شکل خاص چادر پوشیدنشان معلوم بود.
-بوموسی!
اسم جزیرهی ابوموسی را تا آن لحظه فقط در کتاب جغرافیای دوران دبیرستان دیدهبودم!
از ابوموسی اومدین؟ پس یه راه آبی هم طی کردین، چه جالب!
بدون اینکه یادآوری کند طی کردن راه آبی برای اهالی جزیره یک روال معمول زندگیست سریع واکنش نشان داد که؛ "ابوموسی نه، ما عرب نیستیم، بگو بوموسی"
گفت آقا جزیرهشان را اینطور خطاب کرده و سردار البته، سردار تنگسیری...
از سردار خاطرهها داشتند، یکیشان میگفت دخترم که دانشآموز ابتداییست یکبار که سردار را از نزدیک دیده گفته چقدر این مرد نورانیست! میگفت همانجا فهمیدم بهزودی خبر شهادتش را خواهیم شنید...
تعریف کرد که حالا مدتهاست در بندرعباس ساکناند، آنها که خانهای از خودشان یا فامیل ندارند ساکن مدرسهها هستند! و این حرفی بود که با گذشت چهار ماه از جنگ برای اولینبار میشنیدم... حمله به زیرساختها شرایط زندگی در دیار خودشان را برایشان سلب کرده بود و حالا با وجود همهی آن مشکلات، ۲۴ ساعت تمام از بندرعباس تا تهران را با قطار طی کردهبودند تا خودشان را به آخرین وداع با آقای شهید ایران برسانند، در دلم حسرت خوردم به این بزرگمنشی و صبوری...
ما به عنوان کادر درمان در موکبشان حاضر شده بودیم ولی در واقع بیشتر به تشنگانی میمانستیم که میخواستند با شنیدن از جنوب و اخبارِ منتشر نشده و روایتهای بهپای قلم نرسیدهی بچههای میناب، سیراب شویم ولی آشنایی بیشتر و دل گرهخوردن همانا و تشنگی بیشتر برای شنیدن و دلدادن همانا...
من بودم و دوتا زهرا و دختر جدیدی که باب آشنایی و معاشرتمان از همان شب شروع شد؛ فاطمهزهرا
خدا را شکر کردم که بعد از برگشتن از مراسم تشییع، تسلیم علائم شبهگرمازدگی نشدم و خودم را به آنجا رساندم. تا آخر شب چندین مورد فشارخون بالا، گرفتگی عضلات، سرماخوردگی، سردرد، افت فشار و بیحالی دیدیم و در حالی که خودمان هم بعد از ساعتها زیر آفتاب سر کردن در روز، چندان سرحال نبودیم، در برابر خوابآلودگی مقاومت کردیم و پای صحبتهای دوتا از بچههای همسنوسال خودمان نشستیم...
امالبنین و نرگس مدل بندری بستن چادر را یادمان دادند، شبیه همان حالتی که من گاهی برای نماز خواندن میبندم، از سختیهای زندگی در بندر گفتند، از شیب آرام تغییرات در سبک پوشش دختران جنوب و تغییرات فرهنگی، از سبک برگزاری مراسم عروس حتی...
میگفت بین خودشان به غیربومیها میگویند "سَرحَدی" و این را طوری تلفظ میکرد که صدای ح کاملا از ته حلقش به گوش میرسید. حالا اگر از دست آن غیر بومی عصبانی هم باشند و بخواهند بیگانه بودنش را حسابی به رخ بکشند و تاحدی حتی تحقیر کنند، میگویند"سرحدی سِهار"
هر چند سرحدی فحش نیست ولی خب :)
این روزها به زنان و دختران جنوب خیلی فکر میکنم، به بهت خودم لحظهای که آن زنِ اهل بوموسی میگفت "خانوادهی ماکان خودشون دیگه نرفتن واسه پیگیری پیکر..." و به حالت چهرهاش وقتی به دستش از قسمت انگشتها به پایین اشاره کرد و گفت" فکر کن اینقد گوشت بهت نشون بدن و بگن این بچته!" و به مفهوم کلامش وقتی که میگفت "انگار از جسم ماکان تو مزار همهی بچههای میناب هست..."
مقاومتشان به سروها تنه میزد و حالا دوباره خط مقدمِ مبارزه را دست گرفتهاند، چه اهمیتی دارد که اسم و رسم و مظلومیتشان فرصت کسبِ روزیِ نانبهنرخروزخورهاست؛ آنها همیشه برای مردم جنوب "سرحدی" اند، آن هم"سرحدی سهار"!
📲 @Badraghe_Agha