
میتوان گفت:
**جامعهای سالم، جایی است که در آن «کوزه» (دولت) آنقدر منعطف باشد که آب را در خود جای دهد و به آن شکل و جهت بدهد، و «آب» (مردم) آنقدر باصلابت باشد که فرمِ کوزه را حفظ کند، اما اجازه ندهد کوزه، ماهیتِ سیال و حیاتبخشِ آب را تغییر دهد.**
جدا شدن این دو، یعنی یا **«بینظمیِ بیهدف»** (آب بدون کوزه) و یا **«استبدادِ بیمحتوا»** (کوزه بدون آب).
در واقع، تمدن در همین «تعاملِ میانِ فرم و جوهر» است؛ جایی که ساختار، حیات را محدود نمیکند، بلکه به آن «معنا و جهت» میبخشد