فرض کن توی یه تیم چهار نفرهای و باید یه پروژه رو تا آخر هفته تحویل بدی.
نرگس میاد میگه:
«من به این بخش نمیرسم. میشه کمکم کنی؟»
مریم هم که نمیتونه کار رو روی زمین ببینه، میگه:
«باشه، بده من انجامش میدم.»
سه روز بعد، مریم با چشمهای خسته میگه:
«چرا همیشه همه کارا میفته گردن من؟!»
نرگس هم که خودش زیر فشاره:
«همه دارن به من فشار میارن!»
و رضا از اون طرف اتاق:
«هیچ کس کارشو درست انجام نمیده!»
خب... تبریک میگم. 😅
شما وارد مثلث کارپمن شدید.
حالا اصلا مثلث کارپمن چی هست؟
استیون کارپمن در سال ۱۹۶۸ الگویی رو مطرح کرد که بهش میگن مثلث درام یا مثلث کارپمن.
سه نقش اصلی داره:
🦀 ناجی:
«بده من، خودم انجامش میدم.»
🦒 قربانی:
«من نمیتونم، یکی باید کمکم کنه.»
🕷️ آزارگر:
«اگه درست کار میکردی، این مشکل پیش نمیاومد.»
اما نکته جالب اینه که این نقشها به یک نفر اختصاص ندارن.
ممکنه صبح ناجی باشی، ظهر از شدت خستگی بری توی نقش قربانی و عصر هم از دست همه عصبانی بشی.
یعنی:
ناجی ↔️ قربانی ↔️ آزارگر
و چرخ دوباره میچرخه. 🔄
مشکل کجاست؟
مشکل اینه که هر سه نقش، یه جایی میتونن خودشون رو منطقی نشون بدن.
ناجی میگه:
«من فقط دارم کمک میکنم.»
قربانی میگه:
«من واقعا نمیتونم.»
آزارگر میگه:
«اگه من سخت نگیرم، کارها جلو نمیره.»
ولی آخرش چی؟
ناجی خسته و دلخور میشه.
قربانی بیشتر به کمک دیگران وابسته میشه.
آزارگر هم به جای حل مسئله، بیشتر دنبال مقصر میگرده.
مشکل حل نشده؛ فقط آدمها جاشون رو عوض کردن.
محیط کار هم گاهی این چرخه رو تشویق میکنه
به ناجی میگیم:
«چه آدم مسئول و فداکاری!»🏅
به کسی که همیشه خودش رو قربانی شرایط میبینه:
«حق داری، تقصیر تو نیست.»🏅
و به مدیری که مدام فشار میاره:
«مدیر مقتدریه، کار رو درمیاره.»🏅
در حالی که شاید بهتر باشه به جای تشویق این نقشها، بپرسیم:
چرا یک نفر همیشه باید کار بقیه رو جمع کنه؟
چرا یک نفر همیشه منتظر نجاته؟
و چرا برای هر مشکلی دنبال مقصر میگردیم؟
خب چطور ازش بیایم بیرون؟
لازم نیست از فردا هرکی گفت «کمکم کن»، فرار کنیم. 😂
فقط قبل از اینکه بگیم:
🦀 «بده من انجامش میدم.»
یه بار بپرسیم:
«کجاش گیر کردی؟»
اگه خودمون احساس کردیم:
🦒 «چرا همیشه من؟»
بپرسیم:
«دقیقا به چه کمکی نیاز دارم؟»
و اگه خواستیم بگیم:
🕷️ «چرا درست انجامش ندادی؟»
اول بپرسیم:
«مشکل دقیقا کجاست؟»
شاید همیشه لازم نباشه کسی رو نجات بدیم، منتظر نجات بمونیم یا مقصر پیدا کنیم.
گاهی فقط باید مسئولیت خودمون رو انجام بدیم و مسئولیت بقیه رو هم به خودشون واگذار کنیم.
🦊 روباه از گوشه جنگل میگه:
«حالا راستشو بگو...
تو بیشتر کدوم نقشی؟»
نسخه کوتاه و طنزش رو هم در لینکداین منتشر کردم؛
با همون سه شخصیت همیشگی آفیس جنگلی. 🦊