رزومه

چرا فون تریه کارگردان مهمی است؟

فون تریر (با نام اصلی لارس تریر) کارگردان و فیلم‌نامه نویس پرکار و جنجالی دانمارکی است که تقریبا چهار دهه در زمینه فیلم‌سازی فعالیت می‌کند. تریر تاثیر زیادی در پیدایش نسل نو کارگردان‌های دانمارک و سراسر جهان داشته‌است. آثار او به ژانر و نوآوری فنی معروف است .

فیلم‌های‌ او از نظر موضوع ، دامنه‌ای بسیار وسیع دارند به این صورت کهاز آوانگارد تا بازسازی کلاسیک‌های قدیمی در کارنامه فیلم سازی‌اش دیده می‌شود.

فون تریر یکی از علل موفقیت‌اش را الگو گرفتن از افراد مهم زندگی خودمی‌داند:

به‌عنوان مثال تریر در یک مصاحبه، از کارل درایر ( Carl Dreyer فیلمساز دانمارکی، یکی از بزرگ‌ترین فیلم‌سازان تاریخ محسوب می‌شود)، به عنوان تاثیرگذار‌ترین فرد در نویسندگی خود نام برده‌است. او به روش درایر برای رونویسی فیلم‌نامه‌های خود اشاره کرده‌است که استفاده از این روشبه طور قابل توجهی در موفقیت فون تریر تاثیر داشته‌است. هم‌چنین تریر بیش‌تر ایده‌های عمیق خود را به عقاید مربی قبلی خود (توماس بوگوشوزکی ) نسبت می‌دهد. فون تریر در این زمینه می‌گوید: (نبوغ توماس چیزی است كه من هرگز نمی‌توانستم با آن مطابقت داشته‌باشم، اما شرم آور است كه تلاش نكنم.)

او در مورد داستان سرایی خود اعتقاد دارد که تمام داستان‌هایی که می‌نویسد درباره رئالیستی (واقع‌گرایی در هنرهای تصویری) است که با زندگی واقعی در تضاد است.

فیلم‌های فون تریر به عنوان سه گانه‌های موضوعی و سبکی شناختهشده‌است به این معنی که در فیلم‌های‌اش هم‌‌زمان مسایل اجتماعی ، سیاسی و مشکلات زندگی شخصی را در یک قاب نشان می‌دهد.

فون تریر در فیلم‌سازی‌اش از سبک فیلم‌‌برداری خاصی استفاده می‌کند که می‌تواند یکی از علت‌های محبوبیت فیلم‌های او باشد. به این صورت که او دوربین را خودش اداره می‌کند و ترجیح می‌دهد بدون توقف بین فیلم‌برداری، به طور مداوم از شخصیت‌های بازیگران فیلم‌برداری کند. برای مثال در فیلم رقصنده در تاریکی (Dancer in the Dark) و داگویل) (Dogville او به بازیگران اجازه داد ساعت‌ها در شخصیت خود باقی بمانند که البته اینروش اغلب بازیگران را تحت فشار قرار می‌دهد.

فون تریر به دنبال استقلال مالی و کنترل بر پروژه‌های خود ، در سال 1992 به همراه تهیه‌کننده فیلم‌های‌اش پیتر اولبک ینسن شرکت تولید فیلمZentropa را تاسیس کردند. این شرکت بیش از ۷۰ فیلم بلند تهیه و تولید کرده‌است و شهرت‌اش به سبب ایجاد سبک   Dogma 95 است.

Dogma 95  یک سبک سینمایی است که توسط فون تریر و توماس وینتربرگ دو کارگردان دانمارکی در سال ۱۹۹۵ ایجاد شده‌است و بعدها عده دیگری از کارگردان‌ها از نقاط مختلف جهان به آن‌ها پیوستند. دوگمایی‌ها یک مانیفیست سفت و سخت در باب فیلم‌سازی داشتند. هدف از این مانیفیست هرچه واقع‌گراتر کردن سینما بود. آن‌ها به کار بردن انواع گوناگون تجهیزات مصنوعی را در سینما ممنوع کردند و فقط به کارگیری صحنه‌های طبیعی با نورهای طبیعی و دوربین روی دست را مجاز شمردند. از نظر آن‌ها فیلم‌برداری حتما باید در فضا‌‌ای بدون دست‌کاری در محیط صورت بگیرد. آن‌ها استفاده از موسیقی زمینه، نورهای مصنوعی، طراحی صحنه، استفاده از فیلترها و کلا همه دست‌کاری‌های محیط را ممنوع اعلام کردند.

از مجبوب‌ترین فیلم‌های فون تریر می‌توان به ضد مسیح (Antichrist)رقصنده در تاریکی ( (Dancer in the darkعنصر جنایت(The Element of Crime)، اپیدمیک (‎Epidemic)، مالیخولیاMelancholia) )، پادشاهی ( (The Kingdomو اروپا ( (Europaاشاره کرد:

ضد مسیح:

فون تریه با ضد مسیح ساختن فیلم در ژانری کاملا متفاوت را تجربه کرد. این فیلم ترس‌ناک در مورد پدر و مادری است که مرگ فرزند‌‌‌شان تاثیر شدید و عجیبی روی هر دو آن‌ها می‌گذارد. خشونت، وحشی‌گری و آسیب‌های روانی از ویژگی‌های بارز این فیلم است. فون تریه این فیلم را در زمانی ساخت که هنوز با بیماری افسردگی دست‌وپنجه نرم می‌کرد. شارلوت گنسبور بازیگر معروف فرانسوی برای بازی در این فیلم جنجال ‌برانگیز، برنده جایزه بهترین بازیگر زن از جشنواره فیلم کن در سال ۲۰۰۹شده‌است. نقدهایی که به این فیلم وارد شده‌است هیچ‌کدام در مورد استعداد فوق‌العاده این کارگردان در فیلم‌سازی نیست، بلکه در مورد موضوع حساسی بود که در فیلم به آن پرداخته شده‌است.

رقصنده در تاریکی:

با وجود اختلاف نظر زیاد بین این کارگردان و بیورک (بازیگر اصلی این فیلم) ، اما رقصنده در تاریکی فیلم بسیار موفقی شده‌است. این فیلم مثال خوبی برای رسیدن به بهترین نتیجه با وجود مشکلات زیاد است. رقصنده در تاریکی فیلمی درام موزیکال است که داستان مهاجرت زنی نابینا اهل چک به هم‌راه پسر‌اش در آمریکا را روایت می‌کند. این فیلم با همان سبک فیلم دگما ۹۵ و با دوربین‌های دستی فیلم‌برداری شده‌است، و همین موضوع باعث تاثیرگذاری بیش‌تر داستان فیلم و مخصوصا پایان ناراحت‌کننده آن شده‌است.

عنصر جنایت:

عنصر جنایت یکی از موفق‌ترین فیلم‌های فون تریراست که دوازده جایزه در هفت جشنواره بین‌المللی از جمله جایزه جشنواره کن و نامزدی نخل طلا را دریافت کرده‌است. سرعت آهسته و صحنه‌های تیره فیلم حالت رویایی به این فیلم داده‌است که باعث جذابیت بیش‌تر فیلم می‌شوند.

اپیدمیک:

فیلم بعدی او فیلمی ترس‌ناک و تخیلی به نام اپیدمیک است که این فیلم در جشنواره کن به نمایش درآمد. از ستارگان آن می‌توان به اودو گیر و فون تریر اشاره کرد.

مالیخولیا:

در مالیخولیا بیش از آثار دیگر فون تریه می‌توان تاثیر زندگی شخصی او را دید. در این فیلم دنیا به پایان خود نزدیک می‌شود و دو خواهر برخلاف اختلافات زیادی که با هم دارند، مجبور‌اند زمانی را با هم بگذرانند. در این مدت یکی از آن‌ها دچار فروپاشی روانی می‌شود و دیگری سعی می‌کند با آرام کردن اوضاع، خود را برای آمدن این فاجعه آماده کند. این فیلم که براساس تجربه شخصی این فیلم‌ساز و درگیری‌اش با افسردگی ساخته شده‌است، نشان می‌دهد که در هنگام سختی‌ها کسانی که درگیر مشکلات روانی هستند می‌توانند موثرترین عامل برای آٰرام نگه داشتن بقیه باشند.

پادشاهی:

این مجموعه تلویزیونی در بین طرف‌داران‌اش بسیار محبوب شد تا جایی که فون تریه دو فیلم بلند ۵ ساعته براساس این مجموعه تلویزیونی، برای مخاطبین انگلیسی زبان خود ساخت. این فیلم‌ها که با نام ریجت ((Rigetشناخته می‌شود در مورد ماجراهای ماورالطبیعه است که در یک بیمارستان اتفاق می‌افتد. فون تریه از شوخ‌ طبع‌ای زیرکانه خود در روایت داستان اینفیلم استفاده کرده‌است. این فیلم که یکی از ساخته‌های جنجال‌برانگیز فون تریه و نشان‌گر سبک فیلم‌سازی تریر است، منطق علم را زیر سوال می‌برد.

اروپا:

اروپا سومین فیلم سینمایی فون تریه است. داستان آن در مورد مرد جوانآمریکایی است که امید دارد شادی و خوش‌بختی را به آلمان پس از جنگ جهانی دوم ببرد. او عاشق زنی اغواگر شده‌است و در نهایت درگیر نقشه‌ایاز سمت طرف‌داران هیتلر می‌شود. با این‌حال مثل همیشه این اثر فون تریههم غیرقابل‌ پیش‌بینی است. تمام صحنه‌های این فیلم به صورت سیاه و سفید فیلم‌برداری شده‌است که حس‌وحال عجیبی به فیلم می‌دهد.

این کارگردان ۵۳ ساله دانمارکی خیلی زود وارد دنیا سینما شد و نخستین فیلم‌های‌اش را از زمانی که در دبیرستان تحصیل می‌کرد، ساخته‌است. در دوره تحصیل در مدرسه فیلم‌سازی دانمارک، بیش از ۴۰ فیلم کوتاه ساخت و برای برخی از آن‌ها جوایزی را هم دریافت کرد. او کارگردانی است کهتجربه‌ی ساخت یک فیلم موزیکال، هم‌زمان با ۱۰۰ دوربین فیلم‌برداری را در کارنامه خود دارد. هم‌چنین یک فیلم دیگر‌اش را تنها با کشیدن خطوط گچی روی زمین ساخته‌است که در واقع در این فیلم از سبک دگما۹۵ پیروی می‌کند.

فیلم خانه‌ای که جک ساخت (The House That Jack Built) جدید‌ترین اثرلارس فون تریه ‌است. با‌ ‌اینکه هنوز ساخت آن شروع نشده‌است اما به کشورهای مختلف جهان از جمله آمریکای لاتین، کالیفرنیا، جمهوری چک، تایلند، لهستان، رومانی و یوگوسلاوی‌ پیش‌فروش شده‌است.

این فیلم درباره یک قاتل سریالی به‌نام جک است که بیش از یک دهه تلاش می‌کند تا جنایتی بی‌نقص را مرتکب شود. فون تریه برای نگارش فیلم‌نامه این کار تحقیقات بسیاری درباره قاتل‌های سریالی از نظر روان‌شناسی انجام داده‌است. این فیلم در دو مرحله فیلم‌برداری خواهد ‌شد تا امکان مونتاژ آن در دو بخش میسر شود. فیلم‌برداری آن از فصل پاییز در سوئد آغاز می‌شود. تریه تا‌ کنون تنها نام نیمفومینیاک و مالیخولیا را به‌عنوان ستارگان این اثر اعلام کرده‌است.

این کارگردان صاحب‌نام طی چندین دهه در سینمای جهان افتخارات متعددیرا کسب کرده‌است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به جایزه‌ سزار بهترین فیلم خارجی برای فیلم شکستن امواج، جایزه بهترین فیلم اروپایی از جوایز دیوید دوناتلو ایتالیا برای فیلم داگویل، دو جایزه بهترین کارگردانی از آکادمی فیلم اروپا، جایزه بهترین فیلم اروپایی از اسپانیا برای فیلم رقصنده در تاریکی، بهترین کارگردانی جشنواره کارلووی واری و اسب برنزی جشنواره استکهلم اشاره کرد.