مقدمه
خوابگاههای دانشجویی به دلیل زندگی جمعی، استفاده مشترک از امکانات و ارتباط نزدیک ساکنین، از جمله محیطهای مستعد برای شیوع بیماریهای واگیر محسوب میشوند.ما به عنوان دانشجویان بهداشت عمومی سعی در شناخت و پیشگیری از این عوامل داریم .
خوابگاه طوبی بهعنوان محل سکونت دانشجویان دختر در بازه سنی ۱۸ تا ۲۵ سال، با توجه به تراکم جمعیت و شرایط خاص زندگی دانشجویی، نیازمند توجه ویژه از نظر بهداشت و پیشگیری از بیماریها است.
هدف از این برنامه، بررسی وضعیت شیوع بیماریهای واگیر در خوابگاه طوبی و طراحی یک برنامه مداخلهای مناسب بر اساس نیازهای شناساییشده میباشد
تحلیل وضعیت
در مرحله تحلیل وضعیت، شرایط بهداشتی خوابگاه طوبی از طریق مشاهده میدانی توسط خودمان ( سیده حدیث کوشکی ؛ ویدا چوبکی ؛ زهرا جوریزی ) در محیط اصلی خوابگاه ، گفتوگو با دانشجویان رشته های مختلف مخصوصا علوم تغذیه و بهداشت عمومی ؛ بررسی تجربیات آنان مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بیماریهای واگیر، بهویژه بیماریهای تنفسی نظیر سرماخوردگی و آنفلوآنزا و همچنین برخی بیماریهای گوارشی، در میان دانشجویان شیوع قابلتوجهی دارد.
از جمله عوامل مؤثر میتوان به زندگی گروهی، استفاده مشترک از سرویسهای بهداشتی و آشپزخانه، تهویه نامناسب برخی فضاها و رعایت ناکافی اصول بهداشت فردی اشاره کرد
تعیین نیاز (با استفاده از تکنیک نامینال گروپ)
پس از تحلیل وضعیت، نیازسنجی با استفاده از تکنیک نامینال گروپ انجام شد. در این روش، نظرات دانشجویان در خصوص مشکلات بهداشتی خوابگاه توسط سیده حدیث کوشکی جمعآوری و پس از بحث گروهی، اولویتبندی گردید.
نتایج این مرحله نشان داد که مهمترین نیازهای دانشجویان شامل آموزش در زمینه پیشگیری از بیماریهای واگیر، بهبود شرایط بهداشتی خوابگاه و کاهش عوامل استرسزا میباشد که این موارد باید توسط ما دانشجویان رشته عمومی ؛ توسط آموزش بهداشت کنترل گردد .
تعیین مشکل اصلی
بر اساس نتایج حاصل از تکنیک نامینال گروپ، مشکل اصلی شناساییشده در خوابگاه طوبی، سطح بالای استرس در میان دانشجویان بود. استرس بهعنوان عاملی مؤثر در تضعیف سیستم ایمنی بدن، میتواند زمینهساز افزایش ابتلا به بیماریهای واگیر شود.
عواملی مانند فشارهای درسی، دوری از خانواده، کمبود خواب و نگرانیهای تحصیلی و شخصی از مهمترین علل بروز استرس در این گروه سنی به شمار میروند
هدف کلی
کاهش شیوع بیماریهای واگیر در بین دانشجویان خوابگاه طوبی از طریق کاهش استرس و ارتقای آگاهی و رفتارهای بهداشتی.
اهداف اختصاصی
• افزایش آگاهی دانشجویان درباره راههای پیشگیری از بیماریهای واگیر
• کاهش سطح استرس در دانشجویان ساکن خوابگاه
• تقویت رفتارهای بهداشتی فردی مانند شستن صحیح دستها و رعایت بهداشت تنفسی
• بهبود نگرش دانشجویان نسبت به اهمیت سلامت جسمی و روانی
عالیتهای اجرایی تفصیلی
• برگزاری جلسات آموزشی کوتاه در خصوص بیماریهای واگیر و راههای پیشگیری از آنها
• اجرای کارگاههای مدیریت استرس و آموزش مهارتهای آرامسازی
• توزیع بروشور و نصب پوسترهای آموزشی در فضاهای عمومی خوابگاه
• تشویق دانشجویان به رعایت بهداشت فردی و استفاده صحیح از فضاهای مشترک
• همکاری با مسئولین خوابگاه جهت بهبود نظافت و ارتقای وضعیت تهویه فضاهای عمومی
⸻
ارزشیابی
ارزشیابی برنامه از طریق مقایسه میزان آگاهی، سطح استرس و شیوع بیماریهای واگیر قبل و بعد از اجرای مداخله انجام میشود. ابزارهای ارزشیابی شامل پرسشنامه، مصاحبههای کوتاه با دانشجویان و بررسی آمار مراجعه به مراکز درمانی خواهد بود.
نتایج حاصل از ارزشیابی، میزان اثربخشی برنامه را مشخص کرده و میتواند مبنایی برای اصلاح، تکمیل یا تداوم برنامه در آینده باشد.