اگر از من بپرسید «ارزش انسان چقدر است؟»، احتمالاً اولین چیزی که به ذهنم میرسد، نه طلا است و نه جایگاههای اجتماعی؛ بلکه یک «شگفتیِ بیولوژیک» است.
ما در دنیایی زندگی میکنیم که همه چیز را با عدد اندازه میگیرند: نمراتِ درسی، وزنِ دمبلها، امتیازِ بازی شطرنج، یا حتی آمارِ بازدیدِ یک مقاله. اما وقتی به پیچیدگیِ نورونهای مغز فکر میکنم—همان شبکههای عصبی که من را قادر میسازد همزمان یک حرکتِ شطرنج را تحلیل کنم، یک بیت شعر بگویم و به تپشِ قلبِ حریف فکر کنم—درک میکنم که انسان، چیزی فراتر از حاصلجمعِ ارگانهایش است.
ارزشِ واقعیِ ما در «تغییر» است. همانطور که مغز ما با پدیدهای به نام «نوروپلاستیسیته» (انعطافپذیری عصبی) دائماً خودش را بازسازی میکند تا یاد بگیرد، انسان هم تنها موجودی است که میتواند «خویشتن» را از نو بسازد.
شطرنج به من یاد داد که هر مهرهای، فارغ از ظاهرش، نقشی در پیروزی دارد. در زندگی هم، ارزشِ ما نه درِ «پایانِ بازی»، بلکه در «کیفیتِ حرکاتِ میانی» است. ارزشِ انسان، به میزانِ «آگاهی» او از خودش و جهانِ اطرافش بستگی دارد. ما زمانی ارزشمند میشویم که بتوانیم از محدودیتهای ژنتیکی و محیطیمان فراتر برویم؛ یعنی همان جایی که علم و هنر با هم تلاقی میکنند.
انسان، مجموعهای از دادههای خام نیست؛ ما «داستانهایی» هستیم که در حالِ نوشتنِ خودمانیم. من به عنوان کسی که در ابتدای راهِ شناختِ علوم اعصاب و ادبیات هستم، باور دارم ارزشِ من—و ارزشِ هر یک از ما—به اندازهٔ سوالاتی است که میپرسیم، نه پاسخهایی که حفظ کردهایم.
ارزشِ انسان، همان «مسیرِ بینهایتی» است که میانِ یک «فکر» و یک «عمل» طی میکند. ما ارزشمندیم، چون میتوانیم انتخاب کنیم که نسخهٔ بهتری از خودمان باشیم؛ حتی اگر جهان بخواهد ما را در قابِ کوچکِ یک عدد، محبوس کند.