خیلی از آدمها دلم را گرفتهاند.
حتی وقتی کسی میمیرد، باز هم بعضیها به جای اینکه از نبودنش بگویند، حساب میکنند که بودنش چه سودی برایشان داشت و نبودنش چه چیزی را از دوششان برداشت.
اگر بودنش برایشان ضرر داشت، میگویند: «خوب شد که مرد.»
و اگر سودی داشت، تازه میگویند: «حیف شد.»
انگار ارزش یک انسان را هم باید با میزان فایدهای که برای دیگران داشته اندازه گرفت.
گاهی فکر میکنم من واقعاً آدم این دوران نیستم.
این همه پستی، این همه بیرحمی و این همه بیتفاوتی همیشه وجود داشته؟ یا ما واقعاً تغییر کردهایم؟
شاید انسانها از گذشته هم همینقدر بیرحم بودهاند، اما دستکم مجبور بودند کمی مهربانی را تظاهر کنند. شاید مجبور بودند برای حفظ ظاهر، برای آبرو، برای اخلاق، برای قضاوت دیگران، نقابهایی به صورت بزنند.
اما امروز انگار خیلی از نقابها افتادهاند.
دیگر خیلیها حتی زحمت تظاهر کردن هم به خودشان نمیدهند.
بیرحمی را با افتخار نشان میدهند، بیتفاوتی را عقلانیت مینامند و گاهی سنگدلی را نشانهی قدرت میدانند.
و من ماندهام و یک سؤال که هر روز بیشتر در ذهنم بزرگ میشود:
آیا انسانها همیشه همین بودهاند؟
آیا این همه تاریکی از ابتدا در وجود ما بوده و فقط منتظر فرصتی برای آشکار شدن بوده است؟
آیا مهربانی چیزی واقعی در انسان است، یا فقط نقابی است که تا زمانی که به آن نیاز داریم بر چهره میگذاریم؟
گاهی از خودمان میترسم.
از اینکه ببینم چقدر راحت میتوانیم به رنج دیگری عادت کنیم.
چقدر راحت میتوانیم مرگ یک انسان را به یک حساب سادهی سود و زیان تبدیل کنیم.
چقدر راحت میتوانیم کسی را دوست داشته باشیم تا وقتی که برایمان مفید است.
و چقدر سریع میتوانیم از کنار درد دیگری عبور کنیم، فقط چون درد او، درد ما نیست.
شاید هیولاها موجوداتی افسانهای نباشند.
شاید هیولا همان انسانی باشد که کمکم توان دیدن رنج دیگری را از دست داده است؛ همان انسانی که روزی گریه میکرد، اما آنقدر به دیدن درد عادت کرد که دیگر چیزی درونش تکان نمیخورد.
و ترسناکتر از همه این است که شاید هیولا شدن، ناگهانی اتفاق نمیافتد.
شاید هر بار که نسبت به رنج کسی بیتفاوت میشویم، کمی از انسان بودنمان را جا میگذاریم.
و حالا نمیدانم ما واقعاً چه هستیم.
انسان؟
قربانی؟
نجاتیافته؟
یا هیولاهایی که هنوز گاهی، برای اینکه خودمان را انسان تصور کنیم، به مهربانی فکر میکنیم؟
من فقط میدانم که از دیدن این همه سنگدلی خستهام.
و بیشتر از آن، از این میترسم که روزی آنقدر به آن عادت کنم که دیگر دلم نگیرد.