ویرگول
ورودثبت نام
Adventure Duck
Adventure Duck.
Adventure Duck
Adventure Duck
خواندن ۳ دقیقه·۶ سال پیش

زندگی نامه خیام نیشابوری

آرامگاه خیام
آرامگاه خیام

#خیام_نیشابوری :
۴۲۷ -۵۱۰ هجری مهشیدی، در نیشابور ، همه‌چیزدان، فیلسوف، ریاضی‌دان، ستاره‌شناس و رباعی‌سرای ایرانی در دورهٔ سلجوقی است.

*ماندگاری خیام در میان هزاران نام:
در گورستان حیره در نیشابور، همین جایی که خیام آرمیده است، هزاران تن از بزرگان ایران و نیشابور خفته اند. عالم، استاد،شاعر، والی، واعظ، فقیه، حکمران، قاضی، دینمدار، بازرگان، سردار و صوفی، و... از این همه، در این گورستان نام یک تن سر زبان هاست و آرام جای یک تن مانده است و آن حضرت خیام است. دشمنان و منتقدان خیام که هیچ، حتی روزگار نتوانسته است نام این دانه درشت را ازمیان ببرد. روزگار غربال خوبی به دست دارد و هر دانه ای در این غربال نمی ماند. باید خیلی سترگ وبزرگ باشی که نامت سده ها بر سرِ زبان ها باشد و از شهر و دیارت بگذری و گستره ی جهان را در نوردی. بزرگی خیام نیشابوری به گفته بزرگی، نه به دانش او ونه به رباعیات اوست، بزرگی خیام در بزرگی نگاه او به زندگی است!

*نام ها وعنوان های خیام:
نام ها وعنوان هایی که به خیام نسبت داده اند: حجت الحق، امام، حکیم، خواجه، الفیلسوف، حکیم جهان، الشیخ الامام، و... حدود چهل عنوان است.

*ملاقات نظامی عروضی سمرقندی نویسنده ی چهار مقاله، و خیام در بلخ در خانه ی ابوالمظفر اسفزاری:
نظامی عروضی در چهار مقاله از خيام چنين ياد می کند، نقل به مضمون: " به سال ۵۰۶ در بلخ به خدمت امام عمر خيامی رسيدم و در ميان مجلس عشرت از وی شنيدم که می گفت " گور من در موضعی باشد که هر بهاری شمال بر من گل افشان می کند. " و چون در سال 530 به نيشابور رسيدم چند سال بود که از وفات او ( خيام ) می گذشت."

*آیا خیام شاعر بوده است؟
از بدیهیات است که دانشمندی مانند خیام شاعر هم باشد. بیشتر دانشمندان، عالمان دینی، فقیهان ومنجمان، شاعر هم بوده اند. مانند پور سینا، ملاهادی سبزواری، ملااحمدنراقی، علامه طباطبایی، امام خمینی و...

*رباعی های خیام چندتاست؟
از پنجاه شصت رباعی تا بیش از هزار رباعی منسوب به خیام است. صادق هدایت، محمدعلی فروغی، قاسم غنی، آثار اورا منتشرکرده اند187 رباعی. علی دشتی، محمدعلی فولادوند، اسماعیل یکانی، علیرضا ذکاوتی، دکترحسنلی و... پژوهش هایی درباره خیام انجام داده اند. به گفته ی یکی از همین بزرگان، ما یک خیام هفتاد هشتاد ساله داریم که در محدوده سال های 440 تا 517 هجری می زیسته است و یک خیام هشتصد نهصد ساله که هنوز زنده است. به این معنی پس از مرگ خیام اندیشه ی خیام تا امروز زنده است. دوست داریم شعرهای منسوب به خیام هم از خیام باشد. یعنی شعرهایی که خیام نهصد ساله سروده است.
به قول یکی از استادان که می گوید: هرکس جرئت نمی کرده است اندیشه های خودرا بیان کند، آن را به خیام نسبت می داده است و بعدها هم هر رباعی که رنگ و بوی رباعی های خیام را داشته است به او نسبت می داده اند

*برخی ویژگی های رباعی های خیام:
خیام بیشتر با جمله های شرطی، تمنا و آرزو یعنی اگر، کاش و... رباعی می گوید:
ای کاش که جای آرمیدن بودی
یا این ره دور را رسیدن بودی
کاش از پی صد هزار سال از دل خاک
چون سبزه امید بر دمیدن بوی!

*فارسی گرایی در رباعی های خیام چشمگیراست. مثلا به این رباعی دقت کنیم هیچ واژه عربی ندارد:
در کارگه کوزه‌گری رفتم دوش
دیدم دو هزار کوزه گویا و خموش
ناگاه یکی کوزه برآورد خروش
کو کوزه‌گر و کوزه‌خر و کوزه فروش

ویا این رباعی یک واژه عربی دارد:

این کوزه چومن عاشق زاری بوده است
دربند سر زلف نگاری بوده است
این دسته که برگردن او می بینی
دستی است که برگردن یاری بوده است!

#دبیر خانه_خیال_خیام











۳
۲
Adventure Duck
Adventure Duck
.
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید