برای تصور بهتر و کارآمدتر هرچیز، نیاز است که ابتدا مفاهیم آن نزد فرد مشخص و روشن باشد؛ از این رو مفهوم پژوهش را از کتاب خودآموز پژوهش دکتر حسن اسلامپور را ذکر میکنیم:
«پژوهش، پردازش اطلاعات است، با فرایند نظامند، متعلق به گستره خاصی از علوم، دارای هویت جمعی و دربردارنده نوآوری.»
به نظر میرسد توضیح و تعریف پژوهش کامل باشد؛ پردازش اطلاعات با دخل و تصرف علمی در سطحهای مختلف علوم برای رسیدن به هدف مشخص که این فعالیت و تلاش میتواند فردی باشد یا جمعی که با تبارشناسی از آن موضوع سطح علمی مشخص میشود.
منظور از سطوح مختلف، رویکرد علوم و رشته مورد نظر میباشد که فرد در آن رشته توانمند است.
پژوهش با مطالعه فرق میکند. مطاله جزئی از پژوهش است. در مطالعه پژوهشی فرد با مطالعه هدفمند در منابع مختلف به دنبال یافتن راه حل و پاسخ به سوالی است که برایش ایجاد شده.