درمان کبد چرب یکی از سوالات مهم بیماران میباشد. اما مرحله قبل از درمان،تشخیص کبد چرب میباشد.در واقع با تشخیص کبد چرب میتوان برنامه دقیق درمان آن را مد نظر داشت.در واقع نکته مهم در تشخیص کبد چرب آن است که واقعا کدام روش دقیق تر میباشد.
در اینجا مقاله سعی کردیم نظر جمعی از فوق تخصص های گوارش و کبد را به سرپرستی دکتر امید بیگلریان فوق تخصص بیماری های گوارش و کبد در کرج را جمع آوری کرده و روش های تشخیصی کبد چرب را با یک دیگر مقایسه کرده و در نهایت بهترین روش موجود را شرح دهیم
بسیاری از افراد تصور میکنند با انجام صرفا آزمایش خون میتوان به مشکل کبد چرب خود را تشخیص دهند،اما در حقیقت بسیار از مواقع با وجود کبد چرب،آنزیم های کبدی افراد نرمال میباشد و صرف آزمایش خون نرمال نمیشه به سالم بودن کبد اغراق نمود. در واقع یک تصور قدیمی اشتباه وجود دارد که آنزیم کبدی صرفا با کبد چرب ارتباط دارد و هر موقع بالا رفت یعنی کبد ما چرب شده و هر موقع نرمال هست،یعنی کبد مشکلی ندارد.در صورتی که آنزیم های کبدی به فاکتورهای بسیار متعددی بستگی دارد و صرفا چربی کبد بر آن تاثیر نمیگذارد. به همین خاطر صرفا بسنده کردن به آزمایش خون برای بررسی کبد چرب کافی نمیباشد.
سونوگرافی کبدی یکی دیگر از ابزارهای مفید برای تشخیص بیماری های کبدی و به خصوص کبد چرب میباشد.اینکار با دقت بالا به ما کمک میکند که میزان چربی کبد را تشخیص دهیم.اما سونوگرافی یک محدودیت بزرگ دارد و آن عدم توانایی در تشخیص میزان سفتی یا آسیب احتمالی به کبد میباشد.در بسیاری از بیماران ممکن است همزمان با چربی کبد،شروع آسیب کبدی را نیزداشته باشیم،اما متاسفانه در سونوگرافی این آسیب قابل تشخیص نمیباشد. همچنین سونوگرافی همیشه به تنهایی برای آغاز درمان کافی نمیباشد،زیرا گاهی کبد چرب،گرید یک تشخیص داده میشود،اما آنزیم کبدی نرمال هست و در این مواقع صرفا تغییر سبک زندگی برای بهبود کبد چرب کافی است.
شاید بتوان این روش را دقیق ترین روش برای سنجش وضعیت کبدی در نظر گرفت.فیبرو اسکن یک دستگاه تشخیصی برای میزان چربی کبد و همچنین سنجش میزان آسیب کبدی احتمالی میباشد.با فیبرو اسکن کبد علاوه بر آن که میتوان کبد چرب را تشخیص داد،میتوان به سلامت بافت کبد و همچنین فیبروز و آسیب احتمالی کبد را سنجید.یکی از مزیت های مهم فیبرو اسکن کبدی آن است که این کار را میتوان تحت نظر یک فوق تخصص گوارش انجام داد.زمانی که این کار در یک مرکز فوق تخصصی گوارش و کبد انجام شود،در واقع شما با یک تیر دو نشان زدید،هم بافت کبدتان را چک کردید و هم یک متخصص بیماری های کبدی نیز کبد شما را ارزیابی کرده و اگر نیاز به اقدام اضافه ای باشد،شما را راهنمایی میکنند
شاید بتوان دقیق ترین روش برای تشخیص کبد چرب را نمونه برداری مستقیم از کبد دانست چرا که مستقیما بافت کبد در زیر میکروسکوپ توسط پاتولوژیست بررسی میشود.اما وارد کردن سوزن به کبد برای نمونه برداری و تشخیص همه بیمارانی که مشکوک به کبد چرب هستند شاید منطقی به نظر نیاید.در واقع نمونه برداری کبد علی رغم آنکه روشی دقیق میباشد،اما عوارض خاص خود را نیز دارد که جز در موارد خاص توصیه به انجام آن نمیشود.در واقع با وجود دستگاه فیبرو اسکن،کبد تا حد زیادی نیاز به نمونه برداری کبدی به حداقل رسیده و تا90درصد موارد با انجام فیبرو اسکن میتوان به مشکل کبد پی برد.
چیزی به عنوان بهترین روش برای تشخیص کبد چرب وجود ندارد.چرا که همه روش های ناقص و مکمل یکدیگر خواهند بود.اما در حال حاضر با توجه به پیشرفت های روش های تشخیصی بهترین اقدام برای تشخیص کبد چرب انجام آزمایش خون در کنار فیبرو اسکن کبدی میباشد.البته در شرایطی که فیبرو اسکن کبد در دسترس نباشد،میتوان از سونوگرافی نیز بهره برد.اما اینکه تصور با ما این باشد با یک تست به تنهایی بتوانیم کبد چرب خود را تشخیص و درمان کنیم،اشتباه میباشد.همچنین گاهی برخی بیماران از برخی علائم اختصاصی مانند خستگی زودرس،ریزش مو و.... حدس به چرب بودن کبد میزنند که این اقدام نیز اشتباه و فاقد جایگاه علمی معتبر میباشد
