ویرگول
ورودثبت نام
سهیل عزیز
سهیل عزیزبسم الله الرحمان الرحیم علاقه مند به کتاب خوب خواندن و نوشتن
سهیل عزیز
سهیل عزیز
خواندن ۹ دقیقه·۲ ماه پیش

طوفان دیگری در راه است

نوشته ای بر کتاب «طوفان دیگری در راه است» اثر سید مهدی شجاعی

پیش در آمد را می گذارم آخر متن و شما هم این ایراد که پیش در آمد در پس متن ماست را به بزرگواری خود ببخشید.

مقدمه:

کتاب خواندن برای من تفریحی بی نظیر است. زمانی که دبستانی بودم اکثر هم سن و سال ها و حتی کوچکتر از من ها گوشی خودشان را داشتند. من نداشتم و حال که بر می گردم و به آن دوران نگاه می کنم می گویم چقدر خوب بود. از هزاران و بلکه میلیون ها حسن این ماجرا یکی از مهمترین هایش می شود اینکه من با کتاب بیشتر خو گرفتم. یعنی من معمولا زمان خالی بسیاری داشتم و این زمان را با یکی از کتاب های کتابخانه شلوغم می گذراندم. این وقتی که در جهان های مختلف می گذاشتم تا حدی برایم لذت بخش بود که عادت کتاب خواندن از ذهنم بیرون نرفت که نرفت. ماندن این عادت با من باعث شد تا آرام آرام با آن شناخته شوم. سال پیش روز تولدم این کتاب را از مسئول فرهنگی مدرسه هدیه گرفتم. شاید وقتی عبارت مسئول فرهنگی را بشنوید گمان کنید درباره یک مرد حداقل چهل ساله ملبس با خصوصیات خاصی که می شناسید صحبت می کنم اما خیر. مسئول فرهنگی مدرسه ما یک جوان بیست و چند ساله است که دست بر قضا قاری و حافظ کل قرآن است. و در کنار آن آدمی بسیار دوست داشتنی است. هر چقدر از ایشان تعریف و تمجید کنم کم گفته‌ام. پس از تعریف می گذریم. طبیعی است که چنین کادویی از چنین فرد عزیزی برای من بسیار خاص و ارزشمند است. اما بخاطر مشغولیت هایم خواندن این کتاب را گذاشتم برای فرصتی بهتر. و وقتی این کتاب را خواندم، هم شوکه شدم هم خوشحال.

متن:
🚨هشدار:این بخش از نوشته ممکن است بخش هایی از داستان را لو بدهد.

از هر چه بگذریم سخن دوست خوشتر است. چند ایراد محدود نسبت داستان دارم. اولین ایراد این است که به نظر من ویراستاری کتاب خیلی بد بوده. علائم نگارشی گاهی سر جا نیستند و غلط املایی نیز کم نیست. مشکل بعدی من (اگر بشود اسمش را گذاشت مشکل) این است که داستان در بیان جزئیات صحنه ها خساست دارد. یعنی صحنه ای که می شود خیلی ظرافت بیشتری داشته باشد را فقط با بیان بعضی کلیات رها می کنیم. برای مثال صحنه ای که زینت می رسد و حاج امین و سیف را معطل جلوی در خانه‌اش (یا به عبارتی خانه کمال) می بیند خیلی مبهم است. البته واقعا نمی شود آنچنان به استاد شجاعی خرده گرفت. ایرادات من هم سلیقه‌ایست. خیلی ها با کتاب های پر جزئیات و پر ظرافت مشکل دارند و دقیقا بخاطر اینکه یک کتاب به شدت صحنه ها را پرورش می دهد از آن لذت نمی برند، گاهی آن را کنار می گذارند گاهی جزئیات را رد می کنند. اما در سلیقه من این حجم از توجه به جزئیات بسیار کم است.

در عوض داستان خوبی های بسیاری دارد. داستان لحن جالبی دارد که بخاطر نوشته شدن به سبک روایی و داستان گونه بودن در دل داستان است. باعث می شود داستان بسیار روان و سبک حس شود. شکل فصل بندی داستان را نیز بسیار می پسندم. مراحل شکل گیری دو طوفان متوالی که در نهایت به یک رنگین کمان می رسد. و پیوند این تغییرات آب و هوایی با بخش های داستان نیز بسیار جذاب است. من به فصل بندی کتاب اهمیت ویژه ای می دهم. باید از نظم برخوردار باشد تا گیج کننده نشود. و دقیقا همین است. داستان نقطه به نقطه و جا به جا با مرز بندی های درست نظم گرفته است. از سوی دیگر شروع داستان بسیار خوب است. اگر دو متن قبلی من را خوانده باشید می دانید درباره شروع داستان کمی سختگیر هستم. اما شروع این داستان دقیقا مانند اسمش ناگهانی و پر ابهام است. به شکلی که ما نیز مانند حاج امین در تمام طول داستان منتظر یافتن جواب سوالاتی هستیم که از همان اولین صفحه ایجاد شده است. مدتی است که هر جا می روم چشمم به نام چمران می افتد اما دیدی که این داستان نسبت به چمران ارائه می کند متفاوت و جذاب است. چمران این کتاب چمران با کلاه خاکی رنگ و پوتین جنگ نیست. یا حتی چمران با کت و شلوار و یقه اسکی وزارت دفاع. چمران این داستان مرد خوش قلب و مهربان و خون گرمیست که حتی با یک غریبه که معلوم نیست چگونه وارد مجلس انجمن شده است به خوبی می جوشد و حتی در آغوش او می گرید. شخصیت های داستان به شکل زیبایی و دلچسبی کمی مرموز هستند. یعنی تا داستان نخواهد قرار نیست شما شخصیت ها را کشف کنید. برای مثال به داستان مش خجّه نگاه کنید. در تمام طول داستانی که به صورت نامه‌ای از طرف زینت برای کمال فرستاده می شود نمی توان قدم بعدی مش خجّه را به آسانی حدس زد. به شخصه در حین خواندن آن نامه انتظار اتفاقات بعدی را نداشتم. بحث نامه ها پیش کشیده شد. به طرز شگفت انگیزی از اینکه در کتاب های مختلف اثر نامه ها را می بینم و شکل استفاده از آنها به عنوان زبانی برای بیان داستان لذت می برم. برای مثال از خواندن کتاب هایی مانند حانیه و پریدخت (که بر حسب سلیقه هر دو اثر حامد عسکری هستند) به شدت لذت می برم. این داستان و نامه هایش نیز از این قاعده مستثنی نیستند. زبان سیال، شوخ طبعانه و در عین حال جدی نامه ها (همانطور که از نامه انتظار می رود) به داستان فضای لطیفتر و جذابتری می دهد. دید داستان نسبت به برخی مسائل نیست در نوع خود جذاب است. به مثال دکتر چمران جداگانه اشاره کردیم. به دیدگاه داستان درباره نظر جامعه نسبت به جنگ که در بیمارستان رخ می دهد، درباره جامعه‌ای که در آمریکا بر چیزی غیر از وفاداری بنا شده و به نظر در حال حاضر تا حدودی به آن مبتلا شدیم، درباره نظر دیگر افراد درباره فردی که می خواهد به جنگ برود و معلوم نیست برگردد یا نه و ارزش کار او و مسائل دیگری که در داستان به آن پرداخته می شود نگاه کنید. هر کدام به خودی خود متفاوت و درگیر کننده هستند. و در نهایت چیزی که به عنوان یکی از محاسن جذاب داستان باید بیان کرد این است که موضوع داستان به شدت جذاب، غیرمنتظره و در عین حال مرموز است. اصلا این داستان با خود ابهاماتی را حمل می کند که به جذابیت داستان می افزایند و آن را تا لحظه آخر خواندنی می کنند.

پیش درآمد:

بله. می دانم پیش به معنای قبل است و پیش درآمد بخشی است که قبل از اصل کاری می آید. اما حقیقت اگر پیش درآمد را ابتدای متن می گفتم حق مطلب به اندازه کافی ادا نمی شد. یعنی این بخش اگرچه قرار است کمی حرف دلی پیرامون موضوع کتاب باشد ولی از نظر من اینکه انتهای متن بیاید باعث اثربخشی بهتری می شود. در نهایت از شما می خواهم این ایراد را ببخشید. شاید دیده باشید که برخی مطالب که ارزش معنوی بالایی دارد را با چنین متنی منتشر می کنند :«با حال معنوی مناسب بخوانید/گوش کنید/ببینید». باید درباره این کتاب نیز همین را گفت. این کتاب صفحه به صفحه مکتب و منبر است. نه مکتب و منبری که چهار ساعت بنشینی و یک کلام نفهمی خیر. از آن منبر ها که صحبت خطیب تو را با خود جای دیگر می برد و ذهنت را تا مدت ها درگیر می کند. یک جاده خاکی کوتاه. مسئله مهم این است که اکثر این گونه مطالب را باید در شرایط مناسبش بخوانی تا بتوانی آنها را درک کنی و استفاده مناسب را ببری. اعتراف می کنم زمانی که شروع به خواندن کتاب کردم حتی یک صفحه هم ندیدم که چنین هشداری را به من بدهد یا هیچ کسی برنگشت بگوید حالا که می خواهی این کتاب را شروع کنی کاری بکن که حال و هوایت به حال و هوای کتاب بخورد. و احتمالا از سر این اشتباه بخشی از محتوای کتاب را از دست داده‌ام. برگردیم به صحبت اصلی. گاهی چیز هایی به یک فرد نشان داده می شود که انگار یک الگو برداری و مسیر را می بیند. خیلی ها هستند که توکل می کنند و چه کار خوبی می کنند. اما در نهایت توکل خالی فایده دارد؟ نمی خواهم بحث از تلاش بیارم خیر. گاهی افراد توکل می کنند و خدا را صدا می زنند اما در نهایت در اعماق وجودشان اطمینانی ندارند که قرار است خدا آنها را به نتیجه برساند. برخی هم در سوی دیگر قرار دارند. سختی و بلا و بدبختی ها بیایند و بروند. توکلشان به توقع تبدیل نمی شود. انگار وقتی نگاهشان می کنی تصویری مجسم از آیه مشهور 216 سوره مبارکه بقره می بینی که:«...وَ عَسَىٰ أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ ۖ وَ عَسَىٰ أَنْ تُحِبُّوا شَيْئًا وَ هُوَ شَرٌّ لَكُمْ ۗ...»(...لکن چه بسیار شود که چیزی را مکروه شمارید ولی به حقیقت خیر و صلاح شما در آن بوده، و چه بسیار شود چیزی را دوست دارید و در واقع شرّ و فساد شما در آن است...). به خودم و سال های زندگی ام که نگاه می کنم می بینم چه بی فکری ها کردم که گاه از خدا توقع داشتم و وقتی نشده و در نهایت فهمیده‌ام چرا نشده(حداقل به ظن خودم فهمیده‌ام چرا نشده)، کف دستم را به پیشانی کوبیده‌ام که ببین خدا کجا را دیده است. این اتفاق را بار ها در این داستان دیدم. که یک نفر توقع دارد و با آزمون و خطا به توکل می رسد و یک نفر توکل دارد و این توکل درون دست های او مانند یک میله فولادی که تا اعماق زمین فرو رفته است و باعث می شود او در پیچ و خم تلخی ها و سختی ها خم به ابرو نیاورد. و همه اینها من را به یک نتیجه و یک سوال می رساند. اول اینکه پس خدا چقدر حکمت دارد که چنین چیزی را برایمان در نظر گرفته و نهایت ما قرار داده است. و دوم اینکه اگر ما با دیدن نمونه های متعدد و خواندن قرآن می بینیم خدا چه چیزی را برایمان در نظر دارد پس چرا بلند نمی شویم و به سویش حرکت نمی کنیم؟ نمی دانم. جواب در سرم بسیار است اما دقیق نه. فقط می توانم بگویم خدا هوای من یکی را همه جوره داشته. هر چقدر هم که بد بودم، با من خوب تا کرده است. دلم می خواهد با یک آیه تمام کنم.

«رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً ۚ إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ»
(پروردگارا! دل هایمان را پس از آنکه هدایتمان فرمودی منحرف مکن، و از سوی خود رحمتی برما ببخش؛ زیرا تو بسیار بخشنده ای.)
سوره مبارکه آل عمران؛ آیه 8

امتیاز کتاب:

کتاب خواندنداستانمذهبیسید مهدی شجاعیدوست داشتنی
۷
۰
سهیل عزیز
سهیل عزیز
بسم الله الرحمان الرحیم علاقه مند به کتاب خوب خواندن و نوشتن
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید