سوسک سرگین غلتان از کهکشان راه شیری برای مسیر یابی استفاده میکند تا در یک خط مستقیم حرکت کند. این سوسک از مدفوع حیوانات تغذیه میکند. و آنها را به صورت توپی کوچک در میآورد و به محل امنی برای ذخیرهسازی میبرد.
حالا معنای « مسخ » کافکا را میفهمم. آدمی با این همه امکانات طبیعی که دارد و با این همه امکاناتی که صنعت کرده است، مثل سوسکی دنیای پست و بیارزش را همچون مدفوع حیوانات میگرداند و میگرداند تا آن را در محل امنی ذخیره کند و خود را برای نگهداری آن به رنج و زحمت میاندازد. سوسک از روی غریزه و جبر به این کار دست میزند و نمیتوان ملامتش کرد. اما آدمی با عقل و اختیار و دانسته چرا چنین میکند و خود را به چنین حضیض مذلت باری دچار میکند.
گویا همهمان هر صبح همچون سوسکی از خواب بیدار میشویم و شروع به غلتاندن سرگین دنیا میکنیم.
آخر این توانایی را داشته باشی تا عظمت یک کهکشان را به کار بگیری و راه را بیابی ، گم نشوی و در بلبشوی ازدحام جمعیت از برخورد با آنها پیشگیری کنی و مسیری را که دیگری انتخاب کرده است نروی، و آن وقت سرگین بغلتانی؟!!! آن هم با چه پشتکار و سرعتی. حیف از آن استعداد در موجود ساده و حقیری چون سوسک نیست که آن را برای امری چنین پست بکار میگیرد. آخر یک کهکشان را ابزاری برای اندوختن سرگین کنی. این چه تلاش و سعی بیهودهای است. که چه بشود؟ زمستانی را از این فضولات تغذیه کنی ، تا باز در شکوفایی طبیعت بهاری ، کهکشانی را دستآویز بیهودگی ذخیرهی فضولات کنی؟! این چه مسخره بازی و چه بیهوده گرایی است؟! کاش سوسک زیر پای حیواناتی که مدفوع آنها را ، عرق ریزان اندوخته میکند، له شود تا چنین زندگی ننگینی پایان یابد. و اکثراً نیز چنین میشود. اجساد له شدهی سوسکهای بسیاری را بعد از عبور گلهها میتوانیم در بهار ببینیم. اما چه سود؟! این بیهودگی بدون کوچکترین وقفهای ادامه دارد. حیف از آن استعداد شگفت انگیز که به چنین بیهودگی عجیبی میانجامد.
اگر به جای کهکشان راه شیری ، اختیار و عقل و اندیشیدن و به جای سوسک آدمی را بنشانیم و با استعداد بینظیر تفکر به آن بیندیشیم، آهی از نهادمان برخواهد خواست و در غصهای ابدی غرق خواهیم شد.
حیف از عقل ، حیف از اختیار و حیف از نطق و کلمه که خداوند در وجود بشر به امانت گذاشت. حیف از « فطرت» که چون گوهری گرانبها و ذیقیمت در نهاد ما نهادینه شده است. اما آدمی دسیسه میکند و آن را در اعماق وجودش پنهان و با ظلم و تکبر و شهوت و ذخیرهای از فضولات و رذایل میپوشاند.
فکر کنم « کافکا » به چنین چیزی میاندیشه است که « مسخ » را نوشته است تا هشداری باشد.