بسم الله الرحمن الرحیم
فَلَمَّا جَاۤءَتۡهُمۡ ءَایَـٰتُنَا مُبۡصِرَةࣰ قَالُوا۟ هَـٰذَا سِحۡرࣱ مُّبِینࣱ 13 وَجَحَدُوا۟ بِهَا وَٱسۡتَیۡقَنَتۡهَاۤ أَنفُسُهُمۡ ظُلۡمࣰا وَعُلُوࣰّاۚ فَٱنظُرۡ كَیۡفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلۡمُفۡسِدِینَ 14
(سوره النمل 13 - 14)
وقتی معجزه‌های روشن ما(معجزه های نه‌گانه حضرت موسی ع) بر آنها عرضه شد،گفتند:« این‌ها جادوجنبل‌های رایج است!
با آنکه معجزه بودنشان را از ته دل باور داشتند،از سر ستم و قلدری انکارش کردند! ببین آخر‌عاقبت خرابکارها چه شد!
نکاتی تفسیری از تفسیر «تسنیم» آیت‌الله جوادی آملی
--بین نفس و علم، اراده فاصله نیست. یعنی تا انسان آفتاب را دید آن را می‌فهمد و نمی‌تواند بگوید نمی‌خواهم بفهمم،یعنی تا نور را دید روشنایی را درک می‌کند.اما بین نفس و مقدمات تعلیم و تحصیل فاصله است.آدمی ممکن است مطالعه نکند،فکر نکند،گوش ندهد و به تبع نفهمد و نداند.
ولی وقتی برای عقل و اندیشه‌اش برهانی اقامه شد،مجبور و ناچار به فهمیدن است.
--آدمی در محدوده عقل عملی که ایمان و باور است مختار است که بپذیرد و یا نپذیرد. یعنی چیزی را که صد‌در‌صد به آن یقین پیدا کرده است، می‌تواند و مختار است که باور نکند و به آن ایمان نیاورد.
--فرعون و فرعونیان با اینکه به درستی سخن حضرت موسی(ع) و معجزاتش، علم تا سرحد یقین داشتند، و حضرت موسی این مطلب را به آنها یاد آوری کرد که این معجزات یقیناً بصیرت آور هستند(قَالَ لَقَدۡ عَلِمۡتَ مَاۤ أَنزَلَ هَـٰۤؤُلَاۤءِ إِلَّا رَبُّ ٱلسَّمَـٰوَ ٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ بَصَاۤىِٕرَ وَإِنِّی لَأَظُنُّكَ یَـٰفِرۡعَوۡنُ مَثۡبُورࣰا)
[سوره اﻹسراء 102]اما از سر لجبازی و تکبر و ستم و قلدری و با اختیار و اراده آنها را انکار کردند و ایمان نیاوردند و به مخالفت و دشمنی برخاستند(وَجَحَدُوا۟ بِهَا وَٱسۡتَیۡقَنَتۡهَاۤ أَنفُسُهُمۡ ظُلۡمࣰا وَعُلُوࣰّا)
--در معاد این اختیار است که از انسان سلب می‌شود و با چشمانی تیز که بشدت حدت دارد(فبصرک الحدید«ق22») می‌تواند همه چیز را همزمان و به طور واضح درک و فهم کند.در قیامت چشم انسان همچون میکروسکوپ ریزترین چیزها و مفاهیم و همچون تلسکوپ عظیم‌ترین و دورترین چیزها و مفاهیم را همزمان می‌بیند و کاملا درک می‌کند، اما اختیار عمل ندارد ،برای همین تقاضا می‌کند که او را برگردانند تا عمل کند و ایمان بیاورد
(وَلَوْ تَرَىٰ إِذِ الْمُجْرِمُونَ نَاكِسُو رُءُوسِهِمْ عِندَ رَبِّهِمْ رَبَّنَا أَبْصَرْنَا وَسَمِعْنَا فَارْجِعْنَا نَعْمَلْ صَالِحًا إِنَّا مُوقِنُونَ
«سجده 12»)کاش این گناهکار‌ها را آن وقتی می‌دیدی که در محضر خدا سرافکنده‌اند و التماس می‌کنند:«خدایا، حقایق را دیدیم و شنیدیم، به دنیا برمان گردان تا کارهای خوب بکنیم.ما دیگر قیامت را باور کرده‌ایم.» اما دیگر دیر شده است.
و اکنون بین نفس ما و حقانیت قرآن هیچ فاصله‌ای نیست.یعنی مثل روشنایی روز که به خوبی و به طور یقینی نور را درک می‌کنیم حقانیت قرآن را می‌فهمیم .یعنی با براهینی که قرآن بیان می‌کند مجبور به اقرار حقانیت و اعجاز آن هستیم و نمی‌توانیم بگوییم حقانیت آن را قبول نداریم.چرا که مثل روز روشن است. قرآن حقی یقینی است.یعنی کسی نمی‌تواند حقانیت آن را درک نکند.
اما می‌تواند به این حقانیت ایمان نیاورد و باور نکند و با آن مخالفت کند.این چنین مخالفتی را «جحد» گویند و آخر‌عاقبت خوبی ندارد.
و این اراده و اختیار ما در این دنیا است که اجازه‌ی چنین مخالفت فرعون گونه‌ای را با اعجاز الهی می‌دهد.
اما روزی خواهد رسید که با التماس از خدا خواهیم خواست که ما را به دنیا برگردان تا به آیات تو عمل کنیم و به هشدارها توجه کنیم.
هم‌الان که در دنیاییم همان موقعی است که برگشته‌ایم تا به قرآن این اعجاز و حق یقینی عمل کنیم، پس بسم‌الله قرآن را با تفکر و تدبر بخوانیم و به آن عمل کنیم.
