قرآن اعجاز الهی مهجور
نگاهی به آیهی ۳۴ سوره مبارک نساء ( بخش اول )
« نوکر»
بسم الله الرحمن الرحیم
الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ وَبِمَا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ ۚ فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللَّهُ ۚ وَاللَّاتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ۖ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا
( سوره مبارک نساء ۳۴ )
نکاتی تفسیری
خداوند حضرت آدم ( علیهالسلام) و حضرت حوا ( علیهاالسلام) را از یک نفس واحد و از یک جنس آفرید و هیچ فرق و تفاوتی از نظر نوع بین آنها نیست.
يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا....( نساء۱)
مردم! در حضور خدا مراقب رفتارتان باشید؛ همانکه از یک انسان آفریدتان و همسرش را هم از جنس او آفرید ...
هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا...( اعراف۱۸۹)
اوست کسی که همهتان را از یک انسان، یعنی آدم، آفرید و از نوع او همسرش را خلق کرد....
خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا..؟( زمر ۶)
خدا شما را از یک انسان آفرید و از نوع او همسرش را هم آفرید....
به هر دوی آنها دستور داد و هر دو نفر را مورد خطاب قرار داد که به درختی در بهشت نزدیک نشوید و فرقی بین آنها نگذاشت.
وَيَا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ فَكُلَا مِنْ حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هَٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ الظَّالِمِينَ( اعراف ۱۹)
و تو ای آدم، با همسرت در این باغ ساکن شوید و از هر جا و هر چیزش که دوست دارید، استفاده کنید؛ ولی نزدیک این درخت نشوید و از آن نخورید؛ وگرنه بد خواهید دید!»
و ابلیس هر دو نفر را وسوسه کرد . هم حضرت آدم ( علیهالسلام) و هم حضرت حوا ( عیلهاالسلام) .یعنی هر دو نفر ترک اولی کردند.
فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطَانُ ....( اعراف ۲۰)
شیطان با تظاهر به دلسوزی وسوسهشان کرد....
و برای هر دوی آنها قسم خورد
وَقَاسَمَهُمَا إِنِّي لَكُمَا لَمِنَ النَّاصِحِينَ( اعراف ۲۱)
جلویشان هم سفتوسخت قسم خورد که: «من خیرخواه شمایم!»
با توجه به این آیات ،خداوند بین زن و مرد از نظر نوع جنس و کیفیت آفرینش هیچ نوع برتری برای هیچکدام قرار نداده است و برترین انسانها را با وجود اختلافات ظاهری ، در نزد خداوند باتقواترین آنها میداند.
يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَىٰ وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا ۚ إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ( حجرات ۱۳)
مردم! ما شما را از یک مرد و زن آفریدیم؛ اما به ملتها و نژادهای مختلفی تقسیمتان کردیم تا همدیگر را بشناسید. اینها که ملاک برتری نیست؛ بلکه باارزشترینِ شما از نظر خدا باتقواترینِ شماست؛ زیرا خدا دانای آگاه است.
این تفاوتهای ظاهری هرگز مانعی برای سعادتمندی انسان نیست . و آرزوی مثل دیگران بودن ، تمنایی باطل و گمراهکننده خواهد بود.
وَلَا تَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ ۚ لِلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا ۖ وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ ۚ وَاسْأَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمًا( نساء ۳۲)
خدا شما را با ویژگیهای مختلف بر همدیگر برتری داده است. از سرِ حسادت و تنگنظری، برتریهای همدیگر را آرزو نکنید. بهرهای نصیب مردها میشود در نتیجۀ کار و تلاششان؛ بهرهای هم نصیب زنها میشود در نتیجۀ کار و تلاششان. بهجای حسادت و آرزوهای بیهوده، نعمتهای تمامنشدنیِ خدا را از خودش بخواهید. آخر، خدا همۀ آرزوها و تلاشهایتان را میداند.
مردان بر زنان برتریهایی دارند همچنانکه زنان بر مردان برتریهایی دارند. اما اینها مانعی برای هیچکدام که تقوا پیشه کنند نخواهد بود. در این آیه ( نساء۳۲) مردان و زنان از نظر تلاش و کوشش و آنچه کسب میکنند ، کاملاً در یک مرتبه هستند.
کلا بین زن و مرد هیچ برتری خاصی از نظر قرآن وجود ندارد و هر دو از یک جنس و نوع هستند. و هر دو با اعمالشان میتوانند سرنوشتی سعادتمندانه و یا خدای ناکرده شقاوتمندانه را برای خود رقم بزنند.
خداوند در آیهی ۳۴ سورهی مبارک نساء، با توجه به تفاوتهایی بین زنان و مردان ،وظایفی را برای هر کدام برمیشمرد و انتظار دارد برای راحتی و آسایش خودشان آنها را رعایت کنند.
اولین وظیفه را به مردان گوشزد میکند و آن به طور کلی در خدمت زنان بودن است با احترام و ادب کامل. و همین خدمت را میخواهد چنان در وظایف زناشویی و خانواده انجام بدهند که به « نوکر » مانند باشند. یعنی نوکر زن و زندگیشان باشند.
معنی «قوامون » نه اینکه مردان برتر از زنان هستند، بلکه یعنی مردان نوکر و خدمتگزار زنان هستند. چرا؟
با توجه به معنی کلمهی « قوام » ، قوامون یعنی کسانی که به نهایت درجه از پختگی جسمی و روانی و مدیریتی رسیدهاند تا سرپرستی زنان را از هر لحاظ بپذیرند و نگذارند تا آنها برای تامین زندگیشان به هر کاری دست بزنند. یعنی مردان قابلیتهای قوام یافتهای دارند که با وجود سختیهایی که در این راه متحمل میشوند، میتوانند و باید زنان را به سرپرستی و تحت حمایت خود بگیرند. مردان «قوام» اند برای زنان یعنی مردان قیام کنندههای کامل و استواری هستند تا زنان بتوانند آنان را تکیهگاه خود بگیرند و آنان را پشتیبان خود بدانند. همچنانکه به غذایی که کاملاً پخته شده است و مزه و طعم خوشایندی یافته است میگویند : به قوام آمده است و میشود آن را تناول کرد. مردان همچون درختانیاند که در زمین ریشه دوانیده اند و آنچنان محکم و استوار شدهاند که میتوانند ، بار سنگین میوه را تحمل کنند و آن را به سرانجام برساند، میتوانند بار سنگین زن و زندگی را بر دوش بکشند و آنها را در پناه خود بگیرند و پشتیبان آنان باشند.
این خصلت و ویژگیای است که خداوند مردان را مفتخر به آن کرده است و انتظار دارد تا این مسئولیت را به خوبی بپذیرد و خوب نوکری برای خانوادهاش باشد.
قرآن اعجاز الهی مهجور
نگاهی به آیهی ۳۴ سورهی مبارک نساء ( بخش دوم )
« ارباب»
بسم الله الرحمن الرحیم
الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ وَبِمَا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ ۚ فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللَّهُ ۚ وَاللَّاتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ۖ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا
( سوره مبارک نساء ۳۴ )
نکاتی تفسیری
برتری مردان بر زنان به خاطر این است که برای برپا و استوار داشتن خانواده تلاش میکنند و این برتری ، مسئولیت سنگینی را برای آنها به همراه آورده است تا آنجا که باید تا آخرین توان جسمی و روانی خود برای خانواده بکوشندو همه جوره در خدمت زن و زندگی باشند. مردان با ادب و احترام این خدمتگزاری را عرضه میکنند . و اگر به او چشم نوکری بنگرند، اصلا و ابدا ناراحت نمیشوند. مردان پخته و قوام یافته این حالت را بسیار دوست میدارند ، چراکه موافق فطرتی است که خداوند در وجودشان نهاده است و همراه با این ویژگی آنان را آفریده است. و برای همین هم فرموده است :
الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ وَبِمَا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ.
یعنی مردان برای تامین هزینه زندگی و فراهم آوردن آسایش و آرامش خانواده از زنان مقدمترند و باید این مسئولیت را با جان و دل بپذیرند. یعنی زنان لازم نیست که برای اقتصاد خانواده تلاش کنند و در انجام این وظیفه مردان جلوتر از زنان قرار دارند. اما این مسئولیت مردان مانعی برای فعالیت اقتصادی زنان نیست اگر دلشان بخواهد و توانش را داشته باشند. و البته بیشتر زنان ترجیح میدهند که به مردشان که جوانمرد و شریف و کاردرست است تکیه کنند. و چنین مردانی را نه به چشم نوکر ، که ارباب خود میدانند و سعی میکنند ، ویژگیهایی را که خداوند در وجودشان به ودیعه نهاده است و به پاس حقوق متقابلی که خداوند برای او همسرش فایل شده است، در زندگی بکار برند. و محیطی آرام و پرعاطفه را به وجود بیاورند.
فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللَّهُ
زنان شایستهای که اولین ویژگی آنان بعد از ایمان اطاعت محض از همسرانشان است. (قَانِتَاتٌ ) . یعنی با کمال میل و خضوع کامل علیالدوام مطیع مرد خود میباشند. و چرا برای چنین مردی و بهشتی که برای او ساخته است و بهطور مداوم برای سرپاداشتن آن تلاش میکند ، مطیع او نباشد و همچون زنان بهشتی با او رفتار نکند؟
فِیهِنَّ قاصِراتُ الطَّرْفِ ...(رحمان ۵۶)
زنانی که جز به همسران عشق نمى ورزند.
« قانت» یعنی زنی که تمام عشق و محبت قلبیاش متوجه همسرش است و جز رضایت او به چیز دیگری نمیاندیشد. و جز به او عشق نمیورزد و بسیاری از اوقات شاید علیرغم میل خودش ، خواست و میل همسرش را به همهچیز و همهکس ترجیح میدهد. و او را همچون ارباب ، پادشاه و نعوذ بالله خدای مهربانی میبیند و با خود میگوید : کاش میشد او را سجده کرد. و چرا نباید مردی چنین فداکار که از جان و مالش برای او و زندگیاش دریغ ندارد ، تعظیم نکند ، بزرگش ندارد و مطیعش نباشد. نه!!! باید چشمش به دهان مردش باشد که چه میگوید و گوشش فقط شنوای حرف او ، تا زود آن را باکمال میل انجام دهد. این معنی کلمه « قانت » است که خداوند از زنان انتظار دارد تا این ویژگی را در خانواده ظاهر کنند و در رفتار و گفتار با مردشان رعایت کنند. و همین ویژگی است که مردان را هر چه بیشتر عاشق و دوستدار آنان می کند. وقتی مرد با همسرش همچون ملکهها رفتار میکند، چرا او مردش را به چشم ارباب نبیند.و حافظ جان و مال و آبروی او نباشد.و چرا او را با جان و دل اطاعت نکند؟!!
قرآن اعجاز الهی مهجور
نگاهی به آیهی ۳۴ سورهی مبارک نساء ( بخش سوم )
« کوری»
بسم الله الرحمن الرحیم
الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ وَبِمَا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ ۚ فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللَّهُ ۚ وَاللَّاتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ۖ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا
( سوره مبارک نساء ۳۴ )
نکات تفسیری:
وقتی محبت و عشق( آخرین حد محبت) بین دو نفر موجب ازدواج میشود ، خداوند بین آندو محبت و مهربانی ویژهای را جعل میکند که تا قبل از آن وجود نداشت.
وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ( روم ۲۱)
از نشانههای او این است که برایتان از نوع خودتان همسرانی آفرید تا در کنارشان به آرامش روحیروانی برسید. بینتان هم، محبت و مهربانی انداخت. در رابطۀ زن و مرد، برای مردمی که فکرشان را بهکار بیندازند، نشانههایی از یکتاییِ خداست.
و آن را از نشانههای آفرینش و یکتایی خود و همردیف آفریدن انسانها از خاک(وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَكُمْ مِنْ تُرَابٍ) و آفرینش آسمانها و زمین ( وَمِنْ آيَاتِهِ خَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ) ،برپایی و استواری آسمانها و زمین و فراخواندن آدمیان از گورها در قیامت(وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ تَقُومَ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ بِأَمْرِهِ ثُمَّ إِذَا دَعَاكُمْ دَعْوَةً مِنَ الْأَرْضِ إِذَا أَنْتُمْ تَخْرُجُونَ) میداند .
یعنی محصول ازدواج آرامش و امنیت و محبت ویژهای است که محال است زن و مرد تا قبل از آن تجربه کرده باشند، و شاید تجربیاتی داشته باشند ولی مطمئنا از جنس و معنویت ازدواج نیست و برای همین هم هست که خداوند آن را از نشانههای یکتایی و آفرینش خود میداند.
و اگر این تجربه( جنسی ) در طول سالهای با هم بودن پرورش پیدا کند و کمکم رنگ و بوی معنوی و دیگری بگیرد خصوصیت برجستهی دیگری در زنان نمودار میشود و آن علاوه بر صورت زیبا ، سیرت زیبا است که برتر از صورت است. و شاید در ابتدا به خاطر غلبهی صورت حس نمیشد. و این از خصوصیات زنان بهشتی است.
فِیهِنَّ خَیْراتٌ حِسانٌ ...(,رحمان۱۹)
و در آن باغهاى بهشتى زنانى هستند نیکو خلق و زیبا. «خیر»غالبا در مورد صفات نیک و جمال معنوى به کار مى رود و «حسن »غالبا در زیبائى و جمال ظاهر.
و این ویژگیهاست که مردان را هر چه بیشتر جذب همسرانشان میکند و تجربه ( جنسی ) هر روز رنگ و بوی تازهای مییابد. و همیشه برایشان لذتبخش است و لذت آن در کنار همسر همیشگی است و هر بار رنگ و بوی تازهای دارد.مخصوصا وقتی همسر همچون زنان بهشتی رفتار کند. و مردان پخته و آزموده و سالمالنفس دایم مراقب هستند که این زن و زندگی را حفظ کنند.
خداوند در ادامه آیهی ۳۴ سوره مبارک نساء به مردان هشدار میدهد که
...وَاللَّاتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ۖ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا
یعنی دائما مواظب همسرتان باشید و مبادا چیزی برایش کم بگذارید و ترس از دست دادن آنها را داشته باشید ، پس اولاً مواظب رفتار و گفتار خودتان باشید و دائم با همسرتان صحبت کنید و مهر و محبت تان را بیدریغ نثارش کنید. تا مبادا به جای در کنار شما بودن از شما کناره بگیرند و اگر احساس کردید چنین اتفاقی در حال رخ دادن است پس ( فَعِظُوهُنَّ) یعنی صحبت با تمام عشق و محبتی که به او دارید. نه سرزنش کردن و یا خدای ناکرده تحقیر زبانی او. و مطمئن باشید که در این صورت ، خدا زنان را با چنان عاطفه و انعطافی آفریده است که حتماً دوباره در کنار هم خواهید بود. و دنبال بهانه نباشید و قضیه را کش ندهید. (فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا)
و اصلا در گذرید و صفحه و روز تازهای را آغاز کنید ،چنانکه این نامهربانی ها وجود نداشته است.
...إِنْ تَعْفُوا وَ تَصْفَحُوا وَ تَغْفِرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ(تغابن۱۴)
تَصْفَحُوا : یعنی جوانمردانه درگذرید ، انگار نه انگار که چیزی بین شما بوده است. وخودتان را به ندیدن بزنید. انگار کور بودهاید.
خداوند زنان را چنان لطیف و مهربان و پرعاطفه و انعطاف پذیر آفریده است که میداند در برابر صحبتهای خیرخواهانه مردشان حتما کوتاه میآیند و روز و گاه تازهای را آغاز میکند. و اصلا خداوند با توجه به ویژگیهایی که در فطرت زنان قرار داده است ، از آنها انتظار دارد که اگر مرد مرتکب چنین اشتباهی شد آنها را ببخشند و صلح کنند. زنان از این نظر به صلح و آرامش نزدیکترند و به آنها توصیه نمیکند که وعظ کنید ، دوری کنید و یا خشونت نشان بدهید. هر چند چنین توصیههایی را به مردان میکند. زنان گویا دوستی ویژهای با خدا دارند که خداوند همچون دوستی میخواهد که آشتی کنند چرا که گویا داناترند.
وَإِنِ امْرَأَةٌ خَافَتْ مِنْ بَعْلِهَا نُشُوزًا أَوْ إِعْرَاضًا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا أَنْ يُصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًا ۚ وَالصُّلْحُ خَيْرٌ ۗ وَأُحْضِرَتِ الْأَنْفُسُ الشُّحَّ ۚ وَإِنْ تُحْسِنُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا( نساء ۱۲۸ )
اگر زنی نشانههای ناسازگاری یا بیمهری در شوهرش ببیند، بد نیست که با کوتاهآمدن از بعضی حقوق خود، با شوهرش بهخوبی سازش کند؛ چونکه بههرحال، صلح بهتر از اختلاف و جدایی است. بماند که خودخواهی و تنگنظری در وجودِ انسانها، مانع گذشت و بزرگواریشان میشود! البته اگر با بانوانتان خوشرفتاری کنید و مراقب رفتارتان باشید، خدا از این رفتارتان آگاه است.
قرآن اعجاز الهی مهجور
نگاهی به آیهی ۳۴ سورهی مبارک نساء ( بخش چهارم)
«خیرکم لاهله »
بسم الله الرحمن الرحیم
الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ وَبِمَا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ ۚ فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللَّهُ ۚ وَاللَّاتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ۖ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا
( سوره مبارک نساء ۳۴ )
نکات تفسیری:
وَاللَّاتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ۖ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا
تفاوت زن و مرد در دستوری که خداوند به مرد و زن در یک حالت مشابه میدهد ، به خوبی آشکار میشود. به مرد میگوید اگر همسرش نافرمانی کرد و با لجاجت از وظایف زناشویی سرباز زد و حقوق مرد را رعایت نکرد ، مرد باید ابتدا او را خیرخواهانه و با نرمی و مهربانی نصیحت کند، اگر کوثر واقع نشد از او دوری کند یعنی در تختخواب مثلاً پشتش را به او کند. نه اینکه حتی تختخواب را ترک کند. و در مرحلهی بعد با تشری و با نشان دادن حرکت دست نارضایتی خود را به او نشان دهد تا انشاءالله موضوع ختم به خیر شود. ( همین آیه )
اما به زن میگوید : هر چند مبارزه با نفس خودخواه بسیار سخت است و گذشت و بخشیدن مرد خطاکار کار بزرگی است اما تو ببخش و با او آشتی کن. و اصلأ از مراحل سهگانهی برخورد مرد با او خبری نیست.
چرا؟
زیرا خداوند خوب میداند که زنان را با چه سرشت عاطفی و بزرگوارانهای و در این موارد برتر از مرد آفریده است.و به نوعی به ما میفهماند که زنان شعور و عقل و تحمل بیشتری از مردان دارند و بر اساس فطرت لطیف و زنانهشان بسیار بهتر از مردان عمل میکنند و قادرند که خیلی زود آرامش و مهربانی را به خانه بازگردانند.( آیهی ۱۲۸ نساء۱۲۸)
یعنی زنان در عاطفهورزی و ایجاد فضای صلح و آشتی در خانه بر مردان برتری دارند و انتظار بیشتری از آنها میرود. علیرغم هارت و پورت ظاهری مردان این زناناند که مهر و محبت را در خانه استوار میدارند و در این کار استادند و برتر از مردان.
با توجه به آیه و ویژگی های مردان و زنان مومن و مومنه و صالح و صالحه تقریباً محال است مردان و زنان از وظایف خود سرباز زنند و حقوق یکدیگر را رعایت نکنند و کم پیش میآید که اختلافی بین آنها رخ دهد، چرا که مرد خود را نوکر خانواده میداند و زن نیز او را همچون اربابی اطاعت میکند. اگر هم اتفاق بیفتد مطمئناً در همان مرحلهی اول رفع میشود. برای همین هم خداوند در ادامهی آیه میفرماید: «وَاللَّاتِي» یعنی زنانی که شاید کمتر با وظایف خود آشنا باشند. با توجه به ویژگیهای بسیار لطیفی که خداوند زنان را اساس آن آفریده است، تازه اگر زنی هم «ناشزه» باشد، ابتدا مرد باید به خودش و رفتارش و احتمالاً کوتاهی هایش نگاهی بیندازد و سپس با گفتگو و خیرخواهانه به رفع مشکل بپردازد که در ۹۰ درصد موارد با رفتار درست مرد مشکل برطرف میشود. در مرحلهی بعد با هشداری ظریف یعنی پشت کردن در تختخواب، همسرش را به خود آورد. و در ۹۹ درصد موارد ما به خیر و خوشی تمام میشود. چرا که برای زنان این حرکت مرد خیلی سخت و دردآور است. و اگر نشد ، مرد باید راهکار بسیار حساسی را امتحان کند. یعنی باز هم با بازنگری جدی در رفتار خودش و اظهار آن در جلو همسرش ( مثلاً یکی به صورت خودش بزند و به اعراض همسرش اعتراض کند) نه اینکه او را بزند. و اگر باز هم همسرش به خود نیامد. باید مثل پرستاری که بیمار در شوک فرورفتهی خود را با سیلیهای آرامی به خود میآورد تا سلامتیاش را باز یابد، مثلاً با مسواک و یا قاشقی چوبی ضربهای آن هم بسیار آرام و با اظهار ناراحتی از چنین وضعیتی ، به همسرش بزند و بعد فوراً او را در آغوش بگیرد و اظهار پشیمانی و ناراحتی کند. و انشاءالله که موضوع ختم به خیر خواهد شد.و زن به خود خواهد آمد. مثل پرستاری که وقتی بیمارش ناگهان نفسش بالا میآید ،فورا به او اکسیژن متصل میکند و یا خون تازهای به او تزریق میکند. و این معنی (وَاضْرِبُوهُنَّ) است. یعنی در این زدن همچون پرستاری که با زحمت و رنج فراوان بیمارش را به خود میآورد و به او حیات میبخشد، مرد نیز در این (وَاضْرِبُوهُنَّ) زدن، باید بسیار بیشتر از همسرش به زحمت بیفتد و رنج ببرد. هر حالتی به غیر از این خلاف دستورات قرآن و منش و رفتار پیامبر ( ص ) و معصومین( علیهمالسلام) میباشد. چنانکه پیامبر ( ص ) بارها به اصحاب و مردم چنین رفتاری را توصیه میفرمودند و خودشان اولین نفر در انجام آن بودند. چنانکه از بس رفتار پیامبر ( ص ) با همسرانش آرام و مهربانانه بود که خداوند خود به دفاع از او برمی خاست.
يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَكَ ۖ تَبْتَغِي مَرْضَاتَ أَزْوَاجِكَ ۚ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ( تحریم ۱)
پیامبر! چرا برای جلب رضایت همسرانت چیزی را که خدا برایت حلال کرده، با قسمخوردن حرام میکنی؟! خدا آمرزندۀ مهربان است.
و یا
إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا ۖ وَإِنْ تَظَاهَرَا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبْرِيلُ وَصَالِحُ الْمُؤْمِنِينَ ۖ وَالْمَلَائِكَةُ بَعْدَ ذَٰلِكَ ظَهِيرٌ( تحریم ۴)
.اگر شما دو زن به درگاه خدا توبه کنید، بهسود خودتان است؛ چونکه دلهایتان واقعاً رنگ غیرخدایی گرفته! اگر هم علیه پیامبر همدست شوید، کاری از پیش نمیبرید؛ زیرا خدا و جبرئیل و شایستهترین مؤمن، یعنی علی، یاور اویند. تازه، فرشتگان هم پشتیبان اویند
عَسَىٰ رَبُّهُ إِنْ طَلَّقَكُنَّ أَنْ يُبْدِلَهُ أَزْوَاجًا خَيْرًا مِنْكُنَّ مُسْلِمَاتٍ مُؤْمِنَاتٍ قَانِتَاتٍ تَائِبَاتٍ عَابِدَاتٍ سَائِحَاتٍ ثَيِّبَاتٍ وَأَبْكَارًا( تحریم ۵)
اگر پیامبر طلاقتان بدهد، شاید خدا همسرانی بهتر از شما نصیبش بکند: زنانی تسلیم محض خدا، باایمان، گوشبهفرمان شوهر، توبهکار، اهل عبادت، اهل مسجد و جلسههای مذهبی، چه بیوه باشند چه دوشیزه.
و
رسول اکرم (ص) می فرمایند: خیرکم خیرکم لاهله و انا خیرکم لأهلی.
بهترین شما کسی است که با همسر و فرزندانش خوب رفتار کند و من از همه شما در این زمینه برترم .
والسلام