گردان دژ همان گردانیست که حدود 44 روز در مقابل ارتش عراق و هم پیمانانش ایستاد و حدود 300 شهید داد .
سرهنگ قمری فرمانده گردان دژ در زمان جنگ و از افسران ارتش در دوران پادشاهی پهلوی: «خرمشهر که آزاد شد، سپاه گفت ما آزاد کردیم، ۹۵ درصد نیروهایی که وارد خرمشهر شدند، ارتشی بودند. ولی سپاه باز می‌گوید که اول سپاه و بسیج وارد خرمشهر شدند!» در این ویدیو میتونید توضیحات ایشان را ببینید با کمال تاسف در حدود دو سال پیش در تاریخ 10 جولای 2020 ایران یکی از امیرانش را، خوزستان یکی از مدافعانش را، جنگ یکی از قهرمانانش را و وطن یکی از بهترین فرزندانش را از دست داد. او که وقتی صدام وعده فتح یک روزه خرمشهر، سه روزه خوزستان و دو هفته‌ای ایران را داد، رویایش را کابوسی بی‌تعبیر کرد. سرهنگ علی قمری فرمانده داوطلب گردان دژ خرمشهر!
درباره اون روز ها چیز زیادی در دست نیست اما چندی پیش به نقل از قاسم محمدی جانباز جنگ که عضو گردان حبیب لشکر 27 محمد رسول الله بوده شنیدم که :
در دفاع از خرمشهر گردان دژ با 1500 نفر نیرو از 60 کیلومتر حفاظت می کرد. یعنی از شلمچه تا کوشک. نیروی دریائی با 623 تکاور ورزیده از سال 58 در خرمشهر حضور داشت و در دفاع از خرمشهر حماسه آفرید. دانشگاه افسری با 750 نفر در ایام دفاع حضور داشت. هوانیروز با 370 نفر در خرمشهر بود. در پایان دفاع از خرمشهر گردان دژ با 212 شهید نیروی دریائی و تکاوران با 72 شهید هوانیروز 12 شهید دادن .
ارتش عراق که در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ حمله خود را برای اشغال خرمشهر آغاز کرد، با دفاع شدید نیروهای گردان ۱۵۱ روبه‌رو شد. این دفاع یک ماه تمام و تا ۳۰ مهرماه ۱۳۵۸ ادامه یافت. گردان دژ که با حمله لشکر ۳ زرهی و تیپ ۳۳ نیروی مخصوص عراق روبه‌رو شده بود و همزمان با توپخانه و نیروی هوایی عراق، گلوله‌باران و بمباران می‌شد، ۳۰ شبانه روز در برابر نیروهای عراقی جنگید و از محدوده گسترده نوار مرزی و از جمله جاده ۱۷ کیلومتری شلمچه به خرمشهر دفاع کرد، تا مانع ورود نیروهای عراقی به خرمشهر شود.
شدت درگیری گردان دژ با نیروهای عراقی در این ۳۰ روز چنان بود، که فقط در هفته اول جنگ، پنج بار فرماندهی این گردان به دلیل کشته یا مجروح شدن فرماندهان، تغییر کرد. نام آن پنج فرمانده که یکی پس از دیگری کشته یا مجروح شدند؛ سرهنگ جاموسی، سرگرد چهارمحالی، سرگرد شاهان، سروان کبریایی و ستوان گیوتاج بود، که این آخرین فرمانده در واقع پزشک گردان و افسر وظیفه بود، که در نبود فرماندهان بالاترش مجبور شد فرماندهی گردان را برعهده بگیرد. در این دفاع ۳۰ روزه از ۱۹ افسر گردان ۱۵۱ دژ، فقط یک افسر به نام سرهنگ علی قمری زنده ماند ،کتاب باغ سوخته به تألیف علیرضا پوربزرگ وافی، مجموعه‌ای از خاطرات سرهنگ علی قمری از دوران دفاع مقدس و اشغال خرمشهر به دست نیروهای بعث است
محقق: محمد شایان اسمعیل زاده
استاد راهنما : استاد علی‌اکبر حسنوند
دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز
دفاع مقدس( گردان دژ )
