
مدیریت استرس به عنوان ابزارها، استراتژیها یا تکنیکهایی تعریف میشود که دلهره را کاهش میدهند و تأثیرات منفی آن را بر سلامت ذهنی یا جسمی فرد کم میکنند.
برای کنترل استرس میتوان از تکنیکهای مختلفی استفاده کرد. این تکنیکها شامل راهبردهای ذهنی، عاطفی و رفتاری هستند. اگر کنترل استرس به طور منظم و در پاسخ به برخی رویدادهای استرسزای زندگی استفاده شود، رفاه بهتری را برای زندگی فرد فراهم میآورد.

راهکارهای مدیریت استرس، روش های موثر کاهش دادن استرس است که در زیر به برخی از آن ها اشاره شده است:
افرادی که تحت استرس و نگرانی هستند باید یاد بگیرید واکنش های طبیعی در برابر استرس مانند نشانه های جسمی استرس مانند اسهال، نشانه های روانی استرس مانند بی حوصلگی، نشانه های رفتاری استرس مانند پرخاشگری را از واکنش های که براساس عقاید غیر منطقی هستند تشخیص دهند.
افرادی که استرس دارند باید این نکته را در نظر داشته باشند در مورد رویدادهایی که نمی توانند آن ها را تغییر دهند یا ممکن است هرگز اتفاق نیفتد، نگران نباشند ؛ روی روش هایی برای حل و فصل کردن رویدادهای تحت کنترل خود تمرکز کنند.
افرادی که تحت استرس و فشار روانی هستند انتظار تغییر را در زندگی داشته باشند و آن را یک واقعیت غیر قابل انکار در زندگی بدانند به همین علت بسیاری از تغییرات غیرقابل پیش بینی در زندگی تاثیر هیجانی کمتری روی فرد خواهد داشت.
اگر افراد هدف های خود در زندگی را با توجه به توانایی ها، انگیزه ها و موقعیت و شرایط خود تعیین کنند کمتر دچار استرس می شوند چون استرس زمانی به وجود می آید که قدرت و توان مقابله شخص با موقعیت کمتر است و فرد نمی تواند از عهده آن شرایط برآید.
کسی که وضعیت جسمی خوبی دارد، هم از لحاظ جسمی و هم از لحاظ روانی بهتر می تواند با استرس برخورد کند. اگر فردی از لحاظ جسمی دچار بیماری باشد دیگر نمی تواند در برابر شرایط استرس زا طاقت بیاورد. در کل ورزش هایی که باعث اکسیژن رسانی بیشتر به بدن می شود، باعث کاهش استرس می شوند. در واقع تحرک باعث ترشح اندورفین که یک مرفین داخلی بدن است می شود، و باعث آرامش بدن می شود.
روش های آرمیدگی به تمرکز مجدد انرژی کمک می کند و راحتی جسمی استرس را کاهش می دهد. کلاس های آرمیدگی و کتاب های خودیاری در مورد مدیریت استرس و روش های کاهش و کنترل آن می توانند روش های ریلکسیشن یا تن آرامی را آموزش دهند.
علاوه بر روش های بالا در مورد مدیریت استرس، هنگامی که عصبانی هستید و دچار خشم هستید در پاسخ دادن صبر کنید ( اجازه دهید موقعیتی که باعث خشم شده است را بررسی کنید و بعداً جواب دهید.) برای کنترل خشم از رفتارهای منحرف کننده ذهن استفاده کنید ( مثلاً از شماره 10 به صورت معکوس شمارش کنید ) بعد از این که آرام شدید به حل مسئله بپردازید.
هنگام استرس و فشار عصبی دوستان، اعضای خانواده، همکاران و گروه های پشتیبانی سازمان یافته مانند روانشناسان، مراکز مشاوره بهزیستی و ... می توانند به افراد کمک کنند تا نحوه کنترل کردن موقعیت استرس زا را یاد بگیرید.
مدیریت استرس در سازمانها و کسب و کارها به طیف وسیعی از تکنیکها و روشهای درمانی اشاره دارد که هدف آنها کنترل سطوح استرس کارکنان است. به طور خاص، سازمانها میتوانند از روشهای زیر برای جلوگیری از استرس کمک بگیرند:
موقعیتهای شغلی را طوری طراحی کنید که برای کارکنان معنادار بوده و انگیزه ایجاد کنند و همچنین فرصتی برای آنها جهت استفاده از مهارتهای خود فراهم کنند. برنامههای کاری ایجاد کنید که با خواستههای کارکنان و اهداف سازمانی مطابقت داشته باشند.
بسیاری از سازمانها با دورکاری اجازه میدهند فشار موجود در محیط کار کاهش پیدا کند. حجم کاری کارکنان را زیر نظر داشته باشید تا مطمئن شوید که متناسب با تواناییهای آنها است. مشوقهای مالی و پاداشهایی را ترتیب دهید تا انگیزه کارکنان افزایش پیدا کند.
به عنوان یک مدیر سعی کنید به کارکنان در مورد مدیریت استرس آگاهی و آموزش دهید. برای این کار میتوانید از راهکارهای زیر استفاده کنید:
مانند دیگر عوامل استرسزا در زندگی، میزان مشخصی از استرس در محل کار ممکن است اجتناب ناپذیر باشد. با این حال، استرس بیش از حد ممکن است گاهی در محیط کار ایجاد شود. سازمان بهداشت جهان (WHO)، عوامل متعددی را عامل استرس در محل کار میداند، از جمله:
هر کسی میتواند استرس محل کار را تجربه کند. در زیر چند نکته کلیدی برای مدیریت استرس شغلی آورده شده است:
جلسات پیاده روی دقیقاً همان چیزی است که تصور میکنید. به جای برگزاری یک جلسه در یک دفتر شلوغ، جلسه را بیرون از فضا ببرید و در حین صحبت کردن راه بروید. برگزاری جلسات در خارج از اتاق به شما و دیگران اجازه میدهد تا هنگام بحث و همکاری، از هوای تازه، ورزش و آزادی برخوردار شوید. «طبیعت درمانی» نمونهای عالی برای کنترل استرس است.
کنترل خستگی ناشی از تصمیم به این معناست که تعداد تصمیماتی که باید در یک روز انجام دهید را تا حد امکان محدود کنید. این امر میتواند از طریق سادهسازی کلی زندگی کاری و تفویض بهتر وظایف اتفاق بیفتد. داشتن یک فرآیند رایج برای تصمیم گیری، اختصاص زمان بیشتر به خود برای تصمیمگیری و یادگیری جهت محدود کردن گزینههای قابل انتخاب خود مهم است.

1. یاد بگیرید که برنامه ریزی کنید.
آشفتگی، بی نظمی و عدم سازمان دهی در کارها و برنامه ها می تواند تولید استرس کرده، یا نقطه ای برای شروع آن باشد. در دست داشتن برنامه و طرح های متعدد که به صورت همزمان پیش می روند اغلب منجر به سردرگمی، فراموشی و احساس ترس از شکست طرح های نا تمام می شود. هر زمان که امکانش باشد طرح ها را یکی بعد از دیگری به انجام برسانید. به این صورت که طرحی را شروع کرده، روی آن کار کنید تا تمام شود.
2. محدودیت ها و ضعف های خود را بشناسید و آنها را قبول کنید.
بسیاری از ما برای خود اهداف دست نیافتنی، آرمان گرایانه و غیر منطقی تعیین می کنیم، در نتیجه هر قدر هم که کارایی و عملکرد ما بالا باشد یک نوع حس شکست یا عدم کفایت و صلاحیت در خود احساس می کنیم. این نکته مهم را نباید فراموش کنیم که ما هرگز نمی توانیم کامل و بی نقص باشیم.پس برای خود اهدافی تعیین کنید که دست یافتنی و قابل دستیابی باشند.
3. یاد بگیرید که در زندگی بازی، تفریح و سرگرمی داشته باشید.
شما هر از چند گاهی نیاز دارید که از فشار زندگی فرار کنید و به تفریح و سرگرمی روی آورید. صرف نظر از سطح توانایی و مهارتتان در بازی، سرگرمی ها و بازی هایی پیدا کنید که برایتان جذاب و لذت بخش باشند.
4. شخص مثبتی باشید.
از انتقاد و عیب جویی دیگران خود داری کنید.یاد بگیرید از چیز هایی که خوشتان می آید و دوستشان دارید و در وجود دیگران هست تمجید کنید.سعی کنید به صفات و خصوصیات خوب و پسندیده اطرافیانتان توجه نمایید.اطمینان حاصل کنید که برای خود ارزش قائلید و صفات خوب و ویژگی های برتر خود را تحسین می کنید.
5. یاد بگیرید که گذشت داشته باشید و دیگران و عقاید آنها را تحمل کنید.
تحمل نکردن دیگران و عقاید آنها منجر به یاس، ناکامی و عصبانیت می شود. تلاش برای فهمیدن این که واقعا مردم چگونه فکر می کنند و چه احساسی دارند می تواند باعث شود که شما آن ها را بیشتر بپذیرید. خودتان را نیز باور داشته باشید و از خطای خود چشم پوشی کنید.
6. از رقابت ها و چشم و هم چشمی های بیجا و غیر ضروری پرهیز کنید.
موقعیت هایی که در زندگی وجود دارد که جنبه رقابتی دارد و ما نمی توانیم از آنها اجتناب کنیم. درگیر شدن افراطی، می تواند ایجاد تنش و اضطراب شدید کند و ما را تبدیل به فردی پرخاشگر کند.
7. یاد بگیرید که روش شما برای استراحت و آرامش، منظم و عاری از داروی های آرام بخش و مسکن باشد.
مدیتیشن Meditation (مراقبه و تفکر)، یوگا یا هر نوع از فنون مربوط به آرامش ذهن را می توان از معلمان مربیان مختلف و روان پزشکانی که به صورت رسمی تایید شده اند و مجوز دارند فرا گرفت.
8. مشکلات و مسائل خود را در درون خود نگه ندارید.
یک دوست، یک مشاور یا یک روان پزشک پیدا کنید تا بتوانید آزادانه و به راحتی با او صحبت کنید. بیان احساسات و تنش های درونی خود به یک شخص درد آشنا و دلسوز می تواند به صورت فوق العاده ای مفید باشد.
9. تفکرخود را عوض کنید.
این که از نظر احساسی و هیجانی چگونه حس می کنیم بستگی به دیدگاه و فلسفه ما درباره زندگی دارد.
دگرگونی و تغییر عقاید یک فرآیند مشکل و پر زحمت است. دانش و آگاهی علمی در دنیای پیشرفته راهنمای ما در حیاتمان کمتر وجود دارد. هیج کس تمام جواب ها را ندارد اما بعضی جواب ها در دسترس اند.