چندقت پیش میکروفیکشنی نوشته بودم بنام ((همه چیز مرتبه)) که لپ کلام و مضمونش این بود که هیچ چیز مرتب نیست! و البته فقطوفقط همین. بدون هیچ جزییاتی که به چرایی مرتب نبودن اوضاع بپردازه. هرچند مزخرف ترین چیزی بود که میتونه نوشته بشه، ولی درس خیلی مهمی رو بهم یاد داد...
من اخیرا فهمیدم که اصولا آدمی هستم که اگر خودمو به حال خودم رها کنم، حالم به سمت بد بودن تمایل پیدا میکنه. من اینطوریم و شاید کسایی باشن که مثل من باشن یا نباشن. آدما باهم فرق میکنن. آدمایی هم هستن، برعکس من، که حتی اگه هیچ انرژیای واسه مدیریت کردن خودشون نذارن، باز هم حالشون خوبه، هرچند که اوضاع رو بحال خودش روی دنده خلاص رها کردن، اما بازم حالشون خوب میمونه. چون خیابونی که ماشینشونو توش میرونن شیبش روبه جلوعه!
شیب این خیابون واسه هرکس یهجوره. برا بعضیا سراشیبی، یسریا صاف، یسری سرازیریِ برعکس! و این گروه آخرن که باید حواسشون بیشتر جمع باشه.
چرا اینو میگم؟
چون اینا ممکنه با کمکاریای خودشون، ابتدایی ترین حق خودشون رو با دستای خودشون نابود کنن. ابتدایی ترین و واضح ترین حق یه موجود زنده چیه؟ زنده بودن!! زندگی کردن.
زندگی یعنی با حال خوب نفس کشیدن. آدمی که حالش خوب نباشه زندگی به کامش تلخ میشه. آرزو میکنه ای کاش زندگیم اینطوری نبود و جور دیگه ای بود و حتی شاید در وضعیتای وخیم آرزوی مرگ کنه! این آدم بشدت نیاز داره که یادش بیاد نقشش توی این دنیا چیه.
توی دنیا از همه چی میشه گذشت (هرچند که اکثرا نمیگذریم، حتی به قیمت ابتدایی ترین حقمون که زندگیه). میشه از پول، مقام، شهرت، مادیات و غیره وغیره گذشت ولی از زندگی نه. کسی زندس که حال غالبش، حال خوب باشه، نه حال بد.
آدما اکثرا به موفقیتای خیلی بزرگ نمیرسن، چرا؟ چون تلاش کافی نمیکنن. چرا؟ چون میترسن. میترسن که شکست بخورن. ولی این آدما اصلا و ابدا شایسته ی هیچ نوع سرزنشی نیستن. آدمی که میترسه آدمیه که زندس! مغزی که شکست خوردن، حالش رو بد میکنه و برای پیشگیری از این حال بد به نوعی مکانیسم دفاعی بنام ترس و اجتناب رو میاره، یعنی میدونه که اولویت اولش زندگیه، نه موفقیت به هر قیمتی. پس این مغز زندس و هرکس که اونو سرزنش کنه، انقدر همه چیو جدی گرفته که زده تو خاکی. هنوز نفهمیده خیلی چیزارو. باید خیلی از عقب تر به همه چی نگاه کنه تا کلیت ماجرا دستش بیاد. (بحث من اصلا و ابدا کوبیدن تلاش و ممارست در راه موفقیت نیست! بحث من اینه که ما این موفقیتا رو برای چی میخوایم؟ باری چیزی بجز زندگی؟ برای چیزی جز حال بهتر؟)
ولی...
فقط و فقط یچیز هست که ارزش تلاش کردن رو، به هر قیمتی، داره. اونم همون حفظ کردن حال خوبه. مخصوصا برای آدمایی که سراشیبی جاده به سودشون نیست! جاده هرکسی همون ویژگیای ذاتی و انتسابی اون فرده که شخصیتش رو میسازه. پس دست خودمون نبوده که سراشیبیمون اینوریه یا اونوری. جای غر زدن هم نداره بنظرم. همینه که هست...
اگر سراشیبی جاده به پشتمونه، دیگه دنده خلاص جواب نیست. دیگه اون جاییه که باید اون تلاشه رو بزاریم وسط. تلاش به هر قیمتی. نمیگم حتما گازو تا تهش پر کن که برسی به حد پرواز! ولی دیگه تهتهش دنده یک رو سرگاز برو که حداقل چپکی نری مسیرو! این همون حداقل تلاش لازمیه که گفتم. همون فقط و فقط یکچیزیه که ارزش تلاش رو داره. اگر رو هیچی تمرکز نداری و براش تلاش نمیکنی، حداقل واسه اینیکی یه تلاشک ریزی بکن. از شانسی که آوردیم اینه که دست و پا کردن حال خوب، جای بهونه نداره و هزینه خاصی هم نداره. میگن با حداقل چیزایی که داریم هم میشه خوشحال زندگی کرد، هرچند درظاهر شعاریه ولی بنظرم تقریبا درسته.
از طرف دیگه اون دسته از آدما که شیب جاده خوشبحالشونه! هزاران هزارتا آدمن که ماشین مغزشون روی دنده خلاصه و آروم و ماجراجویانه جولو میرن. حالشون هم خوبه. اینا هم زندگی میکنن. پس دیگه فرق آنچنان فاحشی نداره بقیه چیزا چطوری پیش بره. (البته این دسته از آدما باید عمیقا درک کنن که به رسالت زندگی، که همون زندگیه، کمابیش رسیدن، باید یادشون بمونه که نباید موقعیت روحیشون رو فدای چیزایی بکنن که در اولویتای خیلی پست تریه!)
و البته جا داره به یسری آدمای کمیاب خداقوت گفت. اونایی که حالشون خوبه هیچ، نه تنها رو دنده خلاص هم نیستن، بلکه با دنده پنج و سرعتای فضایی همه جاده های موفقیت رو تندتند طی میکنن و حالشو میبرن.
خداقوت آدم حسابی :)