
بعد از مدت کوتاهی که به ورزش بوکس میپرداختم،متاّسفانه از این ورزش زده شدم و دیگه از شنیدن اسم باشگاه و مربی و هر کوفتی که در این مورد باشه بدم میاد.
اما از اونجایی که حالا یک فیزیکدان شدم،گفتم بیام از این سوژه برای آموزش موضوعات علمی استفاده کنم؛چون هم خودم بوکسور بودم و هم با قوانین فیزیک آشنا ام،میتونم خیلی خوب فیزیک پشت اون نبرد گلادیاتور ها در رینگ رو براتون شرح بدم.با من همراه باشید.
برخورد در فیزیک چیه؟
زمانی که شما میخواید یک نیروی خالصی به یک جسم وارد کنید،باید برای این کار زمان صرف کنید.حالا اگر که زمان این کار رو به صورت فر آیند حدی(که قبلا توی یک نوشته ی دیگه مفهوم حد و فرآیند حدی رو توضیح دادم)کم بکنيد،حل دادن شما میشه،بر خورد.
در واقع تفاوت ضربه و حل دادن،در زمان بین اونهاست.ضربه در زمان بسیار کمتری منتقل میشه. (این تعریف خیلی کلی و ساده است،ولی برای این توضیحات کافیه)
بوکسور ها برای اینکه بتونن بازه ی زمانی ضربه رو کوتاه بکنن باید ماهیچه های خودشون رو کاملا شل بکنن.
چرایی این قضیه بر میگرده به بحث های فیزیولوژی و علوم ورزش؛در حقیقت برای اینکه شما بتونید دست تون رو <<پرتاب>>کنید باید عضلات تون رو قبل،حین و بعد از پرتاب کاملا شل بگیرید.در علوم ورزش هم بین حرکات ماهیچه ها،در صورت انتقال ناگهانی نیرو توست ماهیچه و انتقال آهسته ی نیرو تفاوت وجود داره؛که به خاطر نداشتن تخصص نمیخوام وارد اون مسائل بشم.
برای اینکه شما بتونید حریف رو بی هوش کنید،باید یک جابجایی ناگهانی به سر حریف وارد کنید که در اثر اون،مغز شخص به دیواره ی جمجمه بر خورد کند(یعنی ضربه ی مغزی).
در فیزیک میدونیم،زمانی یک جابجایی(شتاب) رخ میده که یک نیروی خالصی به جسم وارد بشه(نیروی خالص یعنی چی؟صرفا در این حد فرض کنید که نیرو های دیگه نباید روی جسم اثر کنند).این همون قانون دوم نیوتن است:

یعنی نیروی خالص=جرم جسم×شتاب جسم
(اینجا منظور از شتاب،اینه که سر حریف از حالت سکون شروع به حرکت کنه)
حالا یه مفهوم جدید فیزیکی:تکانه!
تکانه یک کمیت فیزیکی برای یک جسم در حال حرکته.
در واقع تکانه ی یک جسم در حال پرتاب(مسل مشت)یعنی حاصل ضرب جرم اون جسم در سرعت حرکت اون.
از طرفی رابطه ی بین شتاب و سر عت رو میدونیم؛که شتاب میشه تغییرات سرعت در یک بازه ی زمانی.
جایگذاری این دو رابطه در قانون دوم نیوتن،نتیجه میگیریم که نیروی خالص وارد بر جسم با با تغییرات تکانه ی اون جسم رابطه ی مستقیم و با مدت زمانی که این تغییرات تکانه رخ میده،رابطه ی عکس داره.توی این تصویر روابط ریاضی تمام این صحبت هارو به صورت دست نویس براتون آوردم(اولش میخواستم از کد LaTex استفاده کنم ولی بلد نبودم چطور توی ویرگول میشه این کار رو کرد).اگه با ریاضیات مشکل دارید میتونید بیخیال این تصاویر بشید.

در واقع برای افزایش نیرویی که به سر حریف وارد میکنیم،یا باید شتاب بیشتری به دستمون بدیم_یعنی در مدت زمان کمتر سرعت بیشتری به دستمون بدیم_ یا جرم دستمون رو بالا ببریم یا مدت زمان تماس بین مشت خودمون با سر حریف رو کم کنیم.
خوب،بالا بردن جرم دست که...زیاد عملی نیست.
راهی نداریم جز اینکه سرعت دستمون رو بالا ببریم(فکر کردن به زمان تماس وسط مبارزه بوکس هم کار زیاد راحتی نیست.)
حالا اینجا دوتا کمیت داریم که با تغییر سرعت، اونها هم تغییر میکنند.یکی انرژی جنبشی مشتمونه و یکی هم کمیتی هست به اسم<ضربه>.
اینجا نمیخوام به توصیف دقیق مفهوم ضربه توی فیزیک بپر دازم،ولی در این حد بگم که ضربه به معنای تکانه ی منتقل شده به صورت حریفه که مستقیم برابر با تغییرات تکانه میشه.( یا به عبارت دقیق تر،وقتی سرعت مشتمون رو تغییر میدیم تکانه ی اون تغییر میکنه و تغییر تکانه_ که مستقیما به سر حریف منتقل میشه_ باعث وارد شدن ضربه به سر حریف میشه.)
با افزایش سرعت هر دوی این کمیت ها هم افزایش پیدا میکنن،ولی :
افزایش انرژی جنبشی باعث اثرات سطحی میشه(مسل خون مردگی یا کبودی صورت،که اینجا زیاد به درد ما نمیخوره).
●افزایش ضربه باعث اثر عمیق روی مغز حریف میشه(یا به بیان دیگه،باعث ضربه مغزی میشه که اینجا ما دنبالشیم).


در حقیقت افزایش سرعت اگرچه اثر مستقیمی روی کارایی ضربه ی ما داره ولی افزایش سرعت ضربه کار چندان راحتی نیست.
یکی دیگه از کار هایی که میتونه باعث افزایش ضربه بشه(اینجا منظورم مفهوم فیزیکی ضربه است)افزایش جرم موثر مشت ماست.جرم موثر هم یعنی مقدار جرمی که میتونیم بگیم داره همراه با مشت ما به هدف برخورد میکنه.(تعریف خیلی کلی است و تعریف علمی جرم موثر خیلی پیچیده تر است.)
در شرایط عادی جرم موثر ضربه(منظورم ضربه ی رزمی یه)،جرم دست ما(از مچ تا شانه)است؛که برای یک فرد بالغ این جرم حدود ۵_۶٪ وزن بدن شخصه.
اما میشه این جرم رو افزایش داد.چطوری؟
با چرخش بدن.در حقیقت شما میتونید با جابجایی یا چرخش شانه،کمر،لگن و حتی مچ پاهاتون؛کاری کنید که جرم موثر حمله ی شما از جرم صِرفِ دستتون بیشتر بشه.
البته نمیشه کاری کرد که اون جرم موثر برابر با جرم بدن خودتون باشه،ولی میشه با تغییر روش های ضربه مسل گذاشتن گام به جلو موقع ضربه ی مستقیم و یا...این جرم موثر رو افزایش داد.
_اینجا خوبه این رو هم توضیح بدم که؛این صحبت هایی که ممکنه توی فضای مجازی بشنوید،که میگن نیرو رو از زمین بگیرید بعد انتقال بدید به شانه و بعد مشتتون و...هیچ نمود فیزیکی درستی نداره و به هیچ وجه با قوانین فیزیک توجیه نمیشه.یه جیزیه که این روزنامه نگار های رزمی از خودشون در آوردن_
در مورد فیزیک ورزش های رزمی،خیلی بیشتر از این میشه صحبت کرد.
اگه ببینم که این نوشته مورد توجه قرار میگیره،یه نوشته ی دیگه هم در این مورد مینویسم.
تا بعد...👋.