اگر در بازار استیل تهران دنبال ورق نسوز گشته باشید، احتمالاً اصطلاح «استیل نسوز ۲۰ درصد» یا «۲۵-۲۰» را شنیدهاید. این اسمها از کجا میآیند و موقع خرید دقیقاً باید چه چیزی را بخواهید؟

در زبان بازار، «۲۰ درصد» معمولاً به مقدار نیکل اشاره دارد. گریدهای خانواده 310 حدود ۲۴ تا ۲۶ درصد کروم و ۱۹ تا ۲۲ درصد نیکل دارند؛ به همین دلیل به آنها «۲۵-۲۰» هم میگویند. این مقدار بالای کروم و نیکل باعث میشود لایه اکسید محافظ سطح فلز در دمای بالا پایدار بماند و ورق تا ۱۱۵۰ درجه در کار مداوم (در هوا) دوام بیاورد.
مشکل اینجاست که «۲۰ درصد» اسم یک گرید نیست. سه گرید 310، 310S و 314 همگی در این خانوادهاند و تفاوتشان در کربن و سیلیسیم است — همان چیزی که تعیین میکند قطعه شما جوشپذیر باشد یا نه.
استاندارد ASTM A240 که مرجع ورق، پلیت و کویل استیل است، از این خانواده فقط 310S را فهرست کرده است. 310S کربن پایینتری دارد (حداکثر ۰٫۰۸ درصد) و برای قطعاتی که جوش میخورند، انتخاب پیشفرض است. اگر در بازار به شما «ورق ۳۱۰» پیشنهاد شد، بپرسید دقیقاً کدام گرید است و روی گواهی کیفیت (سرتیفیکیت) چه نوشته شده.
یکی از رایجترین اشتباهها در استعلام، شماره 1.4841 است. این شماره معادل 314 (گرید پرسیلیسیم) است، نه 310S. معادل اروپایی 310S شماره 1.4845 است. اگر نقشه یا سفارش شما با شماره اروپایی آمده، هم نام AISI و هم شماره EN را در استعلام بنویسید و هر دو را با سرتیفیکیت سفارش تطبیق دهید.
حداکثر دمای کار: اگر کار مداوم زیر ۱۰۹۵ درجه است، 309S اقتصادیتر است و نیازی به 310S ندارید.
جوش میخورد یا نه: برای قطعه جوشی، 310S.
جو کوره: در جو کربورهکننده (مثل کوره عملیات حرارتی) و برای قطعه جوشنخورده، 314 گزینه بهتری است.
مدت ماندن در ۵۰۰ تا ۹۵۰ درجه: ماندن طولانی در این بازه میتواند فاز سیگما ایجاد کند و قطعه پس از سرد شدن شکننده شود. این را پیش از سفارش به فروشنده بگویید.
ورق نسوز اگر گرید اشتباه باشد، معمولاً در اولین دوره کار در کوره خودش را نشان میدهد — و آن موقع هزینه تعویض بسیار بیشتر از قیمت ورق است. همراه هر سفارش، سرتیفیکیت کارخانه سازنده را بخواهید و ترکیب شیمیایی آن را با گرید سفارش مقایسه کنید.
