هيچ سقوطي به شدت كفر براي انسان نيست، كما اينكه هيچ عذابي به شدت عذاب كافر نيست.
غفلت از مرگ و آخرت، ميتواند موجب كفر يا بقاء در آن بشود.
«وَ اقْتَرَبَ الْوَعْدُ الْحَقُّ فَإِذا هِيَ شاخِصَةٌ أَبْصارُ الَّذِينَ كَفَرُوا يا وَيْلَنا قَدْ كُنَّا فِي غَفْلَةٍ مِنْ هذا بَلْ كُنَّا ظالِمِينَ» (انبیاء ـــ 97)
«و وعدهی حق الهي (در بارهی قيامت)، نزديك شد. پس ناگهان چشمان مردم كافر از شدت ترس و اضطراب، خيره ميماند و فرو بسته نميشود. ميگويند: اي واي بر ما كه به امور دنيا مشغول شديم و از اين روز غافل گشتيم و در بارهی آن نينديشيديم. بلكه با معصيت خدا و پرستش غير خدا ظلم كرديم.»
يعني: اي كاش از روز قيامت غافل نبوديم كه چنين به بدبختيهاي ناشي از كفر دچار شويم.
يعني: اگر از روز قيامت غافل نبوديم، كافر نميشديم.
این احتمال هست که کفر در این آیه کفر اعتقادی و اخلاقی و عملی هر سه باشد.
این دین گریزیها و پشت کردنها به خدا و رسول و اهل بیت علیهم السلام که به وفور میبینیم و مسیحیان و یهودیان و دیگر مردمانی که کلمه ی کفر شاملشان میشود و اهل تسنن که ابا میکنند بگویند علی علیه السلام جانشین واقعی رسول خدا صلی الله علیه اله بوده و کسانی که حکومت اسلامی را برنمیتابند ریشه همه یا قریب به اتفاق این ها غفلت از مرگ هست و راه هدایت اینها هم یاد مرگ و قیامت هست. پشت میکنند به اخلاق الهی و ترجیح میدهند اخلاق شیطانی را بر اخلاق الهی و این کفر عملی که دوست دارد با گناه دل امام زمان علیه السلام را به درد آورد و خود با دست خود و با اختیار خود جهنم را و عبودیت شیطان را برگزیند اینها همه دستاورد فراموشی مرگ و معاد و ترجیح دنیا بر آخرت است.
فرمود عزّ و جلّ:
"و الذین کفروا اولیاؤهم الطاغوت یخرجونهم من النور الی الظلمات اولئک اصحاب النار هم فیها خالدون" "و کسانی که کفر ورزیدند سرپرستانشان طاغوتها هستند. آنها را از نور خارج و به تاریکیها سوق میدهند. آنها اهل جهنم بوده و در آن جاودانند."
میگویم شاید شامل حال کسانی بشود که با نور همراهی کردند اما ظلمات را بر نور برگزیدند. در مملکتی که نایب امام زمان علیه السلام و فقیه یعنی یک عالم بزرگ با مدیریت قوی مردم را به نور دعوت میکند این رو ببین که عامداً از نور به طرف ظلمت میرود. "قد تبین الرشد من الغیّ" راه درست که آشکار است. تو خودت رو به کوری زدی. یا با یاد مرگ بینا شو یا مرگ چشمهاتو باز میکنه.
چقدر این ادعیه مأثوره بیدار کننده هستند و چقدر ما محتاجیم به خواندن آنها با حضور قلب و درک معانی!
در مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی رحمة الله علیه میفرماید:
"دعای شریفی که در نماز وتر خوانده میشود. علامه مجلسی در بحار آن را از کتاب "اختیار" نقل نموده. فرموده: میکشی دست خود را به جانب آسمان و میگوئی:...."
من دعا را با ترجمه مینویسم شاید کسی بخواهد آن را جلوی دیدش نصب و گاه گاهی آن را بخواند.
إِلَهِي كَيْفَ أَصْدُرُ عَنْ بَابِكَ بِخَيْبَةٍ مِنْكَ
ای خدای من! چگونه از درب تو با ناامیدی از تو باز گردم
وَ قَدْ قَصَدْتُهُ عَلَى ثِقَةٍ بِكَ
در حالی که با حال اعتماد به تو قصد تو را کردم
إِلَهِي كَيْفَ تُؤْيِسُنِي مِنْ عَطَائِكَ
ای خدای من! چگونه مرا از عطای خود مأیوس کنی
وَ قَدْ أَمَرْتَنِي بِدُعَائِكَ
در حالی که امر کردی مرا به صدا زدنت
صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
درود فرست بر محمد و آل محمد
وَ ارْحَمْنِي إِذَا اشْتَدَّ الْأَنِينُ
و رحم کن به من آن هنگام که ناله ی جانسوز، شدید شود (ناله دیگران به خاطر رسیدن مرگ من)
وَ حُظِرَ عَلَيَّ الْعَمَلُ
و عمل از من منع گردد (زمان مرگ وقت عمل و اطاعت از خدا به پایان میرسد.)
وَ انْقَطَعَ مِنِّي الْأَمَلُ
و آرزو از من منقطع شود (عمری نمانده تا در آن آرزو داشته باشم.)
وَ أُفْضِيتُ إِلَى الْمَنُونِ
و رسانده شدم به مرگ
وَ بَكَتْ عَلَيَّ الْعُيُونُ
و چشمها بر من گریه کردند
وَ وَدَّعَنِي الْأَهْلُ وَ الْأَحْبَابُ
و خانواده و دوستان از من خداحافظی کردند
وَ حُثِيَ عَلَيَّ التُّرَابُ
و بر من خاک پاشیده شد
وَ نُسِيَ اسْمِي
و اسمم فراموش شد
وَ بَلِيَ جِسْمِي
و جسمم پوسید
وَ انْطَمَسَ ذِكْرِي
و یادم از یادها محو شد
وَ هُجِرَ قَبْرِي
و قبرم مهجور و دورافتاده شد
فَلَمْ يَزُرْنِي زَائِرٌ
پس هیچ زائری مرا زیارت نکرد
وَ لَمْ يَذْكُرْنِي ذَاكِرٌ
و هیچ کس مرا یاد نکرد
وَ ظَهَرَتْ مِنِّي الْمَآثِمُ
و گناهانم آشکار شدند
وَ اسْتَوْلَتْ عَلَيَّ الْمَظَالِمُ
و مظالم بر من چیره شد
وَ طَالَتْ شِكَايَةُ الْخُصُومِ
و شکایت دشمنان طولانی شد
وَ اتَّصَلَتْ دَعْوَةُ الْمَظْلُومِ
و دعای مظلوم بر علیه من پیوسته شد (یعنی در این مواقع به من رحم کن)
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
خدایا! بر محمد و آل محمد درود بفرست
وَ أَرْضِ خُصُومِي عَنِّي بِفَضْلِكَ وَ إِحْسَانِكَ
و دشمنانم را از من راضی کن به فضلت و احسانت
وَ جُدْ عَلَيَّ بِعَفْوِكَ وَ رِضْوَانِكَ
و بر من جود کن به سبب عفوت و رضوانت
إِلَهِي ذَهَبَتْ أَيَّامُ لَذَّاتِي
ای خدای من! ایام کیفها و لذتهای من رفت
وَ بَقِيَتْ مَآثِمِي وَ تَبِعَاتِي
و باقی ماند گناهانم و تبعات گناهانم
وَ قَدْ أَتَيْتُكَ مُنِيباً تَائِباً
و نزد تو آمدم در حالی که انابه کننده و توبه کننده هستم
فَلَا تَرُدَّنِي مَحْرُوماً وَ لَا خَائِباً
پس مرا در حالی که محروم و ناامید هستم رد نکن
اللَّهُمَّ آمِنْ رَوْعَتِي
خداوندا! به ترسم و فزع و بی تابیم ایمنی بخش
وَ اغْفِرْ زَلَّتِي
و لغزشم را بیامرز
وَ تُبْ عَلَيَّ إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ
و بر من بازگشت کن. همانا تو بسیار بازگشت کننده و رحم کننده هستی.
تازيانهای از آتش
روايتی از حضرت عيسی علیه السلام نقل شده است. در اين روايت میخوانيم: حضرت به اذن خدا جوان مرده ای را که هنوز آب قبرش خشک نشده بود، زنده فرمود. جوان وقتی زنده شد، بسيار شکسته و بینشاط و خسته می نمود. گويي چندين سال است که سر به تيره ی تراب نهاده است. حضرت عيسی علیه السلام از او پرسيد: چه مدت است که جان سپرده ای؟
گفت: چندين هزار سال. سپس پرسيد: پس از مرگ بر تو چه گذشت؟
جوان گفت: وقتی مرا به خاک سپردند، نکير و منکر آمدند و از من سئوالاتی کردند. چون نتوانستم جواب دهم، مرا تازيانه ای زدند که قبرم از آتش پر شد و تا حال مي سوختم!
حضرت دگر بار پيرمردی را که ساليان دراز از مرگش مي گذشت و نشاني از قبرش به جای نمانده بود به اذن خدا زنده کرد. وقتی زنده شد، بسيار بانشاط، جوان و باجمال جلوه کرد. حضرت از او پرسيد: چند وقت است که چهره در نقاب خاک کشيده ای؟
پيرمرد گفت: هم اکنون. و تا مُردم مرا به خاک سپردند. نکير و منکر آمدند و از من سئوالاتی کردند. چون جواب دادم، باغی از باغ های بهشت بر من نمايان شد . . . . در همان جا بودم که مرا احضار فرموديد.