من دوبرابر شدم. از 19 هزار سال اول تا 44هزار سال چهارم.
به چه امیدی پشت کنکور ماندم؟ نمیدانم، فقط میدانستم که میتوانم. هنوز هم فکر میکنم میتوانم.
بله باید همان سال اول کولهام را روی دوشم میانداختم و رشتهای مثل بهداشت عمومی که درآمدی خوبی هم دارد انتخاب میکردم و سراغ ادامهی زندگیام میرفتم. یک دلیلش این بود که رضایت و خوشحالی خانواده برایم مهمترین چیز بود. اولین واکنششان به رتبهی 19 هزار این بود که:« با این رتبه که پزشکی قبول نمیشوی!» خب این جمله مثل پتک روی سر من برخورد کرد.هنوزم که هنوز است به آنها میگویم شما مرا راهنمایی کردید که باز هم آزمون بدهم میگویند:«خودت خواستی! کسی مجبورت نکرد!» مگر من عقل تصمیمگیری و شجاعت مقابله کردن با خانواده را داشتم که جلوی شما بایستم و بگویم نه نمیخواهم؟ اصلا این هم هیچ. من از کجا میدانستم که با رتبهی 19 هزار هم میتوان شغلی داشت که فقیر و بدبخت و سوفور(با احترام به همهی رفتگرهای عزیز، مادرم همیشه وقتی کمی از درس خواندن فاصله میگرفتم به من میگفت: آخرش یه سوفور بدبخت میشی!)
ار بهمن ماه اتفاقات مختلف و عجیب و سختی برایم رخ داد. آنقدر سخت که تمام عزت نفسم را نابود کرد و تا الان احساس تهی بودن دارم. شوق و ذوقی که برای پیشرفت و یادگیری داشتم به یک باره توسط آن شخص از بین رفت. به یکباره فرو ریختم. این برای انسانی ضعیفی مثل من اینقدر بزرگ تلقی میکند یا برای همه همینطور است؟
به خیالم داشتم آیندهام را میساختم اما به گمانم نتوانستم از سیمخاردارهای میل و خواستههای دل رد شوم. به چه گندآبی تبدیل شدهام. خودم هم نمیدانم چرا اینطور شدهام. با خودم و زندگیام چه کردهام؟ همه چیز را خراب کردم طوری که با هیچ جملهی همدلانه و امیدوارانهای نمیتوانم از جا بلند شوم. به گمانم تمام جملاتی مثل «فلانی مغلوب شرایط و محیطش نشد» و «بهمانی نگذاشت جبر روزگار یا تربیت برایش تصمیم بگیرد و تغییر را پی گرفت» همهاش کشک است. شاید هم اشتباه میکنم و به قول نادر ابراهیمی:«ما وقتی در برابر چنان لحظهی غولآسا و تعیین کنندهای قرار میگیریم، به جای بازگشت و از نو ساختن، عکس العملهای منفی متفاوتی نشان میدهیم.» یا «بعضیها میروند و بیآنکه هرگز به پشت سر خود نظری بیندازند و بعضیها در بیست و پنج_شش سالگی و بعضیها حتی در شصت_هفتاد سالگی جرئت و قدرت آن را پیدا میکنند که محاکمهای درونی ترتیب بدهند و به حساب خود برسند. بستگی دارد به شرایط، محیط رشد، جهت حرکت و یک ضربهی تصادفی، و کمتر کسی هم متاسفانه در این لحظهی عظیم یکباره از جای میجهد و به نو آفرینی زندگی خویش میپردازد و چیزهایی را جبران میکند.»
من به چه نوآفرینی روی بپردازم آقای نادر ابراهیمی؟ به چه امیدی از جای بجهم؟ کسی که از پس کنکور بر نیامده چطور میتواند آیندهای خوب داشته باشد؟(هرچقدر هم کسی بگوید کنکور حرفهای شده و تو نباید خودت را سرزنش کنی.) کجا بروم؟ چه بخوانم؟ مثلا کسب و کار راه بیندازم؟ با کدام پیش زمینه با کدام علم؟ کسی که چهار سال فقط سرش در کتابهای علوم تجربی دبیرستان بوده چه چیزی برای ارائه به جامعه دارد؟ تازه نمیخواهم بگویم که خانوادهای دارد که پول برای کتاب و دوره و مهارت آموزی نمیدهند و پایشان را در یک کفش کردهاند که این چند سال زیاد برایت خرح کردهایم وقتی فایده ندارد دیگر برای چیز دیگری هم پول نمیدهیم. نمیخواهم اینها را بگویم!
به چه دردی میخورد رشتهای که وقتی نه بازار کار دارد و نه درآمد؟ به چه دردی میخورد که مادرت بیاید بگوید:« تو مدرسهی نمونه دولتی بودی این کارها چیست که انجام میدهی؟ به چه دردی میخورد؟ بیا برو کارمند جایی بشو حداقل کمی به ما در مخارج و قسطهای خانه کن!»
من حتی نمیتوانم مثل خیلی ها همینطوری رشتهای انتخاب کنم و به دانشگاه بروم. زیرا نمیدانم واقعا برایم مناسب است یا نه؟ زیرا باید بفهمم کجا باید باشم؟ کجا برایم مناسب است؟ کجا باشم هم خودم راحتم و آدمهایی که با آنها در ارتباطم؟ کجا باشم میگویم این همان جاییست که میخواستم یا حداقل در آیندهاش میتوانم باشم... و حتی نمیتوانم فقط مصرف کننده و تماشاچی باشم.
اشتباه نکنید کمالگرایی یا ایدهآل گرایی نیست. من هنوز نمیدانم از چه چیزهایی تشکیل شدهام!
همهی اینها را نوشتم؛
اول برای اینکه با کسانی که رتبهی خوبی نیاوردند همدردی کنم و بگویم فکر نکنید دیگر انسان نیستید و باید از همه جا محو شوید و حق ندارید بگویید کنکور را خراب کردهاید و حق ندارید حرف بزنید و علاقهها یا تجربههایتان بگویید،
و دوم از اوضاع بنویسم و دست به قلم شوم و از این حشکسالی در بیایم
و سوم بگویم خوشحالم که امسال مثل سه سال اول فیلم بازی نکردم و ادای آدمهای بسیار ناراحت را درنیاوردم و همانطوری که همیشه دوست داشتم باشم بودم. کاملا منطقی و عقلانی با قضیه برخورد کردم زیرا فهمیدم که ناراحتی نه تنها فایده ندارد بلکه چرت است. اگر آدم ناراحت است خب تغییر ایجاد کند یا مسیر عوض کند یا به هرحال فکری کند و اگر ناراحت نیست باز هم فیلم درآوردن و دل خانوادهها راضی کردن معنی ندارد، چه بهتر که اگر نمیتواند تغییر ایجاد کند، بنشیند فکر کند که اگر تغییر نکند چه میشود یا اگر نمیتواند چس جه کار باید انجام بدهد.
یادم میآید سال اول نمیدانستم الان این رتبه بد است یا نه فقط گریه کردم چون میدانستم پزشکیای که مادرم دوست دارد قبول نمیشوم. خوذم نه ناراحت بودم و نه خوشحال دقیقا مثل سالهای قبلی زندگیام!
خوب است که چنین برخوردی داشته باشیم چه با رتبهی خوبمان و چه با رتبهی افتضاحمان.
به امید روزهای بهتر و فراتر از آن!
پ.ن: حقیقت را هم باید بگویم. گریههایم را کردهام. از این بابت که چرا نتوانستهام آنطور که مادرم میخواست باشم.