
امروز یک روز تقریباً سگی مثل خیلی روزهای سگیِ سال رو میگذرونم. روزهایی که حوصلهٔ زندگی کردن نداری و دلت فقط میخواد زندگی نکنی؛ دنبال یک اتفاق خوب، حتی ساده، میگردی تا از نفس کشیدن به «زندگی کردن» برگردی. اما همهچیز — کائنات، آدمها، اخبار — پر شده از خبرها و اتفاقهای بد. درونت سگی است و بیرون همهچیز سگی است؛ تهش میشه یک روز سگی که میتوانه کش بیاید به هفتهٔ سگی، ماه سگی و حتی سالِ سگی و عمرِ سگی.
امروز از آن روزهاست که حتی حوصلهٔ زندگی کردن ندارم. دلم میخواد بروم جایی که حتی روی این کرهٔ خاکی نباشد، از خودم دور باشم؛ مثلاً در کالبدِ کسی که حالش بهتره زندگی کنم، حتی برای ساعتی. دلم میخواد از زمین کنده شم — انگار هیچکجای این کرهٔ خاکی نیست که الآن بگم برم آنجا و حالم بهتر شه. بعضی ضربهها وقتی به صورت آدم میخوره چنان سنگیناند که هیچ چیز در عالم غیب و پیدا نمیشه اثرشان را از وجودت کم کنه. اخبار منفی یکی پس از دیگری میآیند و زندگی در بیامیدی مطلق فقط به پیش میرود؛ فقط به پیش میرود.
دلت یک خبر خوب میخواد، یک خبر رؤیایی. دلت کمی زندگی، کمی شادی، کمی امیدواری میخواد. یادم نیست دقیقاً درست یادم مانده یا نه، اما در دوران دبیرستان در یکی از کتابهای دینی نوشته بود که یکی از بزرگترین گناهانِ انسانی، ناامید شدن است. من دلم میخواد خودِ خدا یک نگاهی جمعی به حال و روز این روزهای زمین بیندازد؛ ببینه خودش میتواند امیدی به چیزی داشته باشد یا نه.
جالبه که تمام داستانها و فیلمهای پرفروشِ دنیا بر اساس همین امیدهای واهی پرفروش میشوند: همیشه در قصهها خیر بر شر پیروز است و پایانِ شب سیه سفید میشود. اما روزگار برای هر فردی اینطور نیست. آدمها ممکن است تا پایانِ راه در سیاهی بمانند؛ ممکن است هیچ خیری بر هیچ شری پیروز نشود. قشنگی ماجرا اینجاست که توی قصه ها تمیز دادن خیر از شر خیلی راحته و تو با نویسنده میتونی همسو بشی و خیر رو از شر تفکیک کنی. در زمانهای هستیم که تمیز بین خیر و شر کار هر کسی نیست، و هر کسی با هر تواناییِ سخنوری و دوربینِ زیباسازی میتوانه خیر را با شر عوض کند و همهٔ ما همراهش شویم و فکر کنیم در مسیر خیریم، در حالی که شرِ اصلی همان مسیری است که پا گذاشتهایم. چه بسیار انسانها که تا لحظهٔ مرگ در مسیری هستند که شرِ مطلقِه و بیآگهی از پشتِ صحنهٔ روزگار، دارِ فانی را وداع میکنند.
برای همین هم این سؤال هر روزِ من است: نیکیای که دنبالش هستی درسته یا غلط؟ باوری که بر آن زندگیات را شکل دادهای درست است یا نه؟ به نظرم خوبه آدم بعضی وقتها از سمت و سوی دیگری هم به باورهاشون بنگرند؛ با شک به باورها نگاه کند و ببیند آیا با آن شک هم میتواند آن باور را در قلبش نگه دارد یا نه. گاهی لازم است مسیرِ درونت را از بالا نگاه کنی و ببینی این مسیری که رفتهای چه برایت داشته و آیا لازم است ادامهاش بدهی یا نه.
و خوب این کار سختی ست؛ پذیرشِ اشتباه در سطحی عمیق به وسعتِ باورِ زندگی آسان نیست و کمی شجاعت و درک میطلبد. دلم عرفان میخواهد، دلم نگرشِ دیگری به هستی میخواهد؛ دلم میخواهد بروم و جهان را فراتر از روزمرگی کشف کنم. اما مگه خبرهای بد اجازه میدهند؟ مگه قیمتِ سکه و دلار و طلا و مسکن و ماشین و کوفت و زهرمار اجازه میدهند؟ مگه این ناامیدیِ جمعی که تا عمق جانِ تکتکِ ما نفوذ کرده، اجازه میدهد؟
انقدر سطحِ ناامیدی در من بالاست که حتی نمیتوانم روزمرگی کنم؛ چه برسد به یک لیوان چای، سیگاری و افقی که بتوان در آن در عالم دیگری غرق شد.
نمیدانم آیا به این متن بازمیگردم یا نه، نمیدانم چه کسی و چه زمانی و در چه حالی این نوشته را خواهد خواند؛ اما این قطعه را برای تو که الآن این متن را میخوانی مینویسم: دلم میخواهد وقتی این متن را میخوانی، سرشار از امید باشی و ناامیدیِ من برایت بیمعنی باشد. دلم میخواهد اصلاً نتوانی این متن را درک کنی، یا شاید حتی برایت بیمعنی باشد — یعنی که حالت پر از شور و شوقِ زندگی باشد.
دلم میخواهد مثلِ یک خانمِ شصت-هفتاد ساله برایت جملههایم را با «الهی » شروع کنم؛
الهی که تو در عمرت هرگز روزگارِ ما را تجربه نکنی و فقط در کتابهای تاریخی بخوانی که چه بر سر قومی پر از شور زندگی آمد. چه بر سر آرزوهای برباد رفته ی نسلی آمد. آرزو دارم زمانه فرصتِ رشدِ فردی به تو بدهد و گرفتارِ ناامیدیِ جمعی نشوی.
