با تولید و استفاده از آهن آلات جهت برطرف کردن خیلی از نیازها و نقص های آن مثل شکننده بودن، در طول زمان عناصر دیگری به ترکیبات این ماده افزوده شدند و آلیاژ های جدید آهن را به وجود آوردند. با به وجود آمدن این آلیاژها می توان به طور قطع به یقین گفت که از آهن در حدود 90 درصد قطعات ماشین آلات و سازه های اصلی و مهم ساختمان ها را تشکیل دادند. بنابراین آهن با آلیاژهای که دارد و با اشکال مختلف توانست به نیازهای مختلفی پاسخ دهد. در کل آهن آلات ساختمانی را می توان در دسته های زیر تقسیم بندی کرد.
یکی از امتداول تربن انواع آهن آلات ساختمانی فولاد کربنی ساده به کار رفته در ساخت و سازهاست، که به آن فولاد نرم نیز گفته می شود. فولادی بسیار محکم و با دوام است و استحکام ساختمان را تضمین می کند. فولاد کربنی به دلیل استحکام بالا، کاربرد بسیار وسیعی در ساخت و ساز دارد. انعطاف پذیری آن بسیار زیاد است و هنگام خم شدن ترک نمی خورد ، و به این دلیل است که می تواند بلایا و فجایعی مثل زمین لرزه را تحمل کند، بدون اینکه باعث ایجاد ترک در ساختار فلزی ساختمان شود. انعطاف پذیری مهمترین ویژگی فولاد کربنی است. ساختار فلزی بنا به ندرت در معرض خطر ریزش یا تخریب به هر شکل آن قرار می گیرد. این نوع فولاد می تواند در برابر هر نوع بلایی مقاومت کند و از مقاومت کافی برخوردار است که بتواند جان سکنه خود راحفظ نماید. سایر مصالح ساختمان چه بسا بسادگی فرو ریزند یا در هم شکنند، ولی نه ساختار فولادی آن، و فولاد کربنی به قدر کافی مستحکم هست که مشکلات عمده را از سر بگذراند.
فولاد نرم یا کم کربن طبعا میزان کربن کمتری نسبت به فولادهای با کربن متوسط و بالا دارد؛ چیزی بین حدوداً 5 تا 25 صدم درصد (0.05%-0.25%) کربن. اما البته برخی از دانشکده ها میزان کربن فولاد نرم را تا 0.45% هم در نظر می گیرند. چگالی آن هم 7.85 گرم بر سانتی متر است. درصد پایین کربن آن، این فولاد را به فلزی بسیار قابل پردازش تبدیل می کند، و همچنین قابلیت جوشکاری بهتر و آسانتری را به آن می بخشد.
البته برای افزتایش قابلیتهای مطلوب آن، عناصر شیمیایی دیگری نیز در ساخت این آلیاژ فولاد به کار برده میشوند که این بر خصوصیات فیزیکی – شیمیایی آن تأثیر گذاشته و محصول نهایی را برای استفاده مناسب تر می نمایند. از بین عناصری که میتوان در ترکیب شیمیایی این آلیاژ فولادی اضافه کرد، می شود ازکروم (Cr)، کبالت (Co) ، فسفر (P) ، گوگرد (S) ، و منگنز (Mn) هستند نام برد.
مثلا کروم خاصیت مقاومت در برابر زنگ زدگی ایجاد می کند و سختی ملایم فولاد را افزایش می دهد. در شکل خالص آن، فولاد نرم بر اثر اکسیداسیون به راحتی زنگ می زند. بر خلاف اکسید آهن ، فلز کروم در معرض جو یک لایه متراکم از اکسید کروم تشکیل می دهد که در نهایت از فولاد زیر خود در برابر حملات بعدی زنگ زدگی محافظت می کند.
مس نیز در مقادیر محدود مانند اکسید کروم عمل می کند. لوله های از جنس فولاد نرم را می توان برای مقاومت بهتر در برابر اکسیداسیون گالوانیزه کرد.
برای بهبود مقاومت در برابر فرسایش، مقاومت بالا در برابر انبساط و انقباض و یا مقاومت در برابر حرارت، میتوان عناصر دیگری را نیز در ترکیب فولاد نرم اضافه کرد.
خصوصیات چشمگیر فولاد نرم باعث استفاده روزافزون آن در صنایع مختلف شده، که البته ما در اینجا صرفاً به کاربرد آن در صنعت ساختمان اشاره کردیم. برخی از خصوصیات فیزیکی فولاد نرم به شرح زیر است:
قدرت و استحکام بالا، مقاومت بالا در برابر ضربه، شکل پذیری و قابلیت جوشکاری خوب، یک فلز مغناطیسی به دلیل ماهیت آهنی آن، قابلیت انعطاف پذیری خوب با امکان فرم دهی بصورت سرد.

نوع دیگری از آهن آلات ساختمانی فولاد میل گردی که بیشتر با نام فولاد آرماتوربندی یا فولاد تقویتی شناخته می شود، در صنعت ساختمان برای تقویت بتون و مصالح دیگر ساختمانی مورد استفاده قرار می گیرد.
این فولاد هم از مشتقات فولاد کربنی است، و عمدتا بصورت مفتول یا میلگرد آجدار که برجستگی هایی برای درگیر شدن مکانیکی بهتر در درون بتن روی آن ایجاد شده، در بازار موجود است. میل گرد بتن را به حالت فشرده نگه می دارد، و در انواع و گرید های مختلف که معمولاً با خصوصیات متفاوت برای مقاومت در برابر تسلیم پذیری و مقاومت در برابر کشش و انبساط ، با آلیاژها و ترکیب های مختلف شیمیایی، و درصد های گوناگون کشش پذیری، تولید می شود.
میل گرد در طول ها و قطرهای متنوعی در دسترس است ، اما از نظر متریال فقط شش نوع میلگرد متداول وجود دارد: اروپایی (آلیاژ کربن ، منگنز ، سیلیکون و غیره). فولاد کربنی (میلگرد اصلی “سیاه”) ؛ گالوانیزه اپوکسی روکش شده پلیمر تقویت شده با الیاف پشم شیشه (GFRP) ؛ و فولاد ضد زنگ انواع مختلف میلگرد هستند که هر یک نقاط قوت و ضعف خاص خود را دارند.

در ساخت اشکال مختلف آهن آلات و سازه های آهنی (قوطی، نبشی، تسمه و…) از فولاد سازه ای استفاده می شود. که دارای ترکیب، شکل های مختلفی هستند.
ترکیب
فولاد سازه ای هم نوعی فولاد کربنی است، به این معنی که دارای محتوای کربن تا 2.1 درصد از وزن خود است. بعد از آهن ، کربن مهمترین عنصر در فولاد کربن است. افزایش مقدار کربن در ترکیب فولاد منجر به ایجاد سختی و مقاومت بالا و البته شکل پذیری کمتر آن می شود. میزان کربن و سایر مواد به کار رفته در آلیاژ آنرا، بسته به نوع مصرف فولاد مورد نظر تعیین می کنند. فولاد کم کربن انعطاف پذیری بیشتر و شکل پذیری کمتری دارد، و فولاد های دارای درصد متوسط و بالا از کربن، شکل پذیری و انعطاف پذیریشان کمتر، و مقاومت و سختی شان بالا تر است.
شکل
فولاد سازه ای معمولاً در این اشکال (پروفیل ها) تولید و عرضه می شود:
تیر آهن: پروفیل دارای مقطع با شکل حرف لاتین I یا آن طور که در محاوره اصطلاحاً تیر آهنی می گوییم.
پروفایل پرلین: به این نوع، پروفیل های به شکل حرف Z هم گفته می شود.
نبشی: پروفیل شبیه حرف L یا اصطلاحاً نبشی از لحاظ شکل و سطح مقطع دارای دو ضلع عمود بر هم بوده و به دو صورت مرکب و منفرد در پروژه های ساختمانی کاربرد دارد.
ناودانی: . ظاهر ناودانی مانند حرف U انگلیسی است و به شکل یک دست در طول پروفایل قابل مشاهده می گردد.
تسمه یا شمش: به شکل یک مکعب مستطیل تو خالی است.
قوطی: یک مکعب تو خالی با چهار وجه و یال برابر است.
میله یا مفتول: قطعهای مدور شبیه یک لوله توپر است
پروفیل های HSS (سازه های توخالی با جداره نازک): به آنها البته SHS هم گفته می شود، و میتواند دارای اشکال مربع، مکعب مستطیل، یا مدور باشد (یعنی شامل همه اشکال تسمه، شمش، قوطی، میله)
و البته فولاد سازه ای دربر گیرنده انواع ورق و تیرچه نیز هست.
نکته: به دلیل شکل پذیری فولاد سازه ای، انواع اشکال، ضخامت ها و اندازه ها را می توان برای رفع نیازهای خاص ساختمانی توسط آن، سفارشی کرد.
همان طور که در بالا نیز اشاره کردیم میلگردها دارای انواع مختلفی هستند که در ادامه مقاله به آنها اشاره می کنیم:
از انواع دیگر آهن آلات ساختمانی میل گرد اروپایی است فقط قیمت و هزینه آن است. بیش از بقیه میل گردها در آن از منگنز استفاده شده ، در نتیجه نسبت به خم شدن کمترین مقاومت را در بین انواع میل گرد ها دارد. با اینکه کار کردن با آن آسان است ، اما معمولاً برای استفاده در مناطق زلزله خیز و یا پروژه هایی که میل گرد به کار رفته در آن باید از مقاومت بالایی برخوردار باشد، به هیچوجه قابل توصیه نیست.
متداول ترین نوع میل گرد از انواع آهن آلات ساختمانی است و در پروژه های مختلف از هر نوع و مقیاس، به استثناء چند مورد خاص، مورد استفاده قرار می گیرد.اما نقطه ضعف بزرگ این نوع میل گرد، مقاومت پایین آن در برابر زنگ زدگی است. پس از زنگ زدن این میل گرد ، دچار پوکی و باد کردگی شده و بتون اطراف خود را هم در محل زنگ زدگی خواهد شکست. برای شرایطی که ممکن است میل گرد در معرض رطوبت یا اشباع آب قرار داشته باشد ، گزینه های بهتری نسبت به ماین نوع میل گرد وجود دارد.
میل گرد روکش اپوکسی همان میل گرد فولاد کربنی (میل گرد سیاه) که روی آن با روکش اپوکسی پوشش داده شده و طبعا استحکام بافت آن با میل گرد فولاد کربنی یکی است، اما در برابر زنگ زدگی 70 تا 1700 برابر مقاومت بیشتر دارد. با این حال، پوشش اپوکسی آن فوق العاده آسیب پذیر است، و هرچه آسیب به پوشش بیشتر شود ، از مقاومتش در برابر زنگ زدن کم خواهد شد.
مقاوت میل گرد گالوانیزه در برابر زنگ زدن فقط چهل برابر بیشتر از میلگرد سیاه است ، اما آسیب پذیری پوشش گالوانیزه آن بسیار کمتر ازروکش اپوکسی است. به همین دلیل قیمت آن حدود 40 درصد گرانترازمیل گرد روکش اپوکسی است.
GFRP ترکیبی است تقریباً شبیه فیبر کربن. در نتیجه هنگام استفاده از GFRP ، امکان خم کردن این میل گرد وجود ندارد. با این حال در یک کلام، این میل گرد زنگ نخواهد زد، والسلام! از این حیث GFRP یک میل گرد بی نظیر برای بتون مسلح است. ولی البته قیمت آن حدود ده برابر میل گرد روکش اپوکسی برای هر کیلو گرم/تن است ، گو اینکه وزن حجمی آن بسیار سبک تر است ، و در نتیجه این تفاوت قیمت برای هر متر طول کار، عملاً بیشتر از دوبرابر نمی شود.
میل گرد فولاد ضد زنگ گرانترین نوع میل گرد و آهن آلان ساختمانی است؛ حدود هشت برابر قیمت میل گرد روکش اپوکسی. این یکی بهترین میل گرد موجود برای اکثر پروژه ها است. با این حال ، استفاده از میل گرد فولاد ضد زنگ در به جز مواردی استثنائی ، در اکثر قریب به اتفاق پروژه ها غیر مقرون به صرفه است. اما ، برای کسانی که دلیل لازم را برای استفاده از آن دارند ، میل گرد فولاد ضد زنگ 1500 برابر در برابر زنگ زدگی مقاوم تر از میل گرد سیاه است. از این حیث مقاومتش از همه ی میل گردهای مقاوم به زنگ بیشتر بوده، و از قابلیت خم پذیری نیز برخوردار است.