همانند بسیاری از مفاهیم ریاضی که کاربردهای فراوانی در حل بنیادی ترین مسائل زندگی دارند، بلاکچین نیز پلتفرم خاصی است که موجب تغییرات اساسی در کسب و کارها و نحوه عملکرد آنها شده است. برای درک درست از ماهیت رمز ارزها و چگونگی استفاده از این فناوری در دنیای امروز، پیشنهاد میکنیم که تا پایان این مقاله با ما باشید.

فناوری بلاکچین در یک جمله سیستمی است که برای ثبت اطلاعات و گزارش گیری از آن استفاده می شود. لازم است توجه داشته باشید که این سیستم به صورت رمزنگاری شده عمل میکند. زمانی بلاک چین مفهوم پیدا کرد که ارز دیجیتال بیت کوین نیز خلق شد. برای آشنایی با کاربرد عملی این فناوری و نحوه استفاده از آن در فناوریهای امروزه، ابتدا باید با مفهوم و تاریخچه پیدایش آن آشنا شویم. همچنین نحوه عملکرد پلتفرم بلاکچین را بدانیم و مانند هر سیستم اطلاعاتی دیگر، با مزایا و معایب استفاده از آن آشنا شویم. در این مقاله قصد داریم تا بلاکچین را به زبان ساده برای کاربران عزیز شرح دهیم و به بررسی 6 مورد از کاربردهای آن در دنیای واقعی و اثرات آن بپردازیم. پس با ما همراه باشید.
بلاک چین چگونه خلق شد؟
در فواصل بین سالهای 1991 تا 2007 دو شخص با نامهای استوارت هابر و اسکات استورنتا در حال فعالیت و کار بر روی مفهوم جدیدی به نام بلاکچین بودند و آن را به دنیا معرفی کردند. حدود یک سال بعد ، یعنی در سال 2008، ساتوشی ناکاموتو که به عنوان خالق بیتکوین از او یاد می شود، مقالهای منتشر کرد که در آن به معرفی یک سیستم پرداخت الکترونیکی همتا به همتا پرداخته بود . در این مقاله چگونگی تولید ارز دیجیتال که یک مفهوم نوظهور بود، شرح داده شده بود. همچنین عنوان شد که ارزهای دیجیتال با امنیت بالا و بدون دخالت بانکها و نهادهای دولتی قابل سرمایه گذاری و خرید و فروشند. در نهایت در سال 2009 بیتکوین به عنوان یک ارز جایگزین در بازار مالی جدید به جای بازار مالی سنتی معرفی شد. با واکنشهای مثبتی که از طرف عموم به این دنیای جدید نشان داده شد، اولین بلاک با عنوان جنسیس بر روی بلاکچین btc طراحی و معرفی شد.
بلاکچین چیست؟
به بیان ساده ، باید بگوییم که بلاک چین یک پایگاه داده است. این پایگاه وظیفه ثبت اطلاعات را داشته و یک تکنولوژی کاملا جدید در دنیای امروز محسوب میشود. این تکنولوژی تماما بر روی بستر اینترنت فعالیت نموده و بعد از معرفی آن تحولی عظیم در تاریخ مبادلات بشری ایجاد شد. نکته مهم در سیستم بلاک چین این است که اطلاعات ثبت شده و ذخیره شده بر روی این سیستم، در بین تمامی اعضای شبکه به اشتراک گذاشته خواهد شد . اما این اطلاعات به شکل پیچیده ای رمزنگاری می شوند که امکان دستبرد و ایجاد تغییر بر روی سیستم توسط کاربران را غیر ممکن میسازد. پس لازم است بدانید که امنیت نسبتا بالایی دارد و جایی برای نگرانی وجود ندارد.
در سیستم بلاک چین، اطلاعات تماما درون بسته ها یا بلاک هایی قرار میگیرد که به صورت یک زنجیره به هم متصل هستند.
بلاکچین با توجه به مفهوم این لغت به معنای زنجیره بلاک است.
مهمترین و اولین کاربرد سیستم بلاکچین، در تولید بیت کوین است. بلاکچین در سیستم بیت کوین، به ثبت و ذخیره اطلاعات کاربران می پردازد . هر بلاک در بلاکچین سیستم بیت کوین می تواند تا 1 مگابایت اطلاعات را در خود ذخیره کند. در سیستم بلاکچین هیچ نهاد یا شخصی قادر به کنترل بر اطلاعات بلاکها نیست. در واقع سیستم بلاکچین به صورت غیر متمرکز است.
ساختار بلاک چین چگونه است؟
همان طور که در قسمت قبل عنوان شد، بلاکچین دارای بلوکهای متعددی است که زنجیروار به هم متصل هستند. این بلاکها دارای اطلاعاتی از کاربران هستند.
این اطلاعات عبارتند از:
1. اطلاعات تراکنشهای انجام گرفته روی بستر بیت کوین که شامل اطلاعات آخرین خرید است.
2. هر بلوک قادر است تا یک هش را در خود ذخیره کند. این هشها کدهای مختص به اشخاص هستند و موجب تفکیک هر بلوک از بلوک دیگر میشود . بنابراین معاملات کاملا مشخص و قابل شناسایی هستند.
3. وجود امضای دیجیتال در این سیستم موجب شده تا اطلاعات در تراکنشها نباشند.
بلاک چین چگونه کار میکند؟
اطلاعات در بلاکچین شامل سه جز هستند. این اجزا به شرح زیرند:
1. داده:
بر اساس اینکه چه نوع بلاکچینی در یک سیستم مورد استفاده قرار میگیرد ، اطلاعات نیز متفاوت هستند. به طور مثال، بلاکچین رمز ارز اتریوم دارای اطلاعات اتریوم خواهد بود.
2. هش:
در سیستم بلاکچین یک سری اعداد و حروف به طور تصادفی در کنار یکدیگر قرار میگیرند که باعث ایجاد یک الگوریتم منحصر به فرد میشوند . زمانی که بلاک بر روی سیستم ایجاد میشود، یک هش نیز تولید شده که منحصر به فرد خواهد بود. پس هر بلاک یک هش مخصوص به خود دارد.
3. هش قبلی:
اطلاعات جدید شامل یک رشته هش جدید هستند که به هشهای قبلی متصل میشوند. در واقع هش ها در این سیستم به هم ارتباط می یابد. اطلاعات در سیستم بلاکچین در یک کامپیوتر خاص ذخیره نمیشوند. بلکه تمامی سیستمها و کامپیوترهایی که به این شبکه متصل می شوند، نسخه ای از این اطلاعات را بدست خواهند آورد. سیستمهایی که از بلاکچین داده می گیرند، نود نامگذاری میشوند.
مزایا و معایب سیستم بلاکچین کدامند؟

مانند هر سیستم اطلاعاتی دیگر، بلاکچین نیز دارای مزایا و معایبی است که برای استفاده بهتر از آن، باید آنها را بشناسیم. از مهمترین ویژگیهای شبکه بلاکچین، امنیت بالا در این سیستم است. علت این امر نیز رمزنگاری اطلاعات در شبکه بلاکچین است.
از مزایای دیگر بلاکچین می توان به موارد زیر اشاره کرد:
1. دقت بالا در انجام کارها با حذف خطای انسانی
2. از بین رفتن هزینه های اضافی به علت حذف واسطه ها
3. سخت بودن و یا غیر ممکن بودن تغییر اطلاعات بر روی سیستم
4. شفاف بودن وضعیت تراکنشهای انجام شده بر بستر بلاکچین
5. غیر متمرکز بودن
6. انجام معاملات به صورت خصوصی و در امنیت کامل
از معایب سیستم بلاکچین نیز میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
1. هزینه بالا در فرآیند ماینینگ بیت کوین
2. وجود سوابق در فعالیتهای غیر قانونی
3. انجام تراکنشها با سرعت پایین
4. امکان هک سیستم در صورت وجود تجهیزات قوی
کاربردهای سیستم بلاکچین:
بسیار از کاربران بلاکچین را با مفهوم ارزهای دیجیتال میشناسند. یعنی زمانی که اسم بلاک چین به وسط میآید، اولین چیزی که به ذهن هر فردی خواهد رسید، ارز دیجیتال است. البته ناگفته نماند که بزرگترین استفاده از این فناوری، برای خلق ارزهای دیجیتال بود. در ارزهای دیجیتال، از بلاک چین عموما جهت افزایش ایمنی سیستم استفاده میشود تا امنیت بالایی ایجاد شود. به طور مثال، بیت کوین از این سیستم برای کاهش تقلب و حذف دوبار خرج کردن و همچنین برگشت تراکنشها استفاده کرده است.
لازم به ذکر است که گفته شود، این فناوری در حال گسترش و توسعه است و از آن به منظور انجام کارهای دیگر نیز استفاده میشود. این سیستم کاملا قابل اعتماد بوده و می توان از آن در صنایع و فناوریهای مختلفی استفاده کرد . به طور مثال، با استفاده از سیستم بلاکچین در امور بانکی، میتوان از تاخیر در انجام تراکنشها جلوگیری کرد . بنابراین بلاکچین همزمان موجب افزایش امنیت و سرعت در انجام تراکنشها خواهد شد.
یکی دیگر از استفاده ها از سیستم بلاکچین در صنعت حمل و نقل است. کارخانه ها و شرکتهای تولیدی با بکارگیری بلاکچین در سیستم خود قادر خواهند بود تا اطلاعات کالا و همچنین اطلاعات حمل و نقل را بر روی این بستر ثبت کنند . این اطلاعات میتوانند بسیار گسترده باشند و از ابتدای بارگیری تا زمان تحویل به مشتری را شامل شوند.
به طور کلی، صنایع مختلف می توانند از بلاکچین برای ایمن سازی اطلاعات خود، مدیریت کپی رایت و اتوماسیون فرآیندها استفاده کنند.
با این حال، به علت نوپا و جدید بودن این فناوری ، از آن به صورت گسترده نمیتوان استفاده کرد. چرا که نیازمند گسترش زیرساختها و بسترهای لازم در بخشهای مختلف است.
در این بخش قصد داریم تا 6 مورد از مهمترین کاربردهایی را که در بستر فناوری بلاکچین در حال انجام است، به شما معرفی کنیم ، پس با ما همراه باشید تا با شرکتهای موفقی که از این فناوری جدید برای پیشرفت خود استفاده کرده اند، آشنا شوید.
1. شرکت مدرنا و استفاده از بلاکچین برای توزیع واکسن
شرکت مدرنا از بلاکچین IBM برای توزیع واکسنها استفاده کرده است. این بلاکچین به عنوان یکی از مهمترین و معتبرترین انواع بلاکچین شناخته میشود. بلاکچین IBM اختصاصا به منظور استفاده برای تسهیل کسب و کارها طراحی شده است. از این پلتفرم برای بانکداری، مدیریت زنجیره تامین، بخش رسانه و مدیا و همچنین سایر بخشها استفاده میشود.
شرکت مدرنا، یک شرکت بزرگ و معتبر در آمریکاست. همان شرکتی که توانست واکسن اختصاصی کووید 19 خود را به جهانیان معرفی کند و به همین دلیل است که ممکن است امروزه نام آن را زیاد شنیده باشید، از فناوری دفتر کل توزیع شده و هوش مصنوعی یا در واقع از همان سیستم بلاکچین برای زنجیره تامین خود استفاده کرده است. این فناوری قابلیت ردیابی واکسنهای تولید شده توسط این شرکت را در سراسر دنیا میسر میسازد. در واقع با استفاده از این پلتفرم، شرکت مدرنا ، دولتها و سازمانهای ارائه خدمات درمانی می توانند وضعیت آنلاین واکسن هایی را که به جای جای دنیا ارسال شده اند در زمان حرکت تا تحویل بررسی کرده و تحت کنترل قرار دهند.
2. استفاده شرکتها از اتریوم برای معاملات و انجام تجارت:
اتریوم در بین افراد، با پروژه های امور مالی غیر متمرکز شناخته شده است. در واقع بلاک چین نه تنها برای اتریوم بلکه برای تمامی ارزهای دیجیتال مورد استفاده قرار گرفته است. کاربرد بلاکچین تنها محدود به دنیای ارزهای دیجیتال نیست. بلکه مشاغل سنتی نیز میتوانند از این سیستم در صنعت خود نیز استفاده کنند.
از شرکتهایی که از بلاک چین اتریوم بر روی سیستم تجارت کالای خود استفاده میکنند میتوان به سوسایتی جنرال، سیتی، بی ان پی پاریباس، آی ان جی و شل اشاره کرد..
3. استفاده صرافی سیکس سویی از بلاکچین:
این شرکت بر اساس سیستم بلاک چین طراحی شده است. شرکتی با نام سیکس گروپ در سوئیس وجود دارد که بورس سهام سوئیس را اداره میکند. این شرکت صرافی دیجیتال سیکس سوییس اکسچنج را بر روی پلتفرم سازمانی کوردا راه اندازی کرد. پلتفرم کوردا در این صرافی، به منظور انجام تسویه حسابها، مدیریت حسابها و انجام نقل و انتقالها دایر شده است.
این سیستم به شرکت r3 متصل است که شامل مجموعه بزرگی از بانکها و موسسات است و همچنین با شرکت های بزرگی چون بارکلیز، بی ان پی پاریباس، دویچه بانک، اچ اس بی سی،یو بی اس، کردیت سوییس و ... نیز همکاری میکند.
4. استفاده شرکت والمارت باز شبکه بلاکچین برای کنترل زنجیره تامین:
فروشگاه زنجیره ای والمارت برای کنترل زنجیره تامین مواد غذایی خود، از بلاکچین استفاده می کند. این فروشگاه ردیابی 25 محصول غذایی خود که از 5 تامین کننده بزرگ خریداری میشود را با استفاده از این شبکه، ردیابی میکند.
فروشگاه والمارت برای تست این شبکه از همکار خود ، یعنی IBM کمک گرفت. آنها با استفاده از این شبکه توانستند تا انبه های به فروش رفته در فروشگاه ایالات متحده و گوشتهای فروخته شده در کشور چین را ردیابی کنند.
5. استفاده آژانس ایتالیایی حفاظت از حق تکثیر:
توکنهای غیر مثلی یکی دیگر از موارد استفاده از بلاکچین است. اخیرا در دنیای امروز از این توکن ها به شکل گسترده ای استفاده می شود. شرکت SIAE که یک شرکت ایتالیایی معروف است، از بلاک چین الگورند برای ایجاد توکنهای غیر مثلی برای حفظ حقوق کپی رایت و حفظ حقوق نویسندگان عضو شرکت استفاده کرده است. این شرکت با هدف جلوگیری از تقلب و کپی آثار نویسندگان توانسته تا کمک بزرگی در راه کسب درآمد نویسندگان خود کند.
6. استفاده از پلتفرم ریپلابلیک برای احراز هویت:

در حال حاضر، اپلیکیشنهای تجاری مبتنی بر بلاکچین بسیار زیادی وجود دارند که برای استفاده کاربران سخت و یا پیچیده هستند . بزرگترین ضعف در این شرکتها عدم ایجاد یک کاربری ساده برای اشخاص است که موجب شده تا از این فناوری به طور گسترده استفاده نشود. بنابراین وجود یک کاربری سخت و پیچده باعث شده که خیلی از افراد به سراغ بلاک چین نروند. به همین دلیلی شرکت AIKON با استفاده از سیستمی با نام ORE ID تلاش کرده تا این ضعف را پوشش دهد .
این یک سیستم احراز هویت بلاک چینی است که این امکان را به کاربران خود میدهد تا به وسیله تلفن یا ایمیل و یا اکانتهای فضای مجازی خود، به برنامه های بلاکچین متصل شوند.
پلتفرم دیگری با عنوان ریپابلیک وجود دارد که به منظور جذب سرمایه و ایجاد حمایتهای مالی برای کسب و کارها طراحی شده است و از سیستم ORE ID برای جذب سرمایه گذاران نا آشنا به این فضاهای نوین و یا موارد فنی به اپلیکیشن بلاکچین استفاده می کند.
در نهایت باید بگوییم:
بلاکچین یک سیستم نو ظهور است اما با قابلیتهای بسیار زیادی که دارد ؛ امروزه بیشتر از همیشه مورد توجه قرار گرفته است. این سیستم با ایجاد کدهای اختصاصی غیر قابل نفوذ کمک بزرگی به ردیابی اطلاعات ثبت شده برای بررسی های آینده خواهد کرد. شرکتهای بزرگی در حال ایجاد بسترهای لازم برای به کارگیری از این فناوری نوین در سیستم خود هستند. فناوری بلاک چین توانسته تا چهارمین انقلاب صنعتی بزرگ را آغاز کند. این انقلاب بر پایه تمرکز زدایی، افزایش سرعت، خودکار سازی سیستمها و فرآیندها و مواردی از این قبیل حرکت میکند. همانطور که اینترنت توانست تحول عظیمی را در دنیا در تمامی زمینه ها ایجاد کند، بلاکچین نیز در حال ایجاد تغییر در کسب کارهای مختلف است. پس از این تغییر و تحول در دنیای بزرگ کسب و کارها جا نمانید.