خرید و فروش انواع رمز ارز در صرافی ارز دیجیتال یکی از بحثبرانگیزترین موضوعات امروزی دنیای کریپتوکارنسی است. همانطور که میدانید با روی کارآمدن قراردادهای هوشمند بلاک چین با تغییرات بسیار زیادی مواجه شد. این قراردادها با اجراشدن بر روی بلاک چین کارآیی آن را تا حد بسیار زیادی افزایش و هزینهها را کاهش میدهند. قراردادهای هوشمند همچنین ریسک نقض پیمان میان دو طرف یک معامله را نیز به خوبی کاهش میدهند. اما به این نکته دقت داشته باشید که قراردادهای هوشمند با وجود تمام مزایا و قابلیتهای ذکرشده معایب و محدودیتهایی نیز دارند.
با گذشت زمان و نیاز به ورود جریانهای داده به بلاک چین و به دنبال آن قراردادهای هوشمند بحث و نوآوریهای بسیاری پیرامون اوراکل شکل گرفت. اوراکلها یکی از پلتفرمهای آشنا خارجی هستند که وظیفه تامین اطلاعات ضروری برای بلاکچینها و قراردادهای هوشمند را برعهده دارند.
اوراکلها دادههای مربوط به شخص ثالث که نیاز به مجوزهایی از سوی نهادهای خارجی دارند را ارائه میدهند. البته فراموش نکنید که پیادهسازی یک شبکه غیرمتمرکز اوراکل چالشهای بسیار زیادی دارد. در ادامه به بررسی دقیق و کامل مفهوم اوراکل در ارزهای دیجیتال یا رمزارزها میپردازیم، پس تا انتها با ما همراه باشید.

همانطور که گفتیم اوراکل نوعی مکانیسم است که با استفاده از آن میتوان اطلاعات مهم و قابل اعتماد موردنیاز برای قراردادهای هوشمند را به سادگی فراهم کرد تا به این ترتیب قراردادهای هوشمند وظایف معین خود را انجام دهند. احتمالاً تا الان متوجه شدهاید که مفهوم اوراکل در بستر بلاکچین با دیگر فناوریها کمی تفاوت دارد.
لازم به ذکر است که اوراکلها از این لحاظ دارای اهمیت هستند که تنها قراردادهای هوشمند میتوانند به دادههای درون زنجیرههای آنها دسترسی داشته باشند. به عبارت دیگر میتوان گفت اوراکل را میتوان یک ابزار ارتباطی در نظر گرفت که رویدادهای جهان واقعی را به دادههای دیجیتال تبدیل میکند.
اوراکلها از طریق تأمین یک مسیر برای اکوسیستم غیرمتمرکز وب۳ دسترسی آن به منابع دادههای موجود، سیستمهای سنتی و محاسبات پیشرفته را امکانپذیر میکنند. البته علاوه بر این امر کاربران با استفاده از شبکههای غیرمتمرکز اوراکل میتوانند قراردادهای هوشمند از نوع ترکیبی را نیز به سادگی تشخیص دهند و به آنها دسترسی داشته باشند.
به این نکته دقت داشته باشید که با استفاده از قراردادهای هوشمند ترکیبی شما میتوانید کد آنچین یا درون زنجیره و زیرساخت آفچین یا بیرون زنجیره را با هدف پشتیبانی از برنامههای غیرمتمرکز ترکیب کنید و به این ترتیب به رویدادهای دنیای واقعی و سیستمهای سنتی واکنش نشان دهید.
برخی از مهمترین و آشناترین دادههایی که توسط اوراکل به پلتفرمهای مختلف ارسال میشوند عبارتند از:
• دادههای بازار سرمایه نظیر؛ بستههای قیمتگذاری داراییها و اوراق بهادار
• دادههای مرجعمعیار نظیر؛ نرخ بهره
• دادههای آبوهوایی برای محاسبه حق بیمه
• دادههای موقعیت جغرافیایی نظیر آنچه در ردیابی زنجیره تامین کاربرد دارد.
• دادههای ورزشی جهت حل و فصل بازارهای پیشبینی و قراردادهای ورزشی.
• دادههای پرواز مانند مواردی که توسط باشگاهها جهت جمعآوری بلیتهای پرواز مورد استفاده قرار میگیرند.
• و...
پیش از هر چیزی این نکته را به یاد داشته باشید که مشکل اوراکل در بلاک چین نشاندهنده یک محدودیت بنیادین از قراردادهای هوشمند است.
قراردادهای هوشمند به شما ذاتی یا به عبارت دیگر بدون اعمال تغییر نمیتوانند با دادهها و سیستمهای موجود در بیرون از بلاکچین بومی خود ارتباط برقرار کنند.
به این نکته دقت داشته باشید که منابع خارج از بلاکچین به شکل آفچین یا بیرون زنجیرهای در نظر گرفته میشوند اما در سمت دیگر دادههایی که درون بلاکچین ذخیره میشوند به شکل آنچین یا درون زنجیرهای در نظر گرفته میشوند.
حال به این نکته دقت داشته باشید که همزمان با قطعکردن عمدی این بستر از سیستمهای خارجی بلاکچینها برای کاربران خود ویژگیهای با ارزش نظیر؛ اجماع قوی اعتبار تراکنشها، جلوگیری از حملات، هزینه مازاد و کاهش میزان زمان از دسترس خارج بودن شبکه و... به ارمغان میآورند. برای برقراری تعامل ایمن با سیستمهای خارج از زنجیره یک بلاک چین به یک زیرساخت اضافه که اوراکل نام دارد و مانند یک پل عمل میکند نیاز است.
در حال حاضر حل مشکلات اوراکل در بلاکچین اهمیت بسیار زیادی دارد و این مشکلات باید برطرف شوند. البته اغلب کاربردهای بلاک چین در برنامههای ساختهشده مطابق با بلاکچین گنجانده شده است.
برای مثال پلتفرمهای امورمالی غیرمتمرکز یا همان دیفای بر بستر آن دسته از قراردادهای هوشمند اجرا میشوند که اجرای صحیح مکانیسمهای آنها در گرو گرفتن دادهها از دنیای واقعی و رویدادهای آفچین است.
اوراکلها در این شرایط جنبههای امنیتی ارزشمند بلاکچین را به خوبی حفظ میکند و مطابق با این اصل یک درگاه جهانی از منابع بیرون زنجیرهای ایجاد میکند.
بطورکلی میتوان گفت که در حال حاضر صنایع بزرگ از اوراکلها و قراردادهای هوشمند در کنار هم بهره میگیرند. البته به این نکته دقت داشته باشید که صحیح بودن اطلاعات و دادههای اوراکل اهمیت بسیار زیادی دارند، چراکه این اطلاعات بصورت مستقیم بر روی نتایج نهایی قراردادهای هوشمند صرافی ارز دیجیتال و درنهایت بلاکچین اثر میگذارند.
فعالیت مکانیسمهای اوراکل در بلاکچین به شکل متمرکز نقطه ضعف بزرگی برای این سیستم به شمار میآید. چراکه به این ترتیب کل کاربرد غیرمتمرکزسازی بلاک چین تحت تاثیر قرار میگیرد و از بین میرود. به این نکته دقت داشته باشید که اگر یک اوراکل واحد به شکل آفلاین دربیاید دیگر نمیتواند به دادههای موردنیاز جهت اجرای صحیح دسترسی داشته باشد یا اینکه از اطلاعات نادرست و قدیمی برای عملکرد خود بهره میگیرد.
شایان ذکر است اگر اختلالی در یک اوراکل واحد ایجاد شود دادههای آنچین دچار تغییر و به عملکرد نادرست قراردادهای هوشمند منجر میشوند. جالب است بدانید که این اختلال یا مشکل به عنوان زباله ورودی، زباله خروجی شناخته میشود. در این اختلال یک ورودی نادرست منجر به خروجی نادرست خواهد شد.
همانطور که میدانید تراکنشهای بلاک چین خودکار و غیرقابل تغییر هستند، به همین خاطر میتوان گفت که نتایج یک قرارداد هوشمند مبتنی بر بر دادههای درست غیرقابل بازگردانی هستند. به عبارت دیگر میتوان گفت که منابع مالی کاربران بصورت دائمی از بین میروند. درنتیجه این امر میتوان گفت که اوراکلهای متمرکز یک رویداد مناسب برای شروع کار برنامههای غیرمتمرکز به شمار نمیآیند.
همانطور که گفتیم استفاده از اوراکلهای متمرکز مشکلات بسیار زیادی به همراه دارد. حال برای حل این مشکلات و تأثیر مستقیم آنها بر فرآیندهای اجرایی در پلتفرمهای دیفای مکانیسم استفادهشده در تمامی اوراکلهای غیرمتمرکز باید از دستکاری در دادهها، غیردقیق بودن اطلاعات و خارجشدن از دسترسی تا حد بسیار زیادی جلوگیری کنند.
شایان ذکر است که یک شبکه غیرمتمرکز اوراکل با هدف ایجاد غیرمتمرکزساری سراسری تعدادی نود مستقل و منبع داده را با یکدیگر ترکیب میکند.
از معروفترین و آشناترین اوراکلهای غیرمتمرکز میتوان به شبکه چین لینک اشاره کرد. در این پلتفرم فیدهای قیمت از سه لایه غیرمتمرکزسازی در زمینه منبع داده، اپراتور مجزای نود و سطوح شبکه اوراکل بصورت ترکیبی استفاده میکنند تا به این ترتیب هر گونه نقطه شکستی را از بین ببرند.
امروزه به دلیل تعداد بسیار زیادی منابع خارج از زنجیره اوراکلهای بلاک چین در اشکال و اندازههای مختلف ایجاد و عرضه میشوند. برای ایجاد قراردادهای هوشمند ترکیبی علاوه بر جمعآوری انواع مختلف و بسیاری داده و محاسبات خارجی نیاز به سیستمهای متنوع با هدف تأمین سطوح امنیتی نیز است. بطورکلی میتوان گفت که هر اوراکل ترکیبی از دریافتیها، اعتبارسنجیها، محاسبات موردنظر و تحویل داده به مقصد تشکیل میشود.
اوراکلهای ورودی آشناترین و شناختهشدهترین انواع اوراکل هستند که دادهها را از دنیای واقعی یا آفچین دریافت میکنند و درنهایت آنها را به یک شبکه بلاکچین با هدف مصرف در قراردادهای هوشمند تحویل میدهند. در حال حاضر برای تأمین فیدهای قیمت در شبکه چین لینک از سه نوع اوراکل استفاده میشود. درنتیجه این امر قراردادهای هوشمند دیفای میتوانند به شکل آنچین به دادههای امورمالی بازار دسترسی داشته باشند.
از آشناترین و شناختهشدهترین مثالهای اوراکلهای ورودی میتوان به سنسور اندازهگیری دما اشاره کرد. این سنسور تمام دادههای دما را جمعآوری میکند و درنهایت آنها را به یک قرارداد هوشمند ارسال میکند.
با استفاده از اوراکلهای خروجی قراردادهای هوشمند میتوانند به سادگی دستورات مختلف را به آفچین ارسال کنند و درنتیجه آنها را به اجرای اعمال خاص و مشخصی وادار نمایند. بطورکلی میتوان گفت اوراکل خروجی نقطه مقابل اوراکل ورودی است.
برای آنکه مفهوم اوراکلهای خروجی را بهتر درک کنید به این مثال توجه کنید که قراردادهای هوشمند میتوانند اطلاعات مختلف و بسیاری به شبکه بانکی با هدف انجام فرآیند پرداخت ارسال کنند، به یک تامینکننده فضای ذخیرهسازی اطلاعات پرداخت را به منظور انجام فرآیند ذخیرهسازی بفرستند. یا اینکه این قراردادها میتوانند به یک سیستم اینترنت اشیا جهت بازکردن درب یک ماشین به محض پرداخت اجاره بصورت آنچین مجوز دهند.
همچنین بخوانید:
چرا بررسی امنیت پل بلاکچین ضروری است؟
اوراکلهای میان زنجیرهای از دیگر انواع اوراکل هستند که توانایی خواندن و ثبت اطلاعات بین بلاکچینهای مختلف را دارند. این اوراکلها بستری جهت انتقال داده و داراییها میان بلاکچینهای مختلف فراهم میکنند. برای مثال اوراکلهای میان زنجیرهای میتوانند با استفاده از دادههای یک بلاکچین دستور آغاز یک فرآیند در بلاک چین دیگر را صادر کنند. یا اینکه با استفاده از این اوراکلها میتوان یک پل بلاکچین با هدف متصلکردن دو زنجیره متفاوت ایجاد کرد.
اوراکلهای محاسباتی از جدیدترین و نوینترین انواع اوراکل هستند که امروزه به فراوانی توسط قراردادهای هوشمند مورد استفاده قرار میگیرند. این دسته از اوراکلها خدمات غیرمتمرکز مختلف را از طریق محاسبات ایمن بدون زنجیرهای به قراردادهای هوشمند ارائه میدهند. به این نکته دقت داشته باشید که این خدمات همان خدماتی هستند که به دلایل فنی، قانونی یا محدودیتهای مالی در بستر آنچین کاربردی ندارند.
یکی از آشناترین و محبوبترین انواع اوراکلهای محاسباتی اوراکل Chainlink Keepers است که توسط شبکه چین لینک معرفی شده است. این پلتفرم بستری فراهم میکند که در هنگام اتفاق افتادن یک رویداد از پیش تعریفشده قراردادهای هوشمند به شکل خودکار اجرا میشوند.
امروزه تعداد بسیار زیادی از رابطهای برنامهنویسی نرمافزار مطابق با برنامههای متمرکز طراحی شدهاند، به همین خاطر با ماهیت بلاکچین و دیگر برنامههای بلاکچین هیچ سازگاری ندارند. درنتیجه این امر تعداد بسیار زیادی از اوراکلها برای تأمین دادههای آفچین باید بصورت واسطه عمل کنند.
اوراکلهای واسطه تمام دادههای موردنیاز را از منابع جمعآوری و تأمین داده دریافت میکنند و درنهایت آنها را به یک شکل قابل استفاده برای برنامههای بلاک چین درمیآورند. اوراکلهای واسطه امروزه اوراکلهای شخص ثالث نامیده میشوند و ناامن و گرانقیمت هستند.
لازم به ذکر است که در این شرایط اطلاعات بصورت دست اول در اختیار برنامههای بلاکچینی قرار نمیگیرند. اوراکلهای بدون نیاز به شخص واسطه یا اوراکلهای شخص اول از دیگر انواع اوراکل است که اطلاعات خود را بطور مستقیم از منابعی که توسط خودشان جمعآوری شده است تأمین میشود.
اوراکلهای شخص اول به دلیل عدم وجود واسطه نسبت به اوراکلهای شخص سوم بسیار ایمنتر و مقرون به صرفهتر هستند. در حال حاضر منابع داده میتوانند اوراکلهای خود را به واسطه پروتکل API3 بدون نیاز به اوراکلهای واسطه نظیر؛ چین لینک به سادگی ایجاد کنند.
پروتکل API3 یک پروژه متنباز است که بستری برای اپلیکیشنهای غیرمتمرکز جهت دسترسی به دادههای خارج از بلاکچین را فراهم میکند. به عبارت دیگر میتوان گفت که این دو پروتکل مانند یک پل میان دو نرمافزار عمل میکند. لازم به ذکر است که مدیریت پلتفرم API3 توسط سازمان خودمختار غیرمتمرکزی به نام API3 DAO انجام میگیرد.
برای آنکه مفهوم پلتفرم API3 را بهتر درک کنید به این نکته دقت داشته باشید که توسعهدهندگان هنگام ساخت یک برنامه یا اپلیکیشن با استفاده از API3 های موجود دادههای خاص یا یک سرویس را به پروژه جدید منتقل میکنند. برای مثال اپلیکیشن هواشناسی که بر روی موبایلهای هریک از ما نصب است دادههای لحظهای وضعیت آبوهوا را از یک رابط برنامهنویسی نرمافزار دریافت میکند.
در حال حاضر شما میتوانید توکن API3 را از بازارهای متمرکز مختلف نظیر؛ بایننس، کوینبیس، گیت، کوکوین، هیوبی، جمینای، هات بیت، کریپتو دات کام، بیترکس و... به سادگی خریداری نمایید. البته این توکن در صرافیهای غیرمتمرکز سوشی سواپ، شبکه بنکور و ورژن ۲و۳ یونی سواپ نیز قابل خرید است.
توکن API3 در دسته توکنهای اتریومی قرار میگیرد، به همین خاطر شما میتوانید این توکن را همانند رمزارز اتریوم خریداریشده از صرافی ارز دیجیتال در کیف پولهای سازگار با شبکه اتریوم ذخیره و نگهداری نمایید. از محبوبترین و آشناترین این کیف پولها میتوان به کیف پول متامسک، تراست والت، مای اتر ولت، کیف پول موبایلی جکس، کیف پولهای سختافزاری لجر، ترزور، کیپکی، ربی ولت و... اشاره کرد.

همانطور که گفتیم توسعهدهندگان قراردادهای هوشمند با استفاده از اوراکلها برنامههای غیرمتمرکز پیشرفته را در طیف گستردهتری از کاربردهای بلاک چین میسازند. در ادامه به معرفی و بررسی جدیدترین و مهمترین موارد استفاده از کاربردهای اوراکل چین در بلاکچین میپردازیم.
بخش بزرگی از سیستم امورمالی غیرمتمرکز یا همان دیفای جهت دسترسی به دادههای مالی در مورد داراییها و بازارها به اوراکلها وابسته است. برای مثال بازارهای پولی غیرمتمرکز با استفاده از اوراکلهای قیمت ظرفیت استقراض کاربران را مشخص میکنند. در سمت دیگر پلتفرمهای دارایی مصنوعی از اوراکل های قیمت جهت ایجاد وابستگی بین قیمت توکنها به داراییهای دنیای واقعی استفاده میکنند.
اوراکلها برای قراردادهای هوشمند کاربردهای غیرمالی نظیر؛ توکنهای بیهمتا پویا نیز فراهم میکنند. این دسته از توکنهای غیرمثلی میتوانند ظاهر، ارزش و توزیع را مطابق با رویدادهای بیرونی نظیر؛ زمان روز یا آب و هوا را تغییر دهند. علاوه بر این امر اوراکلهای محاسباتی در ساخت قابلیت تصادفی پروژههای توکنهای غیرمثلی نیز به فراوانی کاربرد دارند.
قراردادهای هوشمند بیمه از اوراکلهای ورودی جهت تایید وقوع رویدادهای تحت پوشش بیمه در طول رسیدگی به فرآیند دریافت، بازگشایی امکان دسترسی به حسگرهای فیزیکی، تصاویر ماهوارهای، دادههای قانونی و... به فراوانی بهره میگیرند. در سمت دیگر با استفاده از اوراکلهای خروجی میتوان قراردادهای هوشمند بیمه را با روش پرداخت خسارت با استفاده از دیگر بلاکچینها یا شبکههای پرداخت سنتی به سادگی انجام داد.
اوراکلهای میان زنجیرهای یک میانافزار امن بلاک چین به شرکتهای مختلف ارائه میدهد. با استفاده از میانافزارها شرکتها میتوانند اپلیکیشنهای خود را به هریک از شبکههای بلاکچینی متصل نمایند. لازم به ذکر است که با انجام این امر توسعهدهندگان میتوانند اطلاعات موردنیاز خود را در تمام بلاکچینهای موجود ثبت نمایند که درنتیجه این امر موسسات به سرعت به بلاکچینهای مختلف اضافه میشوندو به این ترتیب انواع خدمات موردنیاز کاربران را به آنها ارائه میدهند.
اوراکلها با وجود چالشهای مختلف و بسیار ازجمله دستکاری در منابع اطلاعات پیشرفتهای خوب و بسیار چشمگیری داشتهاند. بدون شک در آینده اتصال میان بلاکچینها و فیدهای داده خارجی یک جهش بزرگ برای این فناوری به شمار میآیند و این فناوری روز به روز پیشرفت خواهد کرد و پررنگتر و کاربردیتر از گذشته خواهد شد. البته فراموش نکنید که همانطور که در رابطه با آینده رمزارزهای معاملهشده در صرافی ارز دیجیتال نمیتوان با قاطعیت سخن گفت در رابطه با آینده اوراکلها هم نیز نمیتوان اظهار نظر قطعی کرد.
همانطور که گفتیم اوراکل یک سازوکار قابل اعتماد است که مانند یک پل میان قراردادهای هوشمند و دنیای خارجی عمل و آنها را بهم متصل میکند. اگر اوراکل بلاکچین وجود نداشته باشد قراردادهای هوشمند تنها میتوانند از اطلاعات موجود در شبکههای خودشان استفاده کنند که به این ترتیب تواناییهای آنها تا حد بسیار زیادی محدود میشود. بهترین و مناسبترین نوع اوراکل برای شبکههای بلاکچین اوراکلهای غیرمتمرکز هستند. این دسته از اوراکلها مکانیسمهای محافظتی مختلف را معرفی میکنند و از بلاک چین مورد نظر در برابر بسیاری از خطرات سیستمی محافظت میکند. درنهایت فراموش نکنید که اوراکلهای بلاکچین یکی از مهمترین و اصلیترین عناصر سازنده یک بلاکچین هستند که در رشد اکوسیستم نقش موثری ایفا میکنند.
مرجع:coin360