ترانسمیتر یکی از اجزای اصلی سیستمهای ابزار دقیق در صنایع فرایندی است. وظیفه آن تنها نمایش یک عدد نیست؛ ترانسمیتر باید یک کمیت فیزیکی مانند فشار، دما، اختلاف فشار یا سطح را با دقت اندازهگیری کرده و آن را به یک سیگنال استاندارد و قابل استفاده برای PLC، DCS یا سایر سیستمهای کنترل تبدیل کند.
به همین دلیل، تولید ترانسمیتر صنعتی صرفاً مونتاژ چند قطعه الکترونیکی نیست. طراحی مکانیکی، انتخاب سنسور، پردازش سیگنال، انتخاب متریال، کالیبراسیون، تست عملکرد و بررسی شرایط واقعی فرایند همگی بخشی از فرآیند تولید یک ترانسمیتر قابل اعتماد هستند.
ترانسمیتر تجهیزی است که مقدار یک متغیر فرایندی را اندازهگیری و آن را به سیگنال استاندارد تبدیل میکند.
در بسیاری از واحدهای صنعتی، سیگنال 4–20 mA هنوز یکی از متداولترین استانداردهای انتقال سیگنال محسوب میشود. بسته به طراحی تجهیز، ارتباطات دیجیتال مانند HART و سایر پروتکلهای صنعتی نیز میتوانند در کنار خروجی آنالوگ استفاده شوند.
از مهمترین انواع ترانسمیترها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
ترانسمیتر فشار
ترانسمیتر اختلاف فشار
ترانسمیتر دما
ترانسمیتر سطح
تجهیزات اندازهگیری و ارسال سیگنال فلو
هرکدام از این تجهیزات باید متناسب با شرایط فرایندی انتخاب و طراحی شوند.

اولین مرحله، مشخص کردن شرایط واقعی سرویس است.
پیش از انتخاب یا تولید تجهیز باید اطلاعاتی مانند موارد زیر مشخص شوند:
کمیت مورد اندازهگیری
محدوده اندازهگیری یا Range
فشار و دمای فرایند
نوع سیال
متریال قطعات در تماس با سیال
نوع اتصال فرایندی
شرایط محیطی محل نصب
نوع خروجی موردنیاز
سطح حفاظت بدنه
شرایط ناحیه خطرناک در صورت وجود
برای مثال، یک ترانسمیتر فشار که روی خط آب نصب میشود الزاماً نمیتواند با همان پیکربندی برای یک سیال خورنده یا دمای بالا استفاده شود.
هسته اصلی هر ترانسمیتر، سنسور آن است.
سنسور وظیفه دارد تغییرات کمیت فرایندی را به یک سیگنال قابل پردازش تبدیل کند. عملکرد نهایی ترانسمیتر تا حد زیادی به کیفیت سنسور، پایداری آن و نحوه جبران خطاهای محیطی وابسته است.
در ترانسمیترهای مختلف از فناوریهای متفاوتی استفاده میشود. انتخاب فناوری مناسب باید بر اساس Range، دقت، فشار استاتیک، دما و شرایط کاربرد انجام شود.
بخش مکانیکی ترانسمیتر باید بتواند شرایط صنعتی واقعی را تحمل کند.
مواردی مانند:
فشار فرایند
لرزش
خوردگی
رطوبت
گردوغبار
تغییرات دمای محیط
مستقیماً بر طراحی Housing و Process Connection تأثیر میگذارند.
در بسیاری از کاربردهای ابزار دقیق از Stainless Steel برای قسمتهای در تماس با سیال استفاده میشود، اما متریال نهایی باید با نوع سیال و شرایط فرایند سازگار باشد.
سیگنال خام سنسور معمولاً مستقیماً قابل استفاده در سیستم کنترل نیست.
بخش الکترونیکی ترانسمیتر وظایفی مانند تقویت، خطیسازی، جبران دمایی و تبدیل سیگنال را انجام میدهد.
خروجی میتواند به شکلهایی مانند:
4–20 mA
یا
4–20 mA + HART
در اختیار سیستم کنترل قرار گیرد.
پایداری مدار الکترونیکی و عملکرد صحیح آن در شرایط مختلف محیطی یکی از بخشهای مهم طراحی محصول است.
بدنه ترانسمیتر تنها یک پوشش ظاهری نیست.
Housing باید از تجهیزات داخلی در برابر شرایط محیطی محافظت کند و امکان کابلکشی، اتصال الکتریکی و سرویس مناسب را فراهم سازد.
در طراحی صنعتی ترانسمیتر مواردی مانند موارد زیر اهمیت دارند:
Ingress Protection
Cable Entry
Terminal Arrangement
Process Connection
Local Display
Mounting Arrangement
مقاومت مکانیکی بدنه
برای محیطهای خاص نیز الزامات مربوط به Hazardous Area باید بهصورت جداگانه بررسی شوند.
پس از مونتاژ، ترانسمیتر باید در نقاط مختلف Range مورد آزمایش قرار گیرد.
در یک فرآیند کالیبراسیون مناسب معمولاً چند نقطه از محدوده اندازهگیری بررسی میشوند تا مشخص شود خروجی تجهیز با مقدار مرجع تطابق دارد.
برای یک ترانسمیتر با خروجی 4–20 mA، حد پایین Range باید با خروجی نزدیک به 4 mA و حد بالای Range با خروجی نزدیک به 20 mA مطابقت داشته باشد.
اما بررسی تنها دو نقطه کافی نیست. رفتار تجهیز در نقاط میانی Range نیز اهمیت زیادی دارد.
سه موضوع مهم در ارزیابی عملکرد ترانسمیتر عبارتاند از:
Zero:
رفتار تجهیز در نقطه شروع محدوده اندازهگیری.
Span:
فاصله بین Lower Range Value و Upper Range Value.
Linearity:
میزان انطباق خروجی واقعی ترانسمیتر با رفتار ایدهآل در کل محدوده اندازهگیری.
یک ترانسمیتر ممکن است در ابتدا و انتهای Range خروجی مناسبی داشته باشد اما در نقاط میانی دارای خطا باشد. به همین دلیل تست چندنقطهای اهمیت دارد.
پیش از عرضه یک ترانسمیتر صنعتی، فقط کالیبراسیون کافی نیست.
بسته به نوع محصول، کنترلهای نهایی میتوانند شامل موارد زیر باشند:
بررسی Zero و Span
تست خروجی 4–20 mA
بررسی Display
تست اتصالات الکتریکی
کنترل Process Connection
کنترل آببندی
بررسی ظاهر و مونتاژ
تطبیق Nameplate با سفارش
کنترل Range و واحد اندازهگیری
بررسی عملکرد ارتباط دیجیتال در مدلهای مربوطه
هدف این مرحله جلوگیری از ارسال تجهیزی است که از نظر اندازهگیری صحیح است اما از نظر پیکربندی با سفارش پروژه تطابق ندارد.
یکی از مهمترین مزایای توسعه و تولید تجهیزات ابزار دقیق، امکان تطبیق محصول با نیاز واقعی پروژه است.
در پروژههای صنعتی ممکن است مشتری به ترکیب مشخصی از موارد زیر نیاز داشته باشد:
Range خاص
Connection خاص
متریال متفاوت
Housing مناسب محیط پروژه
خروجی مشخص
Configuration اختصاصی
توانایی انجام Engineering Review قبل از ساخت باعث میشود تجهیز نهایی متناسب با Application انتخاب شود، نه اینکه صرفاً یک مدل عمومی به پروژه پیشنهاد شود.
شرکت نیکان صنعت خاورمیانه (NICO) در زمینه طراحی و تولید تجهیزات ابزار دقیق و راهکارهای اندازهگیری صنعتی فعالیت میکند.
محصولات و پلتفرمهای اندازهگیری NICO حوزههای مختلف ابزار دقیق را پوشش میدهند، از جمله:
Pressure Measurement
Differential Pressure Measurement
Temperature Measurement
Level Measurement
Flow Measurement
Instrument Accessories
در حوزه دما نیز پلتفرم NICO شامل سنسورهای RTD و Thermocouple، ترانسمیترهای دما و Thermowell است؛ بهگونهای که امکان ارائه مجموعه اندازهگیری از سنسور تا ترانسمیتر و اتصال به فرایند فراهم شود.
در ابزار دقیق، انتخاب صحیح تجهیز به اندازه تولید آن اهمیت دارد.
برای انتخاب یک ترانسمیتر صنعتی باید Application بهصورت کامل بررسی شود. Range، دما، فشار، سیال، Connection، متریال و نوع خروجی باید قبل از سفارش مشخص باشند.
به همین دلیل، رویکرد مهندسی در تولید تجهیزات ابزار دقیق باید بر سه مرحله استوار باشد:
بررسی شرایط فرایند → انتخاب پیکربندی → تولید و تست
این فرآیند احتمال خطای انتخاب را کاهش داده و تجهیزی متناسبتر با شرایط واقعی واحد صنعتی ایجاد میکند.
نیکان صنعت خاورمیانه | NICO
تولیدکننده تجهیزات ابزار دقیق و اندازهگیری صنعتی
وبسایت: www.nikaansanat.com https://nicokala.ir/
ایمیل: [email protected]
تلفن: 02165020374
موبایل: 09330125812