
داستان سیاوش در شاهنامه فردوسی، یکی از باشکوهترین و عمیقترین تراژدیهای جهان است. وقتی شنیدم قرار است کنسرت نمایشی با محوریت این داستان به کارگردانی حسین پارسایی روی صحنه برود، توقع داشتم با روایتی روبرو شوم که این عمق اساطیری را به درستی به زبان تئاتر ترجمه کند. اما بعد از تماشای این کار در باشگاه انقلاب، با اثری مواجه شدم که علی رغم برخی انتخابهای درست، در دامهای بزرگی گرفتار شده است.
انتخاب بازیگران این نمایش نقطه قوت اصلی آن است. مهدی سلطانی، آزاده صمدی و شهرام حقیقت دوست کاملا به نقشهایشان خورده اند و بازیهای خوبی ا ارائه داده اند. بهرام رادان نیز در نقش خود قابل قبول ظاهر شده است.
عنوان اثر کنسرت نمایش ذکر شده . در کنسرت نمایش انتظار مخاطب را برای یک تجربه موسیقایی زنده و پویا بالا میبرد. اما در این اجرا، خبری از یک گروه موسیقی کامل نیست و تنها یک خواننده حضور دارد.
مشکل دیگر دور تند اتفاقات است. تلاش برای گنجاندن کل داستان سیاوش در یک بازه زمانی محدود، باعث شده تا کشمکشهای درونی شخصیتها نادیده گرفته شود. هیچ کدام از رویدادهای اثر عمیق نمیشود. صرفا یک گزارش تصویری سریع از وقایع میبینیم.
برای بیان درونیات شخصیتها از تمهید قدیمی کاراکتر شیطان استفاده شده که به جای عمق بخشیدن به اثر، آن را به سمت کلیشه سوق داده است.
درباره طراحی صحنه نیز باید گفت که استفاده از صحنه گردان، بدون دستاوردی دراماتیک باقی مانده است. وقتی صحنه میچرخد و دکور عوض میشود، تغییر محسوسی در فضا یا حال و هوای نمایش احساس نمیشود.
در آثار بزرگ مجموعه فعالیت های زیادی که کارگردان دارد، تمرکز او را از متن اثر کم میکند. شاید اگر کسی همراه حسین پارسایی بود و بدون دغدغه های اجرا، متن را میخواند و اجراهای تمرینی را میدید متوجه این ایرادها میشد.
در تاتر دنیا برای این کار داراماتوژ تعریف شده است. دراماتورژ همان چشم سوم تئاتر است که فارغ از مسائل تدارکاتی، به متن و ریتم نگاه میکند. اگر یک دراماتورژ در این پروژه حضور داشت، شاید پیشنهاد میکرد که به جای عجله برای روایت تمام داستان، بر یک یا دو نقطه عطف تمرکز شود تا عمق تراژدی در ذهن تماشاگر ماندگار شود.
این نمایش نشان داد که برای اجرای حماسه، بازیگران خوب کافی نیستند؛ بلکه باید برای روایت و فرمِ ارائه آن نیز شهامت انتخاب و حذف داشت. این اثر نتوانست حق مطلب را درباره پیچیدگیهای متن شاهنامه ادا کند و صرفا به نمایشی تماشایی اما سطحی تبدیل شد.