بسیاری از نویسندگان فکر میکنند داستاننویسی یعنی نشستن و منتظر الهام ماندن. اما از نگاه یک طراح یا مهندس درام، داستان خوب مثل یک ساعت سوئیسی یا یک زودپز دقیق کار میکند. اگر قطعات درست در جای خود قرار گیرند، فشار بالا میرود و درام منفجر میشود.
در این مقاله کوتاه، سیستم گامبهگامی را بررسی میکنیم که با استفاده از آن میتوانید یک موقعیت ساده را به یک درام نفسگیر و پرترش تبدیل کنید.
گام اول: انتخاب میدان نبرد (مکانِ محصور)
اولین قانون فیزیکِ درام این است: شخصیتها نباید بتوانند فرار کنند.
اگر شخصیتهای شما در یک موقعیت بحرانی بتوانند به راحتی رها کنند و به خانه بروند، تنش از بین میرود.
باید یک «مکان بسته» انتخاب کنید؛ یک اتاق پذیرایی، یک آسانسور خراب، یک کابین هواپیما، یا یک کافه خلوت. جایی که قوانینِ ادبِ اجتماعی، آدمها را روی صندلیهایشان میخکوب کرده است، در حالی که از درون میخواهند سر همدیگر را از تن جدا کنند!
گام دوم: پرتاب بمب (عامل محرک)
داستان با صلح شروع نمیشود؛ با به هم خوردن تعادل شروع میشود. شما به یک «بمب» نیاز دارید.
بمب، یک تصمیم، یک راز، یک قضاوت یا یک انتخابِ بحثبرانگیز است که ظاهرِ آرامِ جمع را به آشوب میکشد.
موضوع باید طوری باشد که هیچکس نت نسبت به آن بیتفاوت بماند؛ همه باید مجبور باشند موضع بگیرند.
گام سوم: دوقطبیسازی (هسته تنش)
حالا که بمب منفجر شده است، به دو نیروی اصلی نیاز دارید که رو در روی هم بایستند. اینجاست که پروتاگونیست (پیشبرنده) و آنتاگونیست (بازدارنده) شکل میگیرند:
* نیروی اول (آشوبطلب / پیشبرنده): کسی که از ایجاد تنش لذت میبرد، وضعیت موجود را به سخره میگیرد و به دنبال هیجان است
* نیروی دوم (نظمگرا / بازدارنده): کسی که روی اصول، اخلاقیات یا ایدئولوژی خاصی تعصب دارد و میخواهد جلوی هرجومرج را بگیرد
این دو نفر نباید همنظر باشند. تقابلِ جهانبینیِ این دو، موتور محرکِ دیالوگها و کشمکشهای داستان شماست.
گام چهارم: اضافه کردن تقویتکنندههای تنش (شخصیتهای فرعی)
نویسندگان آماتور فکر میکنند شخصیتهای فرعی یعنی سیاهیلشکر. اما در یک درام مهندسیشده، شخصیتهای فرعی «کاتالیزورهای تنش» هستند:
1. پل ارتباطی: کسی که وسطِ این آتش گیر افتاده و مدام سعی میکند اوضاع را آرام کند، اما تلاشهایش فقط آتش را بیشتر میکند (مثل الیزابت).
2. متغیرِ جدید: کسی که دیرتر میرسد و با ورودش، توازن قوا را به هم میزند و لایههای جدیدی از بحران را رو میکند
3. عنصرِ غافلگیری (Wildcard): کسی که تا نیمه داستان ساکت است و همه فکر میکنند بیخطر است، اما در پرده آخر با یک افشاگریِ مرگبار، بازی را به نفع خودش تمام میکند
### جمعبندی
اگر میخواهید داستانی بنویسید که خواننده را تا کلمه آخر روی صندلی میخکوب کند، به جای تمرکز روی صفات ظاهریِ شخصیتها، روی «ساختار برخورد» تمرکز کنید.
یک لوکیشن بسته پیدا کنید، یک بمبِ فکری وسط بگذارید، دو آدم با ایدههای متضاد را روبهروی هم بنشانید و چند نفر دیگر را برای به هم زدنِ تعادل اضافه کنید. حالا بنشینید و تماشا کنید که شخصیتها چطور داستان را جلو میبرند!