
تا حالا برایتان پیش آمده که بعد از یک روز کاریِ سنگین و پر از استرس، به خانه برگردید، دلتان بخواهد تلویزیون را روشن کنید اما هیچ حوصلهی دیدن داستانهای پرپیچوخم، قتل، خیانت، دعواهای خانوادگی یا معماهای پیچیده را نداشته باشید؟ در چنین لحظاتی، آدم فقط میخواهد چیزی مغز خستهاش را ماساژ دهد؛ چیزی شبیه گپ زدنهای دوستانه.
در ادبیات نقد سینما و تلویزیون، ژانری داریم به نام «برشی از زندگی» (Slice of Life)؛ آثاری که پیرنگ و گرهافکنیهای پیچیده ندارند، بلکه روی جریان عادی زندگی، دیالوگها، مکثها و آدمهای معمولی متمرکز هستند. مخاطبی که خسته از کار روزمره برمیگردد، نیازی به تلاطم ذهنی و معماهای پیچیده ندارد؛ او به آرامشی نیاز دارد که در آن هیچکس جیغ نمیکشد، هیچ بحران مالی یا خیانتِ ابزرگی اعصابش را خط خطی نمیکند و همهچیز در یک بستر روان جریان دارد. این دقیقاً همان معنای «ماساژ ذهنی» است که به ذهن استراحت میدهد؛ مثل سرد کردن بعد از یک ورزش سنگین.
در سریال «تاکسی» قرار نیست با یک گرهافکنی بزرگ یا بحرانهای آخرالزمانی روبهرو شویم. اتفاق خاصی به معنای فیلمنامههای کلیشهای رخ نمیدهد؛ چند آدم معمولی در بستر یک تاکسی یا موقعیتهای روزمره کنار هم قرار میگیرند، حرف میزنند، زندگی میکنند و میگذرند. داستانهایی که پیچیده نیستند، بلکه بهانهای هستند برای کنار هم قرار دادن آدمها، گپ زدن و لذت بردن از لحظه.
اما جادوی کار همینجاست، شاید قصه به معنای کلاسیکش لاغر باشد، اما «حس خوبِ» جریان زندگی دارد. هر قسمت مثل یک جرعه چای داغ در یک عصر پاییزی است؛ ساده، زلال و آرامشبخش.
یکی دیگر از چیزهایی که این حس را میدهد، نوستالژی و بازیگران آشناست. چهرههای آشنا با لحن و ریتمِ شناختهشده، حس امنیتِ روانی جالبی به مخاطب میدهند؛ انگار با دوستان قدیمیات روبهرو شدهای که سالهاست میشناسیشان. هر قسمت هم کوتاه است و از گپ زدن با این دوستان قدیمی خسته نمیشوی.
در دنیایی که پر از خبرهای فرساینده است، «تاکسی» ادعا نمیکند که شاهکار ست؛ اما دقیقاً همان کاری را میکند که از هنر انتظار داریم: حال آدم را خوب میکند.
سریالهای سروش صحت دقیقاً مثل شنیدن یک قطعه موسیقی هستند. در موسیقی، هیچکس نمیپرسد «این ملودی یعنی چه؟»، «پس که چه شد؟» یا «نتیجهاش چیست؟». در یک قطعه موسیقی، یک خط ملودی یا ورود ناگهانی ویولنسل نیازی به توضیح منطقی ندارد؛ آن ساز قرار نیست خبری بدهد یا گرهای از یک معما باز کند، بلکه قرار است لایهای احساسی به روان شما اضافه کند. هنر آهنگساز در این است که با در کنار هم چیدن سازهای مختلف، هارمونی خاصی برای انتقال یک حس خلق کند.
سریال «تاکسی» و جهان آثار صحت نیز دقیقاً همینطور است و یک حس ناب را منتقل میکند. در اینجا کارگردان مثل یک رهبر ارکستر عمل میکند؛ آدمها هر کدام نقش سازی را دارند، مکالمات روزمره خطوط ملودی هستند و مکثها، همان سکوتهای میان نتهاست. اگر کسی بخواهد کارهای او را با منطق سفتوسخت درام بسنجد، ممکن است بگوید «خب که چی؟ اینها که فقط نشستند حرف زدند!»؛ اما مخاطبی که با گوش باز و دل سبک به تماشای آن بنشیند، دقیقاً مثل شنیدن یک والس ملایم، از هارمونی سازها لذت میبرد و با حالی سبک و خوب از پای اثر بلند میشود.