در سرزمین شام پادشاهی بود که نام او "منوشنگ قرطاس" بود و که از نسل پادشاهان کیانی بود و از روم تا ری فرمانروایی میکرد
او در آرزوی داشتن فرزند بود که از او یادگار ماند و پادشاه ناموری شود
سرانجام صاحب فرزند پسری شد به زیبایی منوچهر و شکوه قباد
پادشاه او را "همایون همای" نام نهاد و او را بسیار عزیز داشت
ملک نام کردش همایون همای بر لعبت دیده اش کرد جای
ملک به شکرانه تولد فرزند به محتاجان سیم و زر فراوان داد
شاه برای او دایه ای گرفت و زمانی که او بزرگ شد و او را از شیر گرفتند به زیبایی معروف بود
با رشد او ملک برای او آموزگارانی گرفت ولی به زودی دانش او از آموزگاران بیشتر شد و در همه علوم از ریاضی و طب و سرو نحو و نجوم سرآمد شد
در پانزده سالگی دررزم نیز بسیار قوی شد و کسی از هم سن های او توانایی مقابله با او را نداشت
درین شش رواقی سرای سپنج چو بگذاشت از زندگانی سه پنج
چنان شد که گر بگشودی کمین شه چرخ را درربودی به زین
همای یک شب به نزد پادشاه رفت و گفت اینجا من دلتنگ شده ام و اجازه میخواهم برای شکار بیرون قصر بروم
شاه گفت بسیار دلتنگ تو میشود ولی اگر هوای صید آهو داری یک روز میتوانی برای شکار بروی
شاه اسب خود را که "غراب "نام داشت و شهریار عراق به او داده بود و اسبی تند رو بود به همای داد و او را روانه شکار کرد
ماه اردیبهشت بود و دشت از زیبایی چون بهشت بود
بهاران بدو ماه اردیبهشت زسبزه لب کشت چون بهشت
همای از فراز اسب سیاه خود دو شیر و ده آهو شکار کرد
بیفکند جنگی دو شیرژیان ده آهو و کرکی چو ببر بیان
گردو غباری به هوابلند شد و همای گوری دید در ان غبار که بسیار زیبا بود
همای کمندی برای او انداخت اما گور از آن گریخت
همای تیری به سوی گور انداخت اما تیر خطا رفت
تیر دیگری خواست پرتاب کند اما کمان او شکست
همای پس از آنکه نتوانست گور را بگیرد یا شکار کند به دنبال او رفت
شه نامجو خسرو پاکزاد تکاور براند از پیش همچوباد
رسیدن شه زاده با باغ پریان و عاشق شدن برصورت همایون
همای تا صبح در تعقیب گور براند و نزدیک صبح به خرم کشتزاری رسید که گویی بهشت است
برآن دشت خرم یکی بوستان تو گفتی که بستان مینوست آن
و در آن بوستان قصری دید بلند و زیبا دید
همای از اسب پیاده شد و به سوی بستان رفت و در کاخی که انجا بود پری را که به شکل دختر سرو قد بود را دید که پیش او تعظیم کرد و از او پرسید چطور به اینجا امدی
که شاها بدین جای چون آمدی شب اینجا بدی یا کنون آمدی
حالا که اینجا آمدی راحت باش و استراحت کن و اینجا گردشی کن
همای با ان پری به تفرج در باغ پرداخت اما همای نفهمید که او پری است
(ندانست شه زاده کان خود پریست )و باهم به کاخی رسیدند که در بالای کاخ نوشته بود که اگر در این کاخ استراحت میکنی به مجسمه مانی دقت کن که مشابه آن جز دختر فغور چین نمیبینی و آن را از راه معنی ببین
نظر کن درین پیکر مانوی
درین صورت از راه معنی ببین فرومانده صورت پرستان چین
همای حیران آن تصویر شد و عاشق تصویر شد و افتاد
چنان از می عشق سرمست شد که از پا فتاد و از دست شد
شاهزاده وقتی به هوش آمد و بلند شد دیگر قصر و بستان را ندید و کلاغ سیاهی را بالای سر خود دید
یاد آن چهره زیبا امد و بسیار گریه کرد
ناکام و ناراحت بر اسبش سوار شد و تا صبح حرکت کرد در حالی که نه راه مشخص بود و نه راهنمایی داشت و نه دلبر را به دست اورده بود و نه دلی داشت و با خود فکر میکرد که چه اتفاقی افتاد و با این عشق کجا روم . با خود غصه میخورد و میرفت تا به لشکر خود رسید
ازاین گونه میگفت و خون میگریست چه گویم که هر لحظه چون میگریست