تصور کنید سر کلاسی دانشآموزی به معلمش بی احترامی کند. این معلم که احساس می کند جلوی بقیه دانشآموزانش تحقیر شده، جلو می آید و سیلی در گوش پسر جوان می زند. این واکنش معلم موجب اختلاف و درگیری بیشتری می شود.
حالا معلم دیگری را در نظر بگیرید که با رفتاری مشابه رو به رو می شود. او هم احساس خشم می کند، احساس می کند اعتبارش جلوی جمع زیر سؤال رفته است اما دست به رفتار خشونت آمیز نمی زند. او می تواند قاطع باشد و با جدیت بگوید این رفتار با معلم قابل قبول نیست، بدون اینکه به دانش آموزش توهین کند.
به نظر شما کدام یک از این دو معلم آدم بالغی است؟

وقتی حرف بلوغ زده می شود، معمولاً فکر می کنیم آدم بالغ کسی است که بزرگ شده، مستقل شده، کار پیدا کرده و خانواده تشکیل داده.
فکر می کنیم آدم بالغ کسی هست که احساسات خودش را درونش نگه می دارد. شوخی نمی کند. زود هیجان زده نمی شود. ناراحت و خشمگین هم نمی شود. آدم بالغ احساس نمی کند نیازی به محبت و عشق دیگران داشته باشد.
فکر می کنیم این آدم نیازی به کمک ندارد. خودش می تواند به تنهایی مشکلاتش را حل کند و وابسته به کسی نیست.
اگر این طور نیست، پس آدم بالغ در واقع چه کسی است؟

آدم بالغ کسی است که اجازه نمی دهد احساساتش تبدیل به رفتارش شوند و او را کنترل کنند. اوست که احساسات و هیجانات خود را مدیریت می کند. او هم ناراحت می شود، عصبانی و حتی اشتباه می کند اما تحت تاثیر هیجانات واکنش نشان نمی دهد. او می تواند یک قدم به عقب بردارد، پیامدهای رفتارش را بسنجد و بعد اقدام کند.
از همه مهمتر او دیگران و شرایط را مقصر مشکلاتش نمی داند و قادر است از تجربه های بد و اشتباهاتش درس بگیرد تا در آینده دیگر آنها را تکرار نکند. کسی که رفتارهایش را بررسی می کند به مرور زمان می تواند پخته تر شود.
در یک جمله، آدم بالغ می تواند متناسب با شرایط رفتار و برخورد مناسبی از خود نشان دهد. متأسفانه خیلی از افراد با وجود گذشت سال ها هرگز به بلوغ فکری نمی رسند. بزرگ شدن و افزایش سن ربطی به بالغ شدن ندارند.

اینکه افراد به بلوغ ذهنی و فکری رسیده اند یا نه در رفتارهای روزمره آنها مشخص می شود.
آیا وقتی عصبانی هستید، پیامی تند و توهین آمیز برای طرف می فرستید؟
آیا وقتی استاد دانشگاه از عملکردتان انتقاد می کند، حرفش را قطع می کنید تا از خودتان دفاع کنید، یا به او گوش می دهید و صبر می کنید حرفش تمام شود؟
اگر در امتحان نمره کم بگیرید، معلم را مقصر می دانید یا روش مطالعه کردنتان را تغییر می دهید؟
در آخر باید گفت نمی توان ادعا کرد افراد صد درصد یا بالغ هستند یا نابالغ. ممکن است یک نفر بسیار مسؤلیت پذیر باشد و تمامی پروژه های کاری اش را سر وقت انجام دهد اما از مشورت با بزرگترها خوشش نیاید و از اینکار امتناع کند. حتی وقتی اینکار کاملاً ضروری است.
تاریخ: ۱۴۰۵/۸/۱
نویسنده: قربانعلی