
داشتن مدرك، حجتي بر داشتن مهارت نيست
از بدو ورود به دانشگاه، همانند اکثر هم سالانم، دوست داشتم که وارد بازار کار مرتبط با رشتهام شوم. تلاش بسیاری هم برای تحقق این خواسته کردم، اما با مسئلهای رو به رو شدم! در مراجعات برای مصاحبهها متوجه شدم که در عمل به آنچه که آموختهام، دچار ضعف هستم. آنها از من تشخیص بیماری میخواستند و من نام بیماریها و علائم را از بر بودم. توقع تکثیر درست و بدون آسیب داشتند و من روشهای تکثیر را در ذهن داشتم. نحوهی ساخت کود مناسب یک گیاه را جویا میشدند و من، نامهای لاتین حفظ شده را میگفتم. متعجب از اینکه خبری از افتخار به نمرههای بالا نبود. در آن لحظه نمیدانستم مشکل از کجاست! از من یا مطالب ارائه شده به من. فقط میدانستم یک جای کار میلنگد.
با مشورت و همصحبتی با صاحب نظران این حوزه، میتوان فهمید که این سرخوردگی ناشی از وجود مدرک و دانشی است که حجتی بر داشتن مهارت نیست. امروزه چارت درسی آموزش عالی کشور به گونهای تعبیه شده، که دانشجو صرفا در پی حفظ مطالب بوده و به جای آنکه دنبال مهارت و تجربه باشد، به دنبال کسب نمرهی 18 و 19 است. دانشجو با همین ذهنیت وارد بازارکار میشود؛ در نتیجه به دلیل نداشتن مهارت، نمیتواند جایگاه شغلی مورد نظر خود را تصاحب کند و امید خود را از دست داده و نسبت به رشتهی تحصیلی خود، دل سرد میشود. از سوی دیگر کارفرمایانی که دغدغهی نبود نیروی کار متخصص را دارند، بر جای میمانند. پیامد اصلی این موضوع، تعداد زیاد فارغ التحصیلان بیکار، در کشور است. سهم فارغ التحصیلان مقاطع مختلف به شرح زیر است:
فوق دیپلم: 04/21 درصد؛ لیسانس: 78/65 درصد؛ فوق لیسانس: 45/10 درصد؛ دکترا: 73/2 درصد
آمارها نشان میدهد، حدود 40 درصد بیکاران کشور، در گروه فارغ التحصیلان آموزش عالی قرار دارند. یکی از دلایل عدم اشتغال به کار آنها، فقدان مهارت است. باید به این نکته توجه کرد که مدرک و معدل الف دانشکده، ممکن است در به دست آوردن فرصت شغلی نقشآفرین باشد، اما قطعا به حفظ و یا رشد و پیشرفت آن هیچ کمکی نمیکند. این مهارت است که کارفرما، مشتریان و مدیران را جذب میکند و جایگاه یک فرد را ارتقا یا تنزل میدهد. بدون مهارت، فرد قادر به دستیابی به اهداف سازمان و کارفرما و در نتیجه کسب موفقیت شغلی نخواهد بود. به عبارت دیگر، این مهارت است که موفقیت را به همراه دارد. البته مباحث تئوری، لازمهی مباحث عملی و تجربه است؛ اما دانش تئوری به تنهایی با موفقیت فرد و زمینهی شغلی او ارتباط قطعی ندارد. این مهارتها و تواناییهای لازم در کنار دانش است که برای او بهترین شرایط را فراهم میکند، تا او بتواند در کمترین زمان در شغل مرتبط با رشتهاش، حضور یابد و بیشترین بهرهوری را داشته باشد. دراینجا است که تفاوت تعلیم و تربیت و نیاز به بازنگری، در نقش آموزش عالی در پرورش نیروی کار توانمند و دارای علم و مهارت، برجسته میشود.
بیتا شهسوار | کارشناسی گیاه پزشکی