
گذري از باطن جنگ روسيه و اوكراين
ما برای درک بهتر و تحلیل دقیق جنگ روسیه و اوکراین نیازمند این هستیم که زاویه دیدمان را بالاتر ببریم و بازتر کنیم تا عوامل و ریشههایی که موجب این جنگ شدند و از طرف دیگر آیندهای که بعد از این جنگ رقم میخورد را ببینیم. بعد از فروپاشی شوروی و فرو ریختن دیوار برلین، کشورهای عضو پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) در معاهدهای با روسیه تضمین کردند که حتی یک اینچ هم به سمت شرق، ناتو را گسترش ندهند، ولی طبق سنت دیرینهشان خلف وعده کرده و لتونی، لیتوانی، استونی و دیگر جمهوریهای عضو شوروی سابق و حتی کشورهای عضو پیمان ورشو مثل لهستان و رومانی را به عضویت ناتو درآوردند. حالا میرسیم به بخش کوچکی از علت جنگ امروز، و آن اینکه اوکراین هم طبق برنامهای از پیش تعیین شده (انقلاب رنگی که در واقع جنگ شناختی است که غرب بر روی مردم اوکراین پیاده کرد) و وعده های غرب که موجب شد اوکراین تمایل به عضویت در ناتو نشان دهد که تهدید حیثیتی بزرگی برای روسیه محسوب میشود.
حال چرا میگوییم تهدید حیثیتی؟
بیایید اهمیت اوکراین را برای روسیه بررسی کنیم:
۱. از آنجایی که اوکراین منطقه مرزی با بلوک غرب محسوب میشود و نقش ضربه گیر را بازی میکند، در دوران جنگ سرد نیز شوروی حدود ۲۰۰۰ کلاهک اتمی در اوکراین مستقر کرد و نیروگاههای اتمی متعددی در آنجا تاسیس کرد.
۲. منطقه اوکراین یکی از بهترین زمینهای کشاورزی در دنیا محسوب میشود. خاک حاصلخیز، زمینهای مسطح، آب و هوای مطلوب که به همین سبب بخش بسیار بزرگی از واردات گندم و ذرت اروپا از اوکراین است.
۳. روسیه بزرگترین تولید کننده گاز و جزء سه تولید کننده بزرگ نفت محسوب میشود و عمده واردات گاز اروپا از طریق روسیه و به وسیله خطوط لولهای که بیشترینشان از اوکراین میگذرد میباشد.
پس تا اینجا به اهمیت بسیار زیاد اوکراین از نظر نظامی، کشاورزی و انرژی پی بردیم. از بعد از فروپاشی شوروی در اوکراین دول مختلفی روی کار آمدند که یا غربگرا بودند یا روسگرا. ولی بعد از انقلاب رنگی اوکراین که پروپاگاندای غرب در اوکراین را تثبیت کرد، جو رسانهای و تفکر مردم به طور کامل غربی شد و این یعنی دردسر برای روسیه (که اهمیت اوکراین و تاثیرش بر منافع روسیه را بالاتر گفتیم). در طی چند سال اخیر گفتوگوهای متعددی بین روسیه و ناتو شکل گرفت که یکی از دستاوردهای آن برای روسیه اجرای همه پرسی در شبه جزیره کریمه و الحاق آن به خاک روسیه شد، ولی در مورد اوکراین، غربیها دست بالا را داشتند.
گفتیم گفتوگو بین روسیه و ناتو؛ درواقع بهتر است بگوییم هیچ کشوری تمایل به درگیری مستقیم و واکنش سخت ندارد چراکه عواقب اولیه و ثانویه شدیدی در پی دارد، حتی اگر آن کشور غربی باشد. گفتوگو روسیه و غرب در مورد اوکراین و شرایطی که بالاتر گفتیم به سمت فرسایشی شدن رفت. روسیه نتیجه مطلوب خودش را در آینده این گفتوگوها نمیدید، حتی دوماه در مرز اوکراین نیرو مستقر کرد که فرصت بسیاری برای رایزنی دیپلماتیک بود که مکرون به کرملین رفت و طی صحبت و گفتوگو قبول کردند تا شما قضیه ناتو و اوکراین را جمع کنید و ما هم عقب میکشیم ولی آمریکا و انگلیس قبول نکردند (علت اینکه چرا آمریکا میخواست این جنگ اتفاق بیفتد را جلوتر میگویم) و اینجا بود که عملیات ویژه را کلید زد. البته که از دید تفکر انقلاب اسلامی همانطور که مقام معظم رهبری فرمودند: این حرکت روسیه تجاوزی آشکار به یک ملت مستقل محسوب میشود. هر چند این تجاوز نتیجه تجاوزهای متعدد غرب به روسیه میباشد و این را هم در نظر بگیریم که خود اوکراینیها کم جنایت در برابر جدایی طلبان اوکراین نکردند، ولی بالاخره ملتی مستقل تصمیم گرفتند که به سمت غرب متمایل شوند.
برگردیم عقب تر و سوای خود اوکراین، به عواملی که در نهایت موجب این جنگ شدند، اشاره کنیم:
خیلی قبلتر حدود ۱۰ سال، همین پوتینی که امروز پرو بازی در میآورد و جنگ به راه انداخته، درخواست پیوستن به ناتو داشت. اینجا فقط میتوان عجز و حقارت پوتین و روسیه را نسبت به سلطه گری غرب دید که ترکیه هم مانند روسیه چندین سال است که التماس میکند عضو اتحادیه اروپا بشود با اینکه عضو ناتو است، ولی توسط غرب تحقیر میشود. با گذر زمان اوضاع پوتین و روسیه عوض شد. هنگامی که ما RQ 170 رو نشاندیم، گلوبال هاوک آمریکایی را ساقط کردیم که رییس جمهور آمریکا از ما تشکر کرد که هواپیما کناری آن که مملو از مردم بود را نزدیم، مارینز را به اسارت گرفتیم و بزرگتر از همه اینها که تیر خلاص ایران بر ابهت آمریکا بود، موشک باران عین الاسد است. همه اینها در حالتی است که ایران هستهای نیست.
وقتی این چنین ابهت آمریکا شکسته شد، روسیه و چین دیدند که میشود جلوی آمریکا ایستاد. پس یکی دیگر از دلایل جرئت کردن روسیه نسبت به عرض اندام (که تا همین چند وقت پیش ناتو حریم هوایی روسیه را متعدد، نقض میکرد و روسیه جرئت واکنش نداشت) و همینطور تحرکات چین نسبت به اشغال تایوان، شکستن ابهت آمریکا توسط ایران بود.
حال اگر بخواهیم از دیگر عواملی که موجب این جنگ شد سخن بگوییم، بالاتر گفتیم آمریکا این جنگ را میخواست ولی چرا؟
اقتصاد آمریکا بر اساس چاپ دلار است، پول باید پشتوانه طلا داشته باشد ولی در اکثر جاهای دنیا این اتفاق نمیافتد ولی این محل بحث ما نیست. آمریکا وضع کرده است که تبادلات نفتی باید بر اساس دلار، نه یورو، نه پوند و نه هیچ پول دیگر و نه حتی طلا، فقط دلار صورت بگیرد. چرا که اگر دلار از معاملات نفتی کنار گذاشته شود همانطور که الان هم نشانههایی از تورم بی سابقه در آمریکا میبینیم، اقتصاد آمریکا سقوط خواهد کرد و این یعنی سقوط امریکا. همانطور که مقام معظم رهبری فرمودند: آمریکا رو به افول است، مانند امام خمینی(ره) که ایشان هم فرمودند: صدای خرد شدن استخوانهای کمونیسم را از موزههای تاریخ میشنوم، این مطلب را میتوانیم در عملکرد صدام و قذافی و عربستان سعودی ببینیم که تا بنا بر این شد که جای دلار، طلا را جایگزین کنند، آمریکا سریعاً وارد شد و با اعمال تحریم و فشار، که نتیجه قذافی و صدام را همه میدانیم و عربستان سعودی هم که به اروپا صادرات داشت و طلا میگرفت با کاهش ناگهانی قیمت طلا تشری خورد و به سیستم دلار بازگشت.
روسیه نیز به سمت حذف دلار از معاملات خود پیش رفت که زنگ خطر را برای آمریکا روشن کرد و از طرفی تقریباً تمام هزینههای تامین منافع ناتو از جیب آمریکا تقبل میشود و آمریکا بدش نمیآید که اروپاییها هم در تقبل این هزینهها شریک شوند و روسیه را خطری جدی ببینند.
حال به سراغ تحلیل زمان فعلی جنگ که یکی از نتایجش، آشکار شدن شدید تناقضات غرب بود میرویم. همه دیدیم در حوزه سیاسی نکردن ورزش که سالیان سال ما را تحت فشار قرار دادند الان خودشان ورزش را سیاسی کردند، حتی پا را نیز فراتر گذاشته و هنر را هم سیاسی کردند، این دیگر اوج شاهکار است. تناقضشان در آزادی رسانه، تناقضشان در نژاد پرستی، تناقضشان در حق وتو که تمام قطعنامهها علیه رژیم صهیونسیتی توسط آمریکا وتو میشد ولی الان که روسیه قطعنامه علیه خودش را وتو کرده، به فکر این افتادهاند که حق وتو را از روسیه بگیرند (باز هم آنقدر وقاحت دارند که حق وتو را کلا جمع نمیکنند).
تناقضشان در انسان دوستی و حقوق بشر، ۷ سال جنایت عربستان در یمن، گردن زدن ۸۱ نفر که کاری هم به شیعه و سنیاش نداریم، جنگ ۸ ساله شرق و غرب با ما که شیمیایی زدند، هواپیما مسافربری زدند و صدا از کسی درنیامد. تناقض آشکار دیگر این است که اگر کسی برود از منافع و عمق استراتژیک جمهوری اسلامی دفاع کند، مدافع مزدور میشود ولی کسی به فراخوان سفارت اوکراین درباره جنگ با روسیه واکنش نشان نمیدهد.
در این اوضاع و احوال، اسرائیل و ترکیه به شدت تحت فشار قرار گرفتند و واکنشهایی هم انجام شد. اسراییل تجاوز روسیه را محکوم کرد و روسیه نیز ساخت و سازهای رژیم اشغالگر در منطقه بسیار استراتژیک جولان را به رسمیت نشناخت. ترکیه نیز عضو ناتو است و به این سبب باید جبهه خودش را اعلام کند ولی در صنعت گردشگری ترکیه، گردشگران زیادی از روسیه هستند که واکنش بیشتر نسبت به روسیه موجب میشود این صنعت ترکیه ضربهای شدید بخورد. اسراییل نیز اگر واکنش بیشتری نشان دهد، سوریها به تجهیزات نظامی به روزتر و بیشتری از روسیه مجهز میشوند و این برای اسرائیل هزینه سنگینی دارد. از طرفی بسیاری از بزرگترین سرمایه داران و سرمایه گذاران کلان در روسیه، یهودی الاصل هستند و این یعنی هیچ کدام از دو طرف نمیتوانند خیلی با یکدیگر اصطکاک داشته باشند.
یکی دیگر از نتایج این جنگ نشان دادن سرنوشت کسی است که به غرب اطمینان کند. قذافی بود، صدام بود، اشرف غنی بود ولی زلنسکی خیلی برجستهتر محسوب میشود. بالاخره اروپایی محسوب میشود و خاورمیانه ای نیست. در مقابل، اگر رفتار ایران نسبت به همپیمانان خود را ببینیم، سوریه سقوط کرده بود و فقط کاخ ریاست جمهوری و فرودگاه مانده بود که شهید سلیمانی وارد شدند و پس از کسب تکلیف از مقام معظم رهبری وارد عمل شدند. کل دنیا گفت اسد نباید بماند، ولیفقیه فرمودند اسد باید بماند.
اگر از آینده این جنگ بخواهیم سخن بگوییم؛ سرمایه گذاری غرب بر روی نوجوانان روسیه که همان برنامهای است که روی ایران پیاده کردند روی روسیه هم میخواهند پیاده کنند. همینطور برنامه تحریم مانند ما دارند که الان روسیه را در تمام زمینهها به جز نفت و گاز و گندم تحریم کردند که به مرور زمان مانند ما که اول ۱۰ کشور معاف از تحریم بودند و بعد کم کم جایگزین شدند و کامل تحریم شدیم. روسیه اگر بخواهد دست برتر را داشته باشد باید هر چه سریعتر صادراتش را قطع کند.
در متن از ایران خودمان و تأثیرات ما نیز سخن به میان آمد که حالا به صورت سازمان یافتهتر به این مطلب میپردازیم.
اول اینکه این مطلب را شفاف کنیم، اینکه بعضیها فکر میکنند روسیه و چین طرف ما هستند و خیلی رفیق هستیم اشتباه است. روسیه، ایران را ضعیف میخواهد، قدرت گرفتن ما برای روسیه مطلوب نیست. در کل ذات توتالیتری همین است که قدرت غیر از من نباید باشد، میخواهد چین باشد و یا روسیه و حتی ناتو باشد. الحمدلله در این دولت، همزمانی که با چین و روسیه قرارداد میبندیم و مراوده داریم، برجام را هم پیش میبریم. کنشگری ما باید ایجاد توازن بین شرق و غرب باشد، نه شرقی نه غربی همیشه شعار انقلاب و انقلابی بوده و هست و خواهد بود. همپیمانان خوبی برای خودمان لحاظ کنیم ولی اینکه بگیم کلا غرب یا کلا شرق اشتباه است و قطعا ضربه خواهیم خورد، مثل دولت قبل که فقط روی برجام سرمایه گذاری کرده بود.
مطلب بعد، از کنشگری ما مبنی بر ایجاد توازن، میشود نفت! از آنجا که قیمت نفت به شدت بالا رفته و ۱۰۰ دلار را رد کرده، آمریکا سراغ ونزوئلایی رفته که قبل از این در تأسیسات نفتیاش خرابکاری میکرد و پالس مثبت مبنی بر سازش با ایران به عربستان میفرستاد. همانطور که شما هم متوجه شدید، با توجه به قضیه انرژی و ترکیه و اسرائیل، فضای کلی تاثیر جنگ روی کشور ما مثبت است.
در آخر نیز یک مقایسهای هم بکنیم بین مردم شریف خودمان و غربیهایی که تمدن و هویت ندارند. این همه سال تحریم و سختی معیشت، یک مغازه را غارت نکردند، در اوکراین اسلحه بین مردم پخش کردند برای دفاع، مغازه غارت کردند و از مردم خودشان کشتند. الان روسه حودش است و کل دنیا پشت اوکراین، ۸ سال کل دنیا و خود روسیه نیز پشت عراق بودند. راحت میشد بگوییم آنها خودشان عرب هستند و با عربها بجنگند ولی ترک و لر و کرد و عرب و فارس و زرتشت و مسیحی و یهودی، شانه به شانه، فوج فوج سوار اتوبوس و قطار میشدند تا بروند و از مرزهای کشور دفاع کنند.
افتخار کنیم به خودمان، به هویت و فرهنگمان و حواسمان باشد که دشمنان این را از بین نبرند.
محمدمهدی رحمانی | کارشناسی مکانیک بیوسیستم