
بيش از 25 درصد غلات ايران از روسيه و اوكراين تأمين ميشود
جنگ به عنوان رخدادی سرنوشت ساز، زندگی مردم یک جامعه را تا دههها بعد تحت تاثیر قرار میدهد. برخی از پیامدهای جنگ با نتیجهی آن در ارتباط است و برخی هم ناشی از خود جنگ و استلزامات آن است. موضوعی که در این متن به آن می پردازیم، تاثیر جنگ میان دو کشور روسیه و اوکراین بر صنعت کشاورزی ایران است. حملهی روسیه به عنوان یکی از بزرگترین منابع تأمین کنندهی انرژی و مواد غذایی در دنیا و همچنین نقش مهم اوکراین در تأمین غلات و برخی منابع غذایی دیگر، شرایط مبهمی را پیش روی بسیاری از کشورها قرار داده است. گندم زارهای اوکراین و روسیه در سالهای اخیر، نقش کلیدی در تأمین نان جهان ایفا کردهاند؛ به طوری که در سال 2020، بیش از یک چهارم گندم صادراتی جهان از این دو کشور بوده است. قابل ذکر است؛ طی دو سال اخیر به دلیل خشکسالی و تغییر اقلیم و از طرفی عدم مدیریت صحیح منابع آبی و سوء مدیریت در این زمینه، شاهد کاهش برداشت گندم از مزارع دیم و آبی کشورمان بودهایم و بیشتر گندم مورد نیاز در ایران، از طریق واردات صورت می گیرد؛ حال وقتی مزارع به میدان مین تبدیل می شوند و تراکتورها به جای خیش، تانک یدک می کشند؛ عجیب نیست که قیمت محصولات بالا رود.
از این جهت علاوه بر گرانی و کمیاب شدن اقلامی مثل گندم و روغن مایع، جنگ روسیه ممکن است تولید محصولات کشاورزی در سراسر دنیا را تحت تأثیر خود قرار داده و بحرانی عظیم ایجاد شود. مسئله کودهای شیمیایی و مواد اولیهی آنها است، موادی چون آمونیاک، پتاس، اوره و سولفات که روسیه جزء بزرگترین تولید کنندگان آنها است و طی درگیریهای اخیر، سازندگان این مواد از صادراتشان امتناع میکنند. بدون کود میزان اقلام کشاورزی تا 50 درصد کم میشود و به همین خاطر، کودهای شیمیایی عامل مهمی در تأمین امنیت غذایی به شمار میروند. از آنجایی که خاک اوکراین بسیار غنی است و این کشور به ایران نزدیک میباشد، بیش از 25 درصد غلات ایران از جمله گندم و جو در اوکراین و روسیه تأمین میشود، که با وقوع جنگ مراودات تجاری کاهش مییابد. همچنین مسئلهی مهمی که قابل توجه است، خطر نابودی سرمایهگذاریهای فرا سرزمینی کشاورزان ایرانی در خاک اوکراین، برای تولید محصولات کشاورزی است.
برای ادامه روابط تجاری باید منتظر پایان جنگ باشیم؛ چرا که شرایط جنگی روند کاشت و تولید کشاورزان فرا سرزمینی را مختل خواهد کرد. به امید روزی که جنگ تنها راه رسیدن به منافع سیاسی دولتها نباشد.
مبینا سادات وارسته | کارشناسی مکانیک بیوسیستم