
مهرههای منچ در پراید
ما شروع میکردیم که تمامش کنیم، میرفتیم که برسیم، اگر جاده کویری و خطرناک بود ساندویچهای الویه را دوتا سهتا بیشتر برمیداشتیم، اگر فکر میکردیم در دمای بالای ۵۰درجه مردادماه در وسط کویر نمک ممکن است از تشنگی جان به جان آفرین تسلیم کنیم به جای یکی دوتا کلمن آب یخ برمیداشتیم در بطریهای نوشابه هم آب میریختیم.
برای ایمنی بیشتر ماشین قبل از رفتن مجید عین ماشین را معاینه میکرد او بهترین متخصص پراید بود، وسعمان میرسید که چند حلقه لاستیک نو هم بخریم. کولر؟ اصلا نیازی نبود اگر یک تریلی با سرعت از کنارمان رد میشد باد ماشینمان را میبرد بالا و میآورد پایین و جو را متعادل میساخت حالا باد گرم است باشد این حرفها دیگر سوسول بازی بود ما خودمان زادهی کویر بودیم، این دشتهای خالی را مثل کف دستمان میشناختیم، تازه شبرو بودیم، مرد جاده بودیم، برای اینکه در شبهای خالی کویر خوابمان نبرد برای تریلیهایی که اکثرا در حالت خواب و بیداری رانندگی میکردند چراغ میزدیم اگر جواب دادند یعنی بیدارند اگر نه لابد خوابیدهاند پس دمپرشان نباشیم.
خیلی که خوابمان میآمد تخمه چاره کار بود کمی ماشین را کثیف میکرد و پوسته هایش به همه لایههای لباسهایمان نفوذ میکرد و جانمان را خراش زخمهای نمکی میسوخت ولی خوبیاش این بود که خوابمان نمیبرد. همیشه قبل رفتن یک فلش پر از آهنگ داشتیم، آهنگهای آرام و کم سر و صدا برای وقتی که جاده هنوز شلوغ است و بابا حال و حوصله سر و صدا را ندارد و تمرکزش به هم میریزد، آهنگهای پر سر و صدا برای وقتی که در عمق شب یا روز ممکن است خوابمان ببرد، آهنگهای موردعلاقه بابا برای وقتهایی که آرام رانندگی میکرد و میخواستیم به هیجانش بیاوریم.
از وقتی که ماشین خریدیم پراید داشتیم و یکبار هم پیکان. من نمیدانم آن ماشینهای شاسیبلندی که از کنار ما در جاده میگذرند در چه وضعیتی هستند؟ پراید را از بقیه ماشینها بیشتر بلدم. بلدم چادرمان را به کمک بابا به سقف ماشین ببندم، بماند که گاهی با یک صدای وحشتناکی پرت میشود وسط جاده و دوباره باید برویم سراغش و با جانمان بازی کنیم و از وسط جادهای که فقط ماشینهای سنگین به سرعت ازش میگذرند برش داریم و دوباره ببندیمش در این دوباره بستنها یادگرفتهام چگونه بهتر ببندم که نیفتد.
بلدم وقتی بابا خیلی خوابش میآمد کدام کلید را بزنم که ماشینمان را خطرناک نشان بدهد و بقیه از ما دور شوند.بلدم وقتی زور خورشید و تفتیدگی کویر آدم را به سرگیجه و خوابآلودگی میاندازد شال نخیام را با آب یخهای کلمن خیس کنم و یک سرش را بیندازم روی سر بابا که حواسش جمع شود البته بعدا فهمیدم که نباید این کار را بکنم تازگیها آب یخ را میریزم روی پاهایش که بیشتر بیدار بماند، بلدم وقتی آفتاب افتاد سمت راست ماشین چگونه در حین حرکت روسری را بین شیشههای پراید طوری بگذارم که آفتاب اذیتم نکند.
بابا خیلی دوست دارد که من راننده شوم و یک گوشه کار را بگیرم ولی من اصلا رانندگی را دوست ندارم وقتی یک تریلی پشت سرمان بوق میزند من یک قد میپرم هوا فکر میکنم باید اشهدم را بخوانم ولی بابا خیلی نترس است همیشه میگوید: من بیدی نیستم که با این بادها بلرزم.
در آن لحظه با خودم فکر میکنم نه من با این عینک دودی و شال راه راهم که شبیه کلئوپاترا شدهام نه بابا با چشمهای نیمه بازش و نه مامان که با گلدان کاکتوسش در صندلی عقب خوابیده است هیچکدام بیدی نیستیم که با این بادها بلرزیم. ما میرویم که برسیم، میدانیم در کویری که در پیش رو داریم به کدام شهرها میرسیم و در این شهرها کجا باید بخوابیم و کجا باید ناهار بخوریم و کجا باید بستنی بخوریم که روحمان تازه شود، بهترین جا برای خوابیدن طبس است، اسم طبس را نزدیکیهای صبح روی تابلوها میبینیم، میرویم که بهش برسیم و چادرمان را در پارکینگ امامزاده علم کنیم و خستگی جاده را روی سنگفرش سفت زمین از تن بدر کنیم، این موقع از شب که به اینجا میرسیم فقط یک عده آدم بیهوش میبینم که اگر حواسمان نباشد با ماشین از رویشان رد میشویم، راننده نمیدانسته که اینجا جای خوابیدن نیست فقط میدانسته خوابش میآمده و یک زمین کفی کنار ماشین برایش کافی است.
قیافههایشان در نور فلورسنت ها دیدنی است، طوری خوابیدهاند که اگر حین رفتن اشتباهی دستشان را با صندلهایت له کنی هم بیدار نمیشوند.
این اپیدمی خواب عجیب به جان آدم میچسبد، با خودم فکر میکنم آدمهایی که در هتل ها و مسافرخانهها جدا جدا در اتاق میخوابند نمیتوانند یک چنین منظرهای را در عمرشان ببینند، یک کنسرت بزرگ از خواب و خروپف.
نزدیک صبح که میشود ما با گریه بچههایی که بدخواب شدهاند و دستشن را گرفتهاند و از رختخواب جدا میکنند از خواب بیدار می شویم و به راه سختمان ادامه میدهیم.
من در حقیقت برای بابا نقشهخوانی میکنم چون چشمهایش ضعیف است، هر چند وقت یکبار برایش چای میریزم و لیوان کثیفش را که جایی نرسیدیم که بشویم از آب یخ کلمن پر میکنم، من همه تلاشم را میکنم که یک کمک راننده خوب باشم ولی راننده نباشم .
ما اینجا بین راههای سخت و کویری با گلدان کاکتوس و کلمن آب و فلاکس چای و چادر و چمدان های لباس و چشمهای پرخواب توی پراید سه نفریم ولی در اصل نه نفری میشویم که روی نقشه ایران پراکنده شدهایم به همین خاطر مثل مهرههای منچهای کودکیمان یک راه سخت را شروع میکنیم که برویم توی خانههایمان و بعد از اینهمه پراکندگی و مبارزه با مهرههای دیگر که آنها هم میخواهند به خانهشان برسند یکجا باشیم همهمان توی یک خانه باشیم.
ما میرویم که به هم برسیم راه مقصد ما از وسط کویر میگذرد ولی شاید همین باعث میشود که وقتی میرسیم خانه خواهرم و دیگر حتی جانی برای سلام کردن هم نداریم اینهمه خوشحال باشیم. شاید سختی راه این منچ پر پیچ و خم ما را اینگونه هیجان زده میکند.
ما باز هم تاسمان را میاندازیم یک شش میآوریم طبس را رد میکنیم و به عشقآباد میرسیم، گاهی فقط یک، یک میخواهیم که از خلیلآباد برسیم به کاشمر ولی لامصب نمیآید، هی میاندازیم و نمیرسیم ، جان ما نمیکشد جاده کش میآید یا به قول بابا جاده جن دارد.
به کاشمر که میرسیم آدم های دیگری شده ایم شاید به این خاطر که آدمها ما را جور دیگری میشناسند.مثلا اینجا بابا همان راننده تاکسی ایستگاه مدرس است که یک روز غیب شده و رفته اصفهان ولی هنوز وقتی به ایستگاه میرسیم تاکسیها برایش بوق میزنند و کلی احوالش را میپرسند.
اینجا مامان هر قدمی که بردارد آشنایی دارد از دوستهای کوچه باغ و دبیرستان بگیر که خودش هم یادش نمیآید اینها کی هستند تا همکارهای همین چندسال پیشش که کلی خاطره با هم ساختهاند.
و اما من، من که به کاشمر میرسم دلم میخواهد بروم توی پاساژگلها و هرچه شلوار گل گلی راحت هست بخرم و بپوشم،دوست دارم همه دوستهای کودکی و نوجوانیام را دوباره پیدا کنم و یک قرار بگذاریم که همدیگر را در باغ مزار ببینیم، من دلم میخواهد همه بازارها و مغازههای جدید کاشمر را ببینم انگار ساعتم در این شهر روی همان بیست سالگیام مانده است که وقتی برمیگردم به این شهر دوباره همان حال و هوا را دارم.همان روزهایی که میایستادم پشت ویترینهای مزون لباس عروس و آرزو میکردم که عروسی کنم و این لباسها را که هر روز مدلشان عوض میشد تنم کنم.آخرش هم قسمت نشد که در عروسیام این لباسها را بپوشم من در اصفهان ازدواج کردم اصلا هم تا قبل از جشن ازدواجم پشت ویترین مزون ها نرفته بودم و این شد که لباسم یک لباس ساده بود که مجبور بودم سریع انتخابش کنم چون وقت نبود.
هنوز وقتی از جاده سیدمرتضی رد میشوم و زن و شوهرهای جوان را میبینم که با موتور در جاده رفت و آمد میکنند دلم میخواهد شوهرم با موتور من را بیاورد و این جاده را تا آخر برویم تا آخرش که میرسد به کلاتهها ولی شوهر من اینجایی نیست و اصلا نمیداند که چرا نباید با ماشین برویم و باید با موتور برویم! او نمی داند که این من نیستم که این را میخواهد این همان دخترک بیست ساله ایست که یک روز با آرزوهایش از این شهر رفته است.
نمیدانم اگر اینجا بودم چه میشد! چه کسی میشدم! و چه باورهایی داشتم همینقدر میدانم که اگر میماندیم بعدازظهرها اینقدر کش نمیآمد چون اگر هیچکس هم نبود دخترخاله ژیلا گاهی میآمد و خندههایش را میریخت توی صورت کج شدهی بعدازظهر بی حوصله و خانه را با چراغ لباسهای روشنش و خبرهای دست اولش روشن میکرد.اینجا هنوز هم خبرهایش به دستمان میرسد ولی دیگر مهم نیستند.اگر عروسی باشد ما اصلا آنجا نیستیم که برویم و مثلا در هول و ولا بیفتیم که چی بپوشیم و کدام آرایشگاه برویم و بعد تا یک هفته توی خانه تمرین رقص بکنیم و بعد توی مجلس دوست و آشناها را خوب دید بزنیم و تا یک هفته موضوع غیبت داشته باشیم.
خبرها از دور نخ نما به دست ما میرسند. شاید اگر اینجا بودیم هر آخر هفته میرفتیم کلاته دایی محمد و خوش میگذراندیم. خانه خواهرم نزدیک بود و ما کسی را داشتیم که شامی ناهاری بی منت دعوتمان کند نه اینکه کسی در اصفهان دعوتمان نکند و ما نخورده باشیم. کاشمر شهر من جای دیگریست مثلا مهمانیهایش گاهی یک روز هم طول میکشد بعد از ناهار همه میخوابیم و بعداز ظهر برنامه میریزیم که برویم خرید، نه اینکه خیلی پول داشته باشیم ولی آدم در شهر خودش همیشه میداند که کجا چه چیزی را ارزانتر میفروشند، کجا میشود یک تفریح ارزان تر داشت، اینجا شهر کوچک است، آدمها دور هم جمعند مثلا بعد از خرید میشود رفت خانه خاله فاطی و تا آخرشب با دختر خاله سمیه و پسرخاله هادی غیبت کرد و خندید و تخم خربزه تفت داده شده خورد.حالا که فکر میکنم یادم نمیآید در شهر دیگری غیر از کاشمر خودمان تخمه خربزه را تفت بدهند و در مهمانیها بخورند.شاید اینجا قیمت دور هم بودن از تخمه و تجملات اشرافی گران تر باشد. ما هر تابستان بر میگردیم و شهرمان و رویاهای بیست سالگی را دوباره لمس میکنیم سختی میکشیم ولی هرچه باشد مهره ّهای برنده ما هستیم و وقتی میخواهیم برگردیم از کنار باغچه خواهرم یک گلدان کاکتوس جایزه میگیریم.