
حالا که فکرش را میکنم میبینم من بیشتر از اینکه آدم اهل زندگی کردن باشم اهل تماشا کردن بودهام. تماشای طولانی یک گل، یک رنگ، یک خانه، یک شهر. من نگاه کردهام و در اندیشه غرق شدهام روزها و لحظات از من گذشته و من نفهمیدهام.
مامان میآید خانه و میپرسد چرا هیچ نشونهای از زندگی تو خونهی تو نیست؟ چراغهای اغلب خاموش، سکوت محض، به هم ریختگی و آشوب. نه مامان من هیچوقت مثل تو صدای رادیو را بالا نبردهام که بعدش به کارهای خانه رسیدگی کنم. من بیشتر از خانه توی مغزم زندگی کردهام شاید به همین خاطر خانه نشانی از زندگی من را ندارد. کتاب، جمله، کلمه و شیرجه زدن در اقیانوس آرام ادبیات.
گاهی فکر میکنم در ادبیات خانه داشتن و زندگی کردن خیلی ساکت و نامرئی است. انگار که این وادی عین یک حفره تو را داخل خودش فرو میبرد و تو دیگر دیده نمیشوی. یادم است نوجوان که بودم خیلی از فک و فامیل که دنبال یک دختر سر به راه برای پسرشان میگشتند من را انتخاب میکردند. بعد میگفتند طفلک آفتاب مهتاب ندیده است. خندهام میگرفت من آنجوری که فکر میکردند نبودم. خیلی از همسایهها من را نمیشناختند. آدمی که دیده نمیشد.
مامان التماس میکرد که گاهی با او جایی بروم و من فرار میکردم از مصاحبت آدمها. آخ آخ حالا هم فکر میکنم وقتی میتوانم کنار پروست بنشینم و با او وقت بگذرانم چرا باید درگیر بحثهای پوچ و بیسرو ته بقیه باشم. و همیشه آن دختر حرص درآری بودم که نمیگذاشتم مامان یک دل سیر با دوستانش وقت بگذراند، کم کم مامان دست از سرم برداشت و همه عادت کردند که من را کمتر ببینند. گاهی فکر میکنم من همیشه آن آدمی بودم که دلم میخواسته زندگی را نه از میانه که از بالای یک بلندی نگاه کنم. ببینم فلان آدم چرا این کار را کرد یا چرا اینجور زندگی میکند. دانشگاه که میرفتم ساعتها بالای پشتبام خوابگاه مینشستم و خانهها را دید میزدم. خیلی وقتها پنجرهای، پشت بامی، درختی پیدا میکردم که بروم بالا و فقط تماشا کنم. درختها را، خانهها را، آدمها را. انگار ادبیات برای من همین کاربرد را داشته این که بایستم بالای درختی و منظرهای را تماشا کنم. بچه که بودم وقتی از بلندی جایی که به آن رسیده بودم میترسیدم و از مامان میخواستم کمکم کند میگفت همون جوری که رفتی همون جورم برگرد و بالای درخت رهایم میکرد. بالاخره میرسیدم پایین و همان لحظه خوشی برای من تمام میشد. این پایین چیزی دیدنی نبود. آدمها از روبرو دروغهای بیشتری میگفتند و خودشان را پنهان میکردند. هیچ چیز خودش نبود.